Gần 130.000 hồ sơ trợ cấp thất nghiệp tại TP.HCM: Thị trường lao động đang dịch chuyển ra sao?

Trong 7 tháng đầu năm 2026, TP.HCM tiếp nhận gần 130.000 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy sự dịch chuyển đáng chú ý trên thị trường lao động, nhưng đồng thời cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng hơn: làm thế nào để người mất việc có thể nhanh chóng quay trở lại thị trường lao động thay vì chỉ nhận hỗ trợ trong thời gian thất nghiệp.

Người lao động khai hò sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Gần 130.000 hồ sơ trong 7 tháng

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, từ ngày 1/1 đến hết ngày 25/7, đơn vị đã tiếp nhận 129.997 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Con số này cao hơn 4.520 hồ sơ, tương đương 3,6%, so với cùng kỳ năm 2025, khi có 125.477 hồ sơ được tiếp nhận.

Trong số gần 130.000 hồ sơ, 109.030 người đã có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Nếu nhìn riêng từng tháng, số hồ sơ cũng có những biến động khá rõ. Tháng 7, Trung tâm tiếp nhận gần 28.000 hồ sơ, giảm khoảng 6.000 hồ sơ so với tháng 6, thời điểm có gần 34.000 người nộp hồ sơ và cũng là tháng ghi nhận số hồ sơ cao nhất từ đầu năm.

Những con số này cho thấy thị trường việc làm không diễn biến theo một chiều. Có thời điểm số người mất việc hoặc chấm dứt việc làm tăng lên, nhưng sau đó nhu cầu giải quyết chế độ có thể giảm khi người lao động tìm được công việc mới hoặc hoàn tất thủ tục.

Vì vậy, con số hồ sơ trợ cấp thất nghiệp cần được nhìn trong mối quan hệ với toàn bộ thị trường lao động, thay vì đồng nhất với số người đang thất nghiệp tại một thời điểm.

Trợ cấp thất nghiệp không phải điểm dừng

Đối với người lao động, trợ cấp thất nghiệp có ý nghĩa như một khoản hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp giữa hai công việc.

Khoảng thời gian này giúp người mất việc có thêm nguồn tài chính để trang trải cuộc sống trong khi tìm kiếm công việc mới. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc chi trả trợ cấp, chính sách an sinh chưa thể phát huy đầy đủ vai trò.

Điều quan trọng hơn là người lao động phải được kết nối trở lại với thị trường càng sớm càng tốt.

Đây cũng là lý do Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM đồng thời tổ chức các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm và kết nối doanh nghiệp với người lao động.

Từ đầu năm đến nay, Trung tâm đã tổ chức 122 phiên giao dịch việc làm, gồm 86 phiên tại trụ sở và các chi nhánh, 7 phiên tại các cơ sở cai nghiện ma túy, 7 phiên phối hợp với các đơn vị liên quan và 22 phiên tư vấn, giới thiệu việc làm do các đơn vị khác tổ chức.

Cách tiếp cận này cho thấy trợ cấp thất nghiệp ngày càng cần được gắn với một mục tiêu lớn hơn: hỗ trợ người lao động quay lại việc làm.

Người mất việc không phải lúc nào cũng là người thiếu việc làm lâu dài

Một điểm cần lưu ý khi nhìn vào số liệu thất nghiệp là thị trường lao động hiện nay có sự dịch chuyển khá nhanh.

Một người có thể nghỉ việc tại doanh nghiệp này nhưng chỉ mất một thời gian ngắn để tìm được công việc khác. Ngược lại, có những lao động dù đã có nhiều năm kinh nghiệm nhưng vẫn mất nhiều tháng mới tìm được vị trí phù hợp.

Khoảng cách này phụ thuộc vào ngành nghề, tuổi tác, kỹ năng, mức thu nhập mong muốn cũng như khả năng thích ứng với nhu cầu tuyển dụng.

Đặc biệt, trong những ngành đang chuyển đổi mạnh bởi công nghệ, người lao động từng có kinh nghiệm nhưng thiếu kỹ năng mới có thể gặp nhiều khó khăn hơn khi quay trở lại thị trường.

Điều này khiến việc hỗ trợ thất nghiệp không thể chỉ tập trung vào tiền trợ cấp.

Người lao động cần được tư vấn nghề nghiệp, giới thiệu công việc phù hợp, đào tạo lại hoặc bổ sung kỹ năng nếu cần thiết.

Doanh nghiệp vẫn cần lao động

Một nghịch lý đang tồn tại trên thị trường lao động là cùng thời điểm có nhiều người đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, nhiều doanh nghiệp vẫn có nhu cầu tuyển người.

Điều đó cho thấy vấn đề không đơn giản là thiếu việc làm hay thiếu lao động, mà còn nằm ở sự lệch pha giữa người tìm việc và công việc đang cần tuyển.

Một doanh nghiệp có thể cần công nhân kỹ thuật nhưng người mất việc lại chủ yếu có kinh nghiệm ở công việc phổ thông. Doanh nghiệp khác cần nhân viên có khả năng sử dụng công nghệ, trong khi một bộ phận ứng viên chưa đáp ứng được yêu cầu.

Khoảng cách về kỹ năng khiến quá trình kết nối cung – cầu lao động mất nhiều thời gian hơn.

Nếu giải quyết được khoảng cách này, một phần người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có thể trở lại thị trường nhanh hơn, đồng thời doanh nghiệp cũng giảm được thời gian và chi phí tuyển dụng.

Kỹ năng quyết định khả năng trở lại thị trường

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh, kỹ năng nghề nghiệp đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng quyết định tốc độ tìm được việc mới.

Một lao động có kinh nghiệm nhưng chỉ quen với một quy trình làm việc cũ có thể gặp khó khăn khi doanh nghiệp thay đổi công nghệ.

Ngược lại, người thường xuyên cập nhật kỹ năng, biết sử dụng các công cụ số và sẵn sàng học thêm nghề mới sẽ có nhiều lựa chọn hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng với những lao động trung niên. Khi mất việc, họ thường không chỉ phải tìm một công việc mới mà còn phải cạnh tranh với lực lượng lao động trẻ hơn.

Kinh nghiệm vẫn là lợi thế, nhưng kinh nghiệm cần được kết hợp với những kỹ năng mà thị trường đang cần.

Cần chuyển từ “chi trả” sang “kích hoạt việc làm”

Với quy mô gần 130.000 hồ sơ chỉ trong 7 tháng, bài toán đặt ra cho hệ thống dịch vụ việc làm TP.HCM không chỉ là giải quyết thủ tục và chi trả trợ cấp đúng quy định.

Thách thức lớn hơn là làm sao sử dụng khoảng thời gian người lao động nhận trợ cấp để giúp họ chuẩn bị cho công việc tiếp theo.

Nếu người lao động được tư vấn sớm, được giới thiệu đúng vị trí và được đào tạo bổ sung những kỹ năng còn thiếu, thời gian thất nghiệp có thể được rút ngắn.

Đây cũng là hướng tiếp cận có lợi cho cả ba bên.

Người lao động sớm có thu nhập trở lại. Doanh nghiệp tìm được nhân lực phù hợp. Nhà nước giảm áp lực chi trả trợ cấp trong thời gian dài và đồng thời phát huy tốt hơn nguồn nhân lực đang có.

Thị trường lao động cần những chiếc cầu nối hiệu quả hơn

Con số gần 130.000 hồ sơ đề nghị trợ cấp thất nghiệp tại TPHCM trong 7 tháng đầu năm là một chỉ dấu đáng chú ý, nhưng chưa đủ để kết luận rằng thị trường lao động đang xấu đi.

Thực tế, cùng với dòng người tìm đến hệ thống bảo hiểm thất nghiệp vẫn có nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Vấn đề nằm ở khả năng kết nối hai phía.

Thị trường lao động càng biến động thì vai trò của các trung tâm dịch vụ việc làm, cơ sở đào tạo nghề, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn càng quan trọng.

Người lao động cần được biết thị trường đang cần gì trước khi quyết định học thêm kỹ năng nào. Doanh nghiệp cần mô tả rõ hơn yêu cầu công việc thay vì chỉ đưa ra những tiêu chí tuyển dụng chung chung. Còn các cơ quan dịch vụ việc làm cần trở thành cầu nối thực chất giữa người tìm việc và doanh nghiệp.

Trợ cấp thất nghiệp vì thế nên được nhìn nhận không chỉ là một khoản hỗ trợ khi người lao động mất việc, mà còn là một khoảng thời gian để chuẩn bị cho chặng đường nghề nghiệp tiếp theo.

Trong một thị trường việc làm liên tục thay đổi, điều quan trọng không phải là người lao động có bao giờ thất nghiệp hay không, mà là sau khi mất việc, họ có thể trở lại thị trường nhanh đến đâu và với một công việc tốt hơn hay không.

Bảo Minh