Hotline: 
Nhà ở không chỉ là nhu cầu thiết yếu mà còn là yếu tố quyết định khả năng gắn bó của người lao động với một địa phương. Nghiên cứu mới cho thấy khi chi phí thuê nhà vượt ngưỡng 25% thu nhập, nhiều lao động bắt đầu cân nhắc chuyển nơi ở hoặc tìm kiếm cơ hội việc làm khác, đặt ra thách thức không nhỏ cho các đô thị và khu công nghiệp đang thiếu hụt nhân lực.
Bài toán nhà ở ngày càng tác động đến thị trường lao động
Trong nhiều năm, tiền lương luôn được xem là yếu tố quan trọng nhất khi người lao động lựa chọn nơi làm việc. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy chi phí nhà ở đang trở thành biến số có sức ảnh hưởng không kém.
Tại các đô thị lớn và trung tâm công nghiệp, giá thuê nhà liên tục tăng trong khi thu nhập của phần lớn người lao động không cải thiện tương ứng. Điều này khiến tỷ lệ chi tiêu dành cho chỗ ở ngày càng phình to trong cơ cấu thu nhập của các hộ gia đình lao động.
Các chuyên gia về nhân lực cho rằng ngưỡng 25% thu nhập dành cho nhà ở là một giới hạn tâm lý và tài chính quan trọng. Khi vượt qua ngưỡng này, người lao động bắt đầu phải cắt giảm các khoản chi thiết yếu khác như giáo dục, chăm sóc sức khỏe, tiết kiệm hoặc các nhu cầu sinh hoạt cơ bản. Khi đó, áp lực kinh tế không còn là câu chuyện của riêng gia đình mà tác động trực tiếp đến quyết định việc làm và nơi cư trú.
Đối với lao động nhập cư, nhóm chiếm tỷ lệ lớn tại nhiều khu công nghiệp, chi phí thuê nhà thậm chí còn là yếu tố quyết định khả năng trụ lại ở thành phố. Một mức lương có vẻ hấp dẫn trên giấy tờ có thể trở nên kém cạnh tranh nếu phần lớn thu nhập phải dành cho tiền thuê nhà.
Giữ chân lao động không thể chỉ bằng tăng lương
Câu chuyện nhà ở đang cho thấy một thực tế mới của thị trường lao động: doanh nghiệp không còn cạnh tranh nhân lực chỉ bằng tiền lương.
Trong bối cảnh giá bất động sản và giá thuê nhà tại nhiều địa phương tăng nhanh, việc bảo đảm chỗ ở phù hợp cho người lao động đang trở thành một phần của chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Nhiều doanh nghiệp đã phải đầu tư ký túc xá, hỗ trợ tiền thuê nhà hoặc hợp tác với các chủ đầu tư để cung cấp nơi ở giá hợp lý cho công nhân.
Không phải ngẫu nhiên mà tại nhiều quốc gia, chính sách phát triển nhà ở giá phải chăng luôn gắn liền với chiến lược phát triển thị trường lao động. Bởi nếu người lao động không đủ khả năng chi trả cho chỗ ở gần nơi làm việc, họ sẽ buộc phải chấp nhận quãng đường di chuyển dài hơn, chuyển sang địa phương khác hoặc rời bỏ thị trường lao động chính thức.
Các cuộc thảo luận trên mạng xã hội cũng cho thấy chi phí nhà ở đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều lao động trẻ. Nhiều ý kiến cho rằng mức chi từ 20% đến 25% thu nhập cho nhà ở được xem là tương đối an toàn; vượt ngưỡng này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và khả năng tích lũy.
Ở góc độ phát triển kinh tế, việc giữ chân người lao động không thể chỉ trông chờ vào tăng lương. Nếu giá thuê nhà tiếp tục leo thang nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập, mọi nỗ lực cải thiện tiền lương có thể bị bào mòn bởi chi phí sinh hoạt.
Bởi vậy, cùng với chính sách tiền lương, phát triển nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và các mô hình nhà ở giá phù hợp cần được xem là một phần của chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Một thị trường lao động bền vững không chỉ cần việc làm và thu nhập, mà còn cần bảo đảm người lao động có thể sống được bằng chính thu nhập của mình.
Khi tiền thuê nhà vượt quá khả năng chi trả, người lao động sẽ tìm cách dịch chuyển. Và khi người lao động rời đi, chính doanh nghiệp và nền kinh tế sẽ là những bên cảm nhận rõ nhất tác động của cuộc khủng hoảng khả năng tiếp cận nhà ở.
Minh Hải
Bài liên quan
