Hotline: 
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng vừa được Quốc hội thông qua, trong đó đáng chú ý là quy định chặt chẽ hơn đối với các khoản tiền doanh nghiệp được phép thu từ người lao động. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm gánh nặng chi phí cho người đi làm việc ở nước ngoài và hạn chế tình trạng thu tiền không đúng quy định.
Không được tùy tiện thu tiền của người lao động
Một trong những nội dung được quan tâm trong Luật sửa đổi là quy định về những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
Theo đó, doanh nghiệp không được thu tiền dịch vụ và các khoản tiền khác của người lao động nếu việc thu không đúng quy định của pháp luật. Quy định này nhằm kiểm soát chặt hơn các khoản chi phí mà người lao động phải bỏ ra trước khi xuất cảnh.
Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tế đối với người lao động, bởi chi phí để đi làm việc ở nước ngoài thường bao gồm nhiều khoản khác nhau. Nếu các khoản thu không được công khai, minh bạch hoặc vượt quá quy định, người lao động có thể phải gánh thêm chi phí ngay từ trước khi bắt đầu công việc.
Việc luật hóa rõ hơn những khoản doanh nghiệp không được phép thu cũng góp phần tạo cơ sở để người lao động nhận biết và bảo vệ quyền lợi của mình.
Minh bạch chi phí ngay từ khâu tuyển dụng
Đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng mang lại cơ hội tăng thu nhập và tích lũy kinh nghiệm, nhưng người lao động thường phải bỏ ra một khoản chi phí ban đầu không nhỏ. Vì vậy, tính minh bạch trong tuyển chọn và thu phí có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận cơ hội việc làm của người lao động.
Khi các khoản thu được kiểm soát, người lao động sẽ có điều kiện biết rõ mình phải chi trả những gì, khoản nào thuộc trách nhiệm của bản thân và khoản nào doanh nghiệp không được phép yêu cầu.
Đặc biệt, với những người có thu nhập thấp hoặc ở khu vực nông thôn, miền núi, việc hạn chế các khoản thu ngoài quy định có thể giúp giảm áp lực tài chính trước khi xuất cảnh.
Không để chi phí trở thành rào cản
Một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài là mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường lao động có thu nhập tốt. Tuy nhiên, nếu chi phí ban đầu quá cao, chính cơ hội này có thể trở nên khó tiếp cận đối với một bộ phận người lao động.
Vì vậy, việc kiểm soát các khoản thu không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ quyền lợi của từng người lao động mà còn góp phần nâng cao chất lượng và tính bền vững của thị trường đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục mở rộng các thị trường lao động quốc tế, yêu cầu đặt ra không chỉ là đưa được nhiều người đi làm việc ở nước ngoài mà còn phải bảo đảm người lao động được tuyển chọn, đào tạo và đưa đi với chi phí hợp lý, điều kiện minh bạch và quyền lợi được bảo vệ.
Doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận
Quy định mới cũng đặt ra yêu cầu đối với các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.
Thay vì dựa vào các khoản thu từ người lao động, doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng dịch vụ, minh bạch thông tin về thị trường, hợp đồng, mức lương, điều kiện làm việc và các chi phí liên quan. Đây cũng là yếu tố giúp tạo dựng uy tín lâu dài trong hoạt động đưa lao động ra nước ngoài.
Với những doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, việc siết các khoản thu có thể góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn, hạn chế tình trạng cạnh tranh bằng cách thu thêm nhiều khoản từ người lao động.
Người lao động cần chủ động kiểm tra thông tin
Về phía người lao động, quy định mới cũng đặt ra yêu cầu phải chủ động tìm hiểu trước khi ký hợp đồng và nộp tiền.
Người lao động nên yêu cầu doanh nghiệp cung cấp rõ thông tin về công việc, thị trường tiếp nhận, thời hạn hợp đồng và toàn bộ các khoản chi phí phải nộp. Những khoản tiền không rõ mục đích hoặc không có căn cứ pháp lý cần được làm rõ trước khi thanh toán.
Việc lưu giữ hợp đồng, phiếu thu, chứng từ thanh toán và các giấy tờ liên quan cũng rất cần thiết. Đây là cơ sở để người lao động bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp hoặc phát hiện doanh nghiệp thu tiền không đúng quy định.
Hướng tới thị trường lao động ngoài nước minh bạch hơn
Luật sửa đổi được thông qua trong bối cảnh hoạt động đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài ngày càng mở rộng. Nhà nước đặt mục tiêu duy trì các thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng sang những thị trường có thu nhập cao và yêu cầu ngày càng khắt khe hơn về chất lượng nhân lực.
Trong bối cảnh đó, bảo vệ người lao động từ ngay khâu tuyển chọn và thu phí là một phần quan trọng của quá trình nâng cao chất lượng hoạt động đưa lao động Việt Nam ra nước ngoài.
Siết các khoản thu không chỉ nhằm ngăn chặn việc doanh nghiệp thu tiền trái quy định. Quan trọng hơn, chính sách này hướng tới một thị trường lao động ngoài nước minh bạch, trong đó người lao động biết rõ mình phải trả những gì, doanh nghiệp phải thực hiện những trách nhiệm nào và quyền lợi của người đi làm việc ở nước ngoài được bảo vệ tốt hơn.
Phan Long
Bài liên quan
