Hotline: 
Cà Mau đang đứng trước nhu cầu chuyển dịch mạnh về chất lượng nguồn nhân lực khi kinh tế biển, năng lượng tái tạo, logistics, thủy sản công nghệ cao và du lịch được xác định là những hướng phát triển quan trọng. Cơ hội việc làm sẽ mở rộng, nhưng cùng với đó là yêu cầu ngày càng cao về trình độ, kỹ năng và khả năng thích ứng của người lao động.
Từ thiếu người làm đến thiếu người có kỹ năng
Thị trường lao động Cà Mau đang có một nghịch lý đáng chú ý. Tỉnh có hơn 10.300 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, với hơn 106.000 người đang làm việc, nhưng khoảng 90,2% trong số này là lao động phổ thông. Trong khi đó, quá trình mở rộng sản xuất và phát triển những ngành kinh tế mới đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với lao động đã qua đào tạo.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp trên địa bàn đã tuyển mới hơn 12.300 người. Hiện nhu cầu tuyển dụng được ước tính khoảng 12.000 lao động, trong đó phần lớn vẫn là lao động phổ thông. Tuy nhiên, xu hướng trong thời gian tới được dự báo sẽ thay đổi khi nhiều doanh nghiệp mở rộng quy mô, cùng với sự xuất hiện của các dự án và lĩnh vực sản xuất, dịch vụ mới.
Điều đó có nghĩa thị trường vẫn cần số lượng lớn lao động, nhưng bài toán quan trọng hơn đang dần chuyển sang cần đúng người, đúng kỹ năng.
Những ngành nghề sẽ cần nhân lực chất lượng cao
Theo dự báo của ngành chức năng Cà Mau, nhu cầu nhân lực có trình độ chuyên môn cao sẽ tập trung ở nhiều lĩnh vực mới và có tiềm năng phát triển.
Đáng chú ý là các vị trí như kỹ sư công nghệ hóa chất, kỹ sư cơ khí, kỹ sư điện – tự động hóa, chuyên gia chuyển đổi năng lượng xanh, kỹ sư vận hành và bảo dưỡng công nghiệp. Đây đều là những công việc đòi hỏi kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và khả năng làm việc trong môi trường công nghệ cao.
Cùng với đó, sự phát triển của cảng biển và logistics cũng mở ra nhu cầu đối với nhân lực quản lý, khai thác cảng, vận tải đa phương thức, điều độ hàng hải, quản lý chuỗi cung ứng và các dịch vụ hậu cần.
Đây là sự thay đổi đáng chú ý đối với một địa phương vốn có thế mạnh truyền thống về nông nghiệp, thủy sản. Khi cơ cấu kinh tế thay đổi, cơ cấu việc làm cũng sẽ phải thay đổi theo.
Kinh tế biển kéo theo nhu cầu nhân lực mới
Một trong những động lực quan trọng tạo ra nhu cầu nhân lực mới tại Cà Mau là định hướng phát triển kinh tế biển.
Dự án Cảng biển lưỡng dụng Hòn Khoai cùng hệ thống logistics, dịch vụ cảng biển gắn với các khu, cụm công nghiệp và trung tâm năng lượng được kỳ vọng tạo thêm không gian phát triển cho địa phương.
Khi hệ thống cảng biển và logistics phát triển, nhu cầu nhân lực cũng không chỉ dừng ở lao động trực tiếp. Phía sau một chuỗi logistics là đội ngũ kỹ thuật, vận hành, quản lý kho, điều phối vận tải, quản trị chuỗi cung ứng và nhiều vị trí cần kiến thức chuyên môn.
Đây là nhóm việc làm mà người lao động muốn tiếp cận sẽ phải chuẩn bị nhiều hơn một sức khỏe tốt và kinh nghiệm phổ thông.
Thủy sản cũng đang thay đổi cách sử dụng lao động
Thủy sản vẫn là một trong những ngành kinh tế quan trọng của Cà Mau, nhưng chính ngành này cũng đang có sự thay đổi về nhu cầu nhân lực.
Bên cạnh lao động phổ thông phục vụ các đợt cao điểm thu mua, sơ chế và chế biến nguyên liệu xuất khẩu, địa phương dự báo nhu cầu tăng đối với kỹ sư nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, chuyên gia quản lý chất lượng và công nhân vận hành dây chuyền chế biến tự động hóa.
Điều này cho thấy công nghệ đang từng bước thay đổi ngay cả những ngành vốn sử dụng nhiều lao động phổ thông.
Một dây chuyền sản xuất hiện đại có thể vẫn cần nhiều người, nhưng yêu cầu đối với một bộ phận người lao động sẽ khác trước. Họ phải biết vận hành thiết bị, kiểm soát quy trình, xử lý sự cố và tuân thủ những tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, an toàn và môi trường.
Năng lượng xanh mở thêm một thị trường việc làm
Cà Mau cũng đang hướng tới phát triển năng lượng tái tạo và các hệ thống năng lượng hiện đại.
Theo dự báo, những vị trí như kỹ thuật viên lắp đặt, vận hành và bảo trì hệ thống năng lượng tái tạo; kỹ sư điện; nhân lực quản trị hệ thống năng lượng thông minh; kỹ thuật môi trường hay logistics xanh sẽ có thêm dư địa phát triển.
Đây là những ngành nghề có thể còn khá mới đối với nhiều người lao động địa phương.
Vì vậy, nếu các cơ sở đào tạo nghề chủ động cập nhật chương trình và chuẩn bị nhân lực sớm, người lao động tại Cà Mau sẽ có cơ hội tham gia trực tiếp vào những ngành kinh tế mới thay vì phải chờ đến khi doanh nghiệp phát triển rồi mới tìm kiếm nhân lực từ nơi khác.
Du lịch cần thêm người, nhưng không chỉ cần lao động phổ thông
Du lịch cũng được xác định là một lĩnh vực có nhu cầu nhân lực tăng trong thời gian tới, khi Cà Mau hướng tới xây dựng trung tâm du lịch sinh thái đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.
Nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch được dự báo tăng bình quân 5-7% mỗi năm. Hiện nhóm ngành này có khoảng 7.000 lao động.
Khi du lịch phát triển, nhu cầu nhân lực cũng sẽ đa dạng hơn, từ dịch vụ lưu trú, ăn uống, hướng dẫn, vận hành điểm đến đến marketing, quản trị dịch vụ và ứng dụng công nghệ.
Như vậy, ngay cả những ngành tưởng như phụ thuộc nhiều vào lao động phổ thông cũng đang cần những người có kỹ năng chuyên nghiệp hơn để nâng cao chất lượng dịch vụ.
Cơ hội lớn cho giáo dục nghề nghiệp
Sự thay đổi nhu cầu nhân lực tại Cà Mau đặt giáo dục nghề nghiệp trước một cơ hội quan trọng.
Nếu trước đây đào tạo nghề chủ yếu hướng đến những ngành đang sử dụng nhiều lao động, thì nay chương trình đào tạo cần đi trước một bước, bám sát những lĩnh vực được dự báo sẽ tạo ra việc làm trong tương lai.
Cơ sở đào tạo cần biết doanh nghiệp đang cần kỹ năng gì, công nghệ nào sẽ được sử dụng và những vị trí nào có khả năng phát triển trong 5-10 năm tới.
Đặc biệt, đào tạo cần tăng tính thực hành. Một kỹ thuật viên điện – tự động hóa, một nhân viên vận hành thiết bị năng lượng hay một lao động trong dây chuyền chế biến tự động không thể chỉ được trang bị kiến thức trên lớp.
Họ cần được tiếp xúc với máy móc, quy trình và môi trường làm việc thực tế.
Người lao động cần chuẩn bị cho một thị trường khác trước
Với hơn 22.000 người chưa có việc làm ổn định, Cà Mau hiện vẫn có nguồn lao động đủ đáp ứng phần lớn nhu cầu tuyển dụng phổ thông của doanh nghiệp.
Nhưng về dài hạn, chỉ có nguồn lao động dồi dào có thể chưa đủ.
Khi các ngành kinh tế mới phát triển, doanh nghiệp sẽ cần những người có thể vận hành công nghệ, làm việc với thiết bị hiện đại, đọc hiểu quy trình kỹ thuật và xử lý những vấn đề phát sinh trong sản xuất.
Đây là lúc người lao động cần thay đổi cách chuẩn bị nghề nghiệp.
Thay vì chỉ tìm một công việc để có thu nhập trước mắt, người lao động trẻ có thể cân nhắc lựa chọn những nghề có khả năng phát triển cùng với kinh tế địa phương. Việc học thêm nghề, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng số, ngoại ngữ hoặc các kỹ năng kỹ thuật sẽ giúp tăng khả năng tiếp cận những vị trí có giá trị gia tăng cao hơn.
Đừng để doanh nghiệp phát triển trước, nhân lực chạy theo sau
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời cho rằng nhiều lĩnh vực đang phát triển đòi hỏi đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và lao động kỹ thuật có trình độ ngày càng cao; nếu không chuẩn bị tốt nguồn nhân lực, địa phương sẽ khó tận dụng cơ hội thu hút đầu tư và tạo ra những đột phá mới.
Đây có lẽ là vấn đề quan trọng nhất đặt ra cho thị trường lao động Cà Mau.
Một dự án có thể mang đến vốn đầu tư, công nghệ và nhà máy, nhưng nếu thiếu người có khả năng vận hành, quản lý và làm chủ công nghệ thì giá trị mà dự án tạo ra cho nguồn nhân lực địa phương sẽ bị hạn chế.
Ngược lại, nếu người lao động được chuẩn bị từ sớm, doanh nghiệp có thể tuyển được nhân lực ngay tại địa phương, còn người dân có thêm cơ hội tiếp cận những công việc ổn định và có thu nhập tốt hơn.
Cà Mau cần một chiến lược nhân lực đi cùng chiến lược phát triển
Cà Mau đang đứng trước một giai đoạn mà cơ cấu việc làm có thể thay đổi đáng kể.
Từ kinh tế biển, thủy sản công nghệ cao đến năng lượng tái tạo, cảng biển, logistics, du lịch và chuyển đổi số, những lĩnh vực mới đang tạo ra nhu cầu nhân lực khác với trước đây.
Vì vậy, câu chuyện nhân lực không nên được giải quyết theo kiểu doanh nghiệp cần người thì mới đào tạo.
Địa phương cần dự báo trước nhu cầu, cơ sở giáo dục nghề nghiệp chuẩn bị chương trình, doanh nghiệp tham gia đào tạo và người lao động chủ động nâng cấp kỹ năng.
Khi chiến lược phát triển kinh tế đi cùng chiến lược phát triển nhân lực, những dự án mới không chỉ tạo ra thêm việc làm mà còn có thể tạo ra một lớp lao động kỹ thuật mới, có năng lực làm chủ công nghệ và hưởng lợi trực tiếp từ quá trình chuyển dịch kinh tế của địa phương.
Bảo Minh
Bài liên quan
