Hotline: 
Ngày 30/10/2026, Công ty Cổ phần Quốc tế Nhân Ái phối hợp với Khoa Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức hội thảo “Xây dựng hệ sinh thái chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi trong kỷ nguyên số”. Hội thảo tập trung trao đổi các giải pháp kết nối chính sách, y tế, giáo dục, công tác xã hội, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc người cao tuổi đang ngày càng gia tăng tại Việt Nam.
Già hóa dân số đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình chăm sóc
Hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ sở đào tạo, tổ chức trong nước và quốc tế. Nhiều tham luận đề cập đến những vấn đề đang được quan tâm như mô hình “Làng hạnh phúc”, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trong kỷ nguyên số, đào tạo công tác xã hội, phát triển nhân lực chăm sóc và ứng dụng công nghệ trong quản lý, hỗ trợ người cao tuổi.
Đáng chú ý, tham luận của bà Nguyễn Thị Kim Thanh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quốc tế Nhân Ái, nhà sáng lập hệ thống dưỡng lão Nhân Ái, tập trung phân tích quá trình hình thành và định hướng phát triển hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi từ kinh nghiệm 20 năm hoạt động thực tiễn.
Theo bà Thanh, khi mô hình chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp còn khá mới mẻ tại Việt Nam cách đây 20 năm, Nhân Ái đã lựa chọn hướng đi này trên cơ sở nghiên cứu những mô hình thực tế ở nước ngoài và nhận thấy xu hướng già hóa dân số sẽ đặt ra nhu cầu lớn đối với các dịch vụ chăm sóc dài hạn. Quá trình triển khai ban đầu gặp không ít khó khăn, song doanh nghiệp kiên định với định hướng xây dựng mô hình chăm sóc có quy trình và tiêu chuẩn chuyên môn.
Bà Thanh cho rằng, tốc độ già hóa dân số nhanh trong khi điều kiện kinh tế, hệ thống an sinh và khả năng chuẩn bị cho tuổi già còn nhiều hạn chế đang tạo ra áp lực đáng kể đối với gia đình và xã hội. Người cao tuổi thường phải đối mặt với nhiều bệnh nền, bệnh mạn tính, suy giảm chức năng và nhu cầu hỗ trợ trong sinh hoạt. Vì vậy, chăm sóc không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh mà còn phải hướng tới giúp người cao tuổi sống vui vẻ, duy trì khả năng tự chủ và chất lượng cuộc sống.
Từ thực tế đó, việc tổ chức chăm sóc cần được phân chia theo từng giai đoạn tuổi, tình trạng sức khỏe và mức độ độc lập của mỗi người. Người cao tuổi không chỉ có nhu cầu chăm sóc thể chất mà còn cần được quan tâm về tâm lý, giao tiếp, tham gia hoạt động cộng đồng và tiếp tục phát huy vai trò trong gia đình, xã hội.
Hệ sinh thái chăm sóc cần lấy người cao tuổi làm trung tâm
Từ kinh nghiệm vận hành, bà Nguyễn Thị Kim Thanh đề xuất cấu trúc hệ sinh thái chăm sóc toàn diện gồm 5 lớp có sự kết nối chặt chẽ.
Thứ nhất là con người, trong đó người cao tuổi giữ vị trí trung tâm, gia đình là đối tác đồng hành cùng các cơ sở chăm sóc. Thứ hai là dịch vụ, bao gồm chăm sóc sức khỏe, dịch vụ xã hội, hỗ trợ tâm lý, chăm sóc tại nhà, chăm sóc ban ngày và chăm sóc dài hạn. Thứ ba là không gian sống, cần được thiết kế an toàn, thuận tiện, phù hợp với khả năng vận động và tình trạng sức khỏe của người cao tuổi. Thứ tư là tri thức và tiêu chuẩn, chú trọng nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao kiến thức và chuẩn hóa quy trình chuyên môn. Thứ năm là công nghệ, hướng tới số hóa quản trị, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ người cao tuổi trong sinh hoạt hằng ngày.
Đối với không gian chăm sóc, các yếu tố tưởng chừng nhỏ như tay vịn hành lang, thiết bị hỗ trợ trong nhà vệ sinh, bàn ghế và lối đi đều cần được tính toán phù hợp. Mục tiêu là hạn chế nguy cơ té ngã, chấn thương, đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi duy trì khả năng tự thực hiện các hoạt động cá nhân.
Công nghệ cũng được xác định là một thành tố quan trọng. Việc ứng dụng công nghệ trong quản trị cơ sở dưỡng lão, quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân, kết nối dữ liệu y tế và sử dụng thiết bị thông minh có thể hỗ trợ phát hiện sớm những tình huống bất thường. Chẳng hạn, thiết bị cảnh báo khi người cao tuổi có nguy cơ té ngã, gặp khó khăn khi di chuyển hoặc cần hỗ trợ trong sinh hoạt ban đêm.
Bên cạnh đó, mô hình chăm sóc cần linh hoạt theo nhu cầu và khả năng tự chủ của từng người. Không phải mọi trường hợp đều cần sống tại cơ sở dưỡng lão; dịch vụ chăm sóc tại nhà, chăm sóc ban ngày, phục hồi chức năng và hỗ trợ tâm lý cũng cần được phát triển để tạo thành chuỗi dịch vụ liên tục.
Chia sẻ số liệu từ hoạt động thực tiễn, bà Thanh cho biết Nhân Ái hiện đang chăm sóc hơn 300 người cao tuổi và đã phục vụ trên 1.000 người kể từ khi thành lập. Trong cơ cấu người cao tuổi tại cơ sở, nhóm từ 80 tuổi trở lên chiếm khoảng 62%; tỷ lệ người có biểu hiện sa sút trí tuệ trong nhóm được chăm sóc được bà ước tính ở mức 30–40%. Những con số này cho thấy nhu cầu chăm sóc chuyên sâu tăng lên rõ rệt ở nhóm tuổi cao.
Mô hình chăm sóc tại Nhân Ái được định hướng theo ba phương diện Thân – Tâm – Trí. Trong đó, chăm sóc Thân chú trọng sức khỏe, dinh dưỡng, vận động và phục hồi chức năng; chăm sóc Tâm quan tâm đến cảm xúc, tâm lý và các hoạt động xã hội; chăm sóc Trí hướng tới duy trì nhận thức, học tập và nâng cao giá trị sống.
Bà Thanh nhấn mạnh việc theo dõi sức khỏe hằng ngày, kiểm soát các chỉ số sinh tồn, phát hiện và xử lý kịp thời những dấu hiệu bất thường. Hoạt động dinh dưỡng, vận động, xoa bóp, phục hồi chức năng cũng cần được tổ chức phù hợp với từng cá nhân. Đặc biệt, nguyên tắc hỗ trợ tự lập được chú trọng, hạn chế làm thay những việc người cao tuổi vẫn có thể tự thực hiện, qua đó giúp họ duy trì cảm giác chủ động và giá trị bản thân.
Phát triển nguồn nhân lực – mắt xích quan trọng của hệ sinh thái
Một nội dung đáng chú ý khác tại hội thảo là tham luận của PGS.TS Mạc Văn Tiến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, về phát triển nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi.
Theo PGS.TS Mạc Văn Tiến, già hóa dân số diễn ra nhanh trong khi quy mô gia đình ngày càng thu hẹp, số người có khả năng trực tiếp chăm sóc người cao tuổi trong gia đình có xu hướng giảm. Điều này khiến nhu cầu về lực lượng lao động chăm sóc chuyên nghiệp ngày càng rõ nét.
Ông cho rằng, người làm công việc chăm sóc không chỉ cần sự tận tâm mà phải được trang bị kiến thức, kỹ năng và được công nhận về năng lực nghề nghiệp. Đây cũng là lực lượng trực tiếp góp phần cải thiện sức khỏe, tinh thần và chất lượng sống của người cao tuổi. Vì vậy, cần từng bước chuyển hoạt động chăm sóc từ hình thức tự phát, chủ yếu dựa vào lao động gia đình không hưởng lương, sang các dịch vụ chuyên nghiệp có đào tạo và chế độ đãi ngộ phù hợp.
Đào tạo nhân lực trong lĩnh vực này không đơn thuần là tăng số lượng lao động mà cần xây dựng chính sách đồng bộ từ tuyển sinh, đào tạo, thực hành, đánh giá năng lực đến sử dụng và công nhận nghề nghiệp. Người chăm sóc cần có kiến thức liên ngành, bao gồm những hiểu biết cơ bản về y tế, tâm lý, công tác xã hội và kỹ năng hỗ trợ sinh hoạt.
PGS.TS Mạc Văn Tiến cũng lưu ý, mặc dù nghề chăm sóc đã có cơ sở trong hệ thống đào tạo thuộc nhóm dịch vụ xã hội, việc xác định vị trí nghề nghiệp và công nhận người lao động sau đào tạo vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Nếu thiếu sự thống nhất giữa chương trình đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động, người học có thể gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm và xác định vị trí nghề nghiệp.
Từ đó, ông đề xuất đẩy mạnh các chương trình đào tạo ngắn hạn, tập trung vào những kỹ năng thiết yếu, kết hợp thực hành và đánh giá theo khung năng lực cụ thể. Song song với đó là xây dựng chương trình đào tạo chuẩn, phát triển cơ sở thực hành và cơ chế công nhận năng lực để người lao động có cơ hội tham gia thị trường một cách chính thức.
Kết nối các nguồn lực để chăm sóc người cao tuổi bền vững
Hội thảo với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, các chuyên gia, ngoài những vấn đề được đề cập trên, hội thảo còn có các ý kiến chuyên môn về mô hình chăm sóc cộng đồng, chăm sóc sức khỏe