Hotline: 
Nhiều nhóm ngành tại TP.HCM đang rơi vào tình trạng thiếu nhân lực khi nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của thị trường. Đằng sau câu chuyện thiếu người là một vấn đề đáng quan tâm hơn: doanh nghiệp đang cần những kỹ năng nào và người lao động phải chuẩn bị ra sao để không bỏ lỡ cơ hội việc làm?
Doanh nghiệp cần người nhưng không dễ tìm đúng người
Thị trường lao động TP.HCM đang xuất hiện một nghịch lý không mới nhưng ngày càng rõ: doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng, trong khi một bộ phận người lao động vẫn gặp khó khăn khi tìm được công việc phù hợp.
Nguyên nhân nằm ở sự chênh lệch giữa nhu cầu của doanh nghiệp và nguồn cung nhân lực. Không phải vị trí nào doanh nghiệp cần cũng có thể tuyển ngay, đặc biệt những công việc yêu cầu người lao động có tay nghề, kinh nghiệm hoặc khả năng đáp ứng công việc trong môi trường sản xuất hiện đại.
Theo thông tin từ Dân trí, nhiều nhóm ngành tại TP.HCM đang thiếu nhân lực, trong đó Dệt – May – Da giày là nhóm có nhu cầu tuyển dụng cao. Nguồn cung lao động hiện chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Điều này cho thấy bài toán nhân lực của thành phố đang chuyển dần từ câu chuyện “có đủ người hay không” sang “có đúng người hay không”.
Dệt – May – Da giày vẫn cần một lực lượng lao động lớn
Dệt – May – Da giày là nhóm ngành có nhu cầu nhân lực cao, phản ánh vai trò quan trọng của các ngành sản xuất trong cơ cấu việc làm tại TPHCM.
Đây là những ngành có khả năng tạo việc làm cho số lượng lớn lao động, từ các vị trí trực tiếp sản xuất đến kỹ thuật, quản lý chuyền, kiểm soát chất lượng và vận hành máy móc.
Tuy nhiên, sự thay đổi của công nghệ đang khiến yêu cầu đối với người lao động cũng thay đổi.
Một nhà máy hiện đại không chỉ cần công nhân thực hiện các thao tác thủ công. Người lao động ngày càng phải biết sử dụng máy móc, đọc hiểu quy trình, kiểm soát chất lượng và tuân thủ các tiêu chuẩn sản xuất.
Vì vậy, ngay cả trong những ngành vốn được xem là sử dụng nhiều lao động phổ thông, kỹ năng nghề vẫn đang trở thành yếu tố quan trọng.
Cơ hội không chỉ dành cho lao động trẻ
Khi doanh nghiệp thiếu nhân lực, cơ hội việc làm không chỉ mở ra với sinh viên mới tốt nghiệp hay người lao động trẻ.
Những lao động đã có kinh nghiệm sản xuất, từng làm việc trong các ngành kỹ thuật hoặc có tay nghề thực tế cũng có lợi thế nhất định.
Điều quan trọng là người lao động phải biết cập nhật kỹ năng thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ.
Một công nhân từng làm việc nhiều năm có thể có kinh nghiệm thực tế rất tốt, nhưng nếu doanh nghiệp chuyển sang dây chuyền tự động hóa, sử dụng phần mềm quản lý sản xuất hoặc áp dụng quy trình mới, họ cũng cần học thêm để thích ứng.
Kinh nghiệm vẫn có giá trị, nhưng kinh nghiệm phải được cập nhật cùng công nghệ mới mới có thể tiếp tục tạo ra giá trị.
Thiếu nhân lực kỹ năng là vấn đề đáng lưu ý
Điểm đáng chú ý trong bức tranh tuyển dụng hiện nay là sự thiếu hụt không chỉ nằm ở số lượng lao động.
Doanh nghiệp có thể tuyển được người cho những vị trí đơn giản nhưng lại khó tìm người đáp ứng những công việc yêu cầu kỹ thuật, chuyên môn hoặc kinh nghiệm.
Đây là khoảng trống giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Nếu một người học một nghề nhưng chương trình đào tạo không còn phù hợp với công nghệ mà doanh nghiệp đang sử dụng, họ vẫn có thể gặp khó khăn khi xin việc.
Ngược lại, doanh nghiệp cũng mất thêm thời gian và chi phí để đào tạo lại người mới.
Vì vậy, việc đào tạo cần được gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Người lao động nên học gì để tăng cơ hội?
Trong bối cảnh thị trường đang thiếu nhân lực, câu hỏi quan trọng với người lao động không chỉ là “ngành nào đang tuyển nhiều?” mà còn là “ngành đó đang cần kỹ năng gì?”.
