Định danh người bán thực phẩm online: Đã đến lúc không thể "ẩn danh"

Mua thực phẩm qua mạng đang trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người tiêu dùng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của thương mại điện tử là những lo ngại về chất lượng sản phẩm, nguồn gốc hàng hóa và trách nhiệm của người bán. Đề xuất xác thực danh tính người kinh doanh thực phẩm trên môi trường số được kỳ vọng sẽ góp phần bịt những “khoảng trống” trong quản lý và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.

*Hoạt động livestream bán thực phẩm trên mạng có thể sẽ phải định danh trong thời gian tới*

Không thể để người bán “vô hình” trên môi trường số

Thực phẩm là mặt hàng đặc biệt, tác động trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Thế nhưng, trên không gian mạng hiện nay, không khó để bắt gặp những tài khoản bán thực phẩm chỉ tồn tại qua một số điện thoại, một trang cá nhân hoặc một kênh livestream mà không có thông tin rõ ràng về chủ thể kinh doanh.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc liên quan đến thực phẩm không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái hoặc quảng cáo sai sự thật bị phát hiện thời gian qua đều gặp khó khăn trong quá trình truy xuất người bán. Không ít trường hợp sau khi xảy ra khiếu nại, tài khoản bán hàng nhanh chóng bị khóa hoặc biến mất, khiến người tiêu dùng gần như không có cơ hội bảo vệ quyền lợi của mình.

Trong khi đó, cơ quan chức năng cũng gặp nhiều trở ngại trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Việc xác định danh tính người kinh doanh, địa điểm hoạt động hay nguồn gốc hàng hóa đôi khi mất rất nhiều thời gian, thậm chí không thể thực hiện được nếu người bán cố tình che giấu thông tin.

Chính vì vậy, đề xuất yêu cầu xác thực danh tính người bán thực phẩm trên các nền tảng trực tuyến được nhiều chuyên gia đánh giá là cần thiết trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ như hiện nay.

Về bản chất, đây không phải là một rào cản mới đối với hoạt động kinh doanh mà là bước đi nhằm đưa môi trường kinh doanh trực tuyến tiến gần hơn với các chuẩn mực của hoạt động thương mại truyền thống, nơi mọi chủ thể đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về sản phẩm mình cung cấp.

“Trong thị trường trực tuyến, niềm tin chỉ được xây dựng khi người bán không còn có thể ẩn mình sau những tài khoản vô danh.”

Minh bạch để xây dựng niềm tin

Một trong những lợi ích lớn nhất của việc định danh người bán là nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Khi danh tính người kinh doanh được xác thực, trách nhiệm pháp lý sẽ được gắn chặt hơn với từng sản phẩm được đưa ra thị trường. Điều này không chỉ giúp cơ quan quản lý dễ dàng truy xuất khi xảy ra vi phạm mà còn tạo sức răn đe đối với những hành vi kinh doanh thiếu trung thực.

Ở góc độ người tiêu dùng, việc biết rõ ai đang bán hàng cho mình là một quyền lợi chính đáng. Trong bối cảnh thực phẩm chức năng, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn giao tận nơi hay các sản phẩm nông sản được tiêu thụ ngày càng nhiều qua mạng, nhu cầu về thông tin minh bạch càng trở nên cấp thiết.

Tất nhiên, định danh người bán không phải “chiếc đũa thần” có thể ngay lập tức giải quyết mọi vấn đề về an toàn thực phẩm trên môi trường số. Để chính sách phát huy hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và chính người kinh doanh.

Các nền tảng cần tăng cường trách nhiệm trong việc xác thực, lưu trữ và cung cấp thông tin người bán khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng. Đồng thời, cơ chế giám sát và xử lý vi phạm cũng cần được hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi của quy định.

Ở chiều ngược lại, những người kinh doanh chân chính có thể là nhóm hưởng lợi nhiều nhất từ chính sách này. Khi thị trường trở nên minh bạch hơn, các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng sẽ có cơ hội cạnh tranh công bằng thay vì bị lấn át bởi hàng hóa trôi nổi, giá rẻ nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Sự phát triển của kinh tế số đòi hỏi tư duy quản lý phải thay đổi theo hướng hiện đại hơn. Trong một môi trường mà người mua và người bán không gặp mặt trực tiếp, niềm tin trở thành yếu tố quan trọng nhất. Và niềm tin chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng của sự minh bạch và trách nhiệm.

Đề xuất xác thực danh tính người bán thực phẩm trực tuyến vì thế không chỉ nhằm tăng cường quản lý nhà nước, mà còn là bước đi cần thiết để tạo dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh hơn, nơi quyền lợi của người tiêu dùng được đặt ở vị trí trung tâm.

Bảo Minh