Hotline: 
Ngành may vốn được xem là một trong những lĩnh vực tạo nhiều việc làm cho lao động phổ thông, đặc biệt tại các địa phương có đông lao động nông thôn. Thế nhưng, khi thị trường việc làm ngày càng mở rộng, doanh nghiệp may đang phải đối mặt với một bài toán không dễ giải: có việc làm, có đơn hàng, mức thu nhập không thấp nhưng vẫn khó tìm và giữ người.
Câu chuyện của chị Nguyễn Thị Hiển, một công nhân quê Hà Tĩnh, phần nào cho thấy sự dịch chuyển của thị trường lao động hiện nay. Sau gần 15 năm làm việc tại một doanh nghiệp may ở TPHCM, chị có thu nhập hơn 13 triệu đồng mỗi tháng. Dù mong muốn trở về quê để gần gia đình, chị vẫn chưa lựa chọn phương án này bởi tại Hà Tĩnh chưa có nhiều doanh nghiệp may lớn, trong khi chị lo ngại công việc và đơn hàng không ổn định.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến các doanh nghiệp may tại Hà Tĩnh gặp khó trong tuyển dụng. Xí nghiệp May 10 Hà Tĩnh hiện có nhu cầu tuyển khoảng 500 công nhân nhưng việc tìm đủ lao động không dễ dàng. Theo lãnh đạo đơn vị, sức hút của các doanh nghiệp trong khu vực, nhất là những ngành có mức thu nhập cao hơn, đang tạo ra sự cạnh tranh rất lớn về nhân lực.
Tại Khu kinh tế Vũng Áng, người lao động có thêm nhiều lựa chọn việc làm khi các doanh nghiệp công nghiệp, sản xuất ôtô, luyện thép… cùng mở rộng nhu cầu tuyển dụng. Những công việc này không chỉ cạnh tranh về tiền lương mà còn tạo sức hút bởi môi trường làm việc, cơ hội phát triển và các chính sách dành cho người lao động.
Trong khi đó, nguồn lao động tại địa phương lại có xu hướng dịch chuyển. Không ít người lựa chọn đến các thành phố lớn để làm việc hoặc đi làm việc ở nước ngoài nhằm tìm kiếm mức thu nhập cao hơn. Trường hợp anh Nguyễn Văn Tuấn, một lao động Hà Tĩnh từng làm việc tại Nhật Bản, là một ví dụ. Dù trong nước có doanh nghiệp tuyển dụng với mức lương gần 20 triệu đồng/tháng, anh vẫn dự định quay lại Nhật với thu nhập khoảng 25 triệu đồng/tháng để tiếp tục tích lũy vốn.
Bức tranh tuyển dụng tại Hà Tĩnh cho thấy nhu cầu nhân lực đang khá lớn. Đầu năm 2026, có 101 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đăng ký tuyển gần 8.300 lao động. Trong đó, nhu cầu dành cho lao động phổ thông chiếm phần lớn, với khoảng 6.488 vị trí; nhóm trung cấp, cao đẳng cần 1.472 người và trình độ đại học khoảng 316 người.
Không chỉ ngành may, nhiều lĩnh vực sản xuất khác cũng đang bước vào cuộc cạnh tranh nhân lực ngày càng gay gắt. Một số doanh nghiệp phải mở rộng nhiều kênh tuyển dụng, từ phối hợp với trung tâm dịch vụ việc làm, chính quyền địa phương đến liên kết với các trường đại học, cao đẳng. Mục tiêu không chỉ là tìm đủ người trong ngắn hạn mà còn tạo được nguồn lao động ổn định cho quá trình sản xuất lâu dài.
Thực tế này cho thấy thị trường lao động đang thay đổi. Trước đây, với một bộ phận lao động phổ thông, việc có một công việc ổn định đã là yếu tố quan trọng. Nhưng hiện nay, người lao động có nhiều lựa chọn hơn. Họ có thể cân nhắc giữa ngành may, điện tử, cơ khí, sản xuất công nghiệp, logistics hoặc lựa chọn đi làm việc ở nước ngoài. Khi đó, tiền lương chỉ còn là một trong nhiều yếu tố quyết định.
Theo phản ánh từ các doanh nghiệp và đơn vị dịch vụ việc làm, để thu hút và giữ chân công nhân, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc nâng mức thu nhập. Những yếu tố như nhà ở, phương tiện đi lại, thời gian làm việc, phúc lợi, môi trường lao động và cơ hội nâng cao tay nghề ngày càng có vai trò rõ rệt.
Ở góc độ rộng hơn, tình trạng thiếu lao động của ngành may cũng phản ánh quá trình thay đổi lợi thế cạnh tranh của ngành sản xuất Việt Nam. Dệt may từng dựa nhiều vào nguồn nhân công dồi dào và chi phí lao động tương đối thấp. Nhưng khi các ngành công nghiệp mới phát triển, mức thu nhập của người lao động tăng lên và sự lựa chọn nghề nghiệp ngày càng đa dạng, lợi thế về nhân công giá rẻ không còn đủ để giữ người.
Thực tế tại nhiều ngành sản xuất cho thấy doanh nghiệp đang phải tính đến những giải pháp dài hạn hơn, từ cải thiện năng suất, tự động hóa một phần dây chuyền đến đào tạo và nâng cao kỹ năng cho người lao động. Với ngành may, việc xây dựng môi trường làm việc ổn định, thu nhập cạnh tranh và lộ trình nghề nghiệp rõ ràng có thể trở thành yếu tố quan trọng để giữ chân lao động. Xu hướng chung của thị trường cũng cho thấy doanh nghiệp càng phụ thuộc vào lao động thủ công thì càng dễ chịu tác động khi nguồn nhân lực thay đổi.
Vì vậy, câu chuyện “có mức thu nhập hơn 13 triệu đồng nhưng vẫn khó tìm người” không đơn thuần là bài toán tuyển dụng của một doanh nghiệp hay một địa phương. Đó là dấu hiệu cho thấy người lao động đang có nhiều quyền lựa chọn hơn trên thị trường việc làm. Muốn giữ người, doanh nghiệp ngành may sẽ phải cạnh tranh bằng tổng thể giá trị của một việc làm, từ thu nhập, phúc lợi đến môi trường và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
Bài liên quan