Với nhóm sản xuất, những kỹ năng liên quan đến vận hành máy móc, kiểm soát chất lượng, kỹ thuật điện – cơ khí, tự động hóa và công nghệ sản xuất có thể tạo thêm lợi thế.
Bên cạnh kỹ năng chuyên môn, người lao động cũng cần chú ý đến những năng lực ngày càng được doanh nghiệp coi trọng như giao tiếp, làm việc nhóm, kỷ luật lao động, giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng.
Một người có thể bắt đầu ở vị trí phổ thông, nhưng nếu chủ động học nghề và nâng cao kỹ năng, cơ hội chuyển lên những vị trí có thu nhập và mức độ ổn định cao hơn sẽ rộng hơn.
Đào tạo nghề cần đi trước nhu cầu tuyển dụng
Tình trạng thiếu nhân lực tại TPHCM cũng đặt ra yêu cầu đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
Thay vì chỉ đào tạo theo những ngành đã có sẵn, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần thường xuyên khảo sát nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp để điều chỉnh chương trình.
Doanh nghiệp cũng cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, từ xây dựng chương trình, tổ chức thực hành đến đánh giá kỹ năng của người học.
Khi người học được tiếp xúc với thiết bị và quy trình thực tế ngay trong quá trình đào tạo, khoảng cách giữa “học nghề” và “làm nghề” sẽ được rút ngắn.
Đây cũng là cách giúp doanh nghiệp giảm thời gian đào tạo lại sau tuyển dụng.
Thị trường lao động đang trả giá cao hơn cho kỹ năng
Một xu hướng có thể nhìn thấy từ tình trạng thiếu nhân lực là giá trị của kỹ năng đang tăng lên.
Khi một vị trí khó tuyển và người lao động có đủ năng lực để đảm nhận ngay, doanh nghiệp có xu hướng phải đưa ra mức thu nhập và điều kiện làm việc cạnh tranh hơn để thu hút nhân sự.
Điều này mở ra cơ hội cho người lao động nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn.
Không thể chỉ kỳ vọng vào việc doanh nghiệp thiếu người để có một công việc tốt. Người lao động cần biến mình thành người mà doanh nghiệp thực sự cần.
Đó có thể là một kỹ thuật viên có tay nghề, một công nhân có khả năng vận hành thiết bị hiện đại, một nhân viên kiểm soát chất lượng có kinh nghiệm hoặc một người có khả năng đảm nhận nhiều công đoạn trong dây chuyền sản xuất.
Từ “thiếu người” đến “thiếu đúng người”
Nếu chỉ nhìn vào con số tuyển dụng, tình trạng thiếu nhân lực có vẻ là một tín hiệu tốt đối với người tìm việc.
Nhưng thực tế phức tạp hơn.
Doanh nghiệp cần người không đồng nghĩa mọi người tìm việc đều có thể đáp ứng vị trí đang tuyển. Khoảng cách về kỹ năng, kinh nghiệm, độ tuổi, khả năng thích ứng và yêu cầu công việc có thể khiến cung và cầu lao động chưa gặp nhau.
Đây là lý do thị trường có thể đồng thời tồn tại hai tình trạng: doanh nghiệp thiếu người nhưng người lao động vẫn khó tìm được việc phù hợp.
Muốn giải quyết căn cơ, cần sự tham gia của cả doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và người lao động.
Doanh nghiệp cần xác định rõ nhu cầu nhân lực và đầu tư cho đào tạo. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần đào tạo sát thực tế hơn. Còn người lao động phải chủ động học thêm, nâng cao tay nghề và sẵn sàng thay đổi khi công việc thay đổi.
Cơ hội đang mở, nhưng không dành cho sự thụ động
TP.HCM vẫn là một trong những thị trường việc làm lớn nhất cả nước. Khi nhiều nhóm ngành tiếp tục thiếu nhân lực, cơ hội tìm việc và chuyển việc sẽ còn rộng mở đối với người có năng lực phù hợp.
Nhưng thị trường lao động hiện nay không còn đơn giản là nơi người lao động tìm một công việc và doanh nghiệp tìm một người.
Đó là cuộc cạnh tranh về kỹ năng.
Người lao động càng có khả năng làm được nhiều việc, sử dụng được công nghệ, thích ứng nhanh và liên tục cập nhật kiến thức thì càng có nhiều lựa chọn.
Với những ngành đang thiếu nhân lực tại TPHCM, đây có thể là thời điểm tốt để người lao động đầu tư vào một nghề cụ thể thay vì chỉ tìm kiếm một công việc tạm thời.
Thị trường có thể đang thiếu người, nhưng cơ hội tốt nhất sẽ thuộc về những người có đúng kỹ năng mà thị trường đang cần.
Hải Linh
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.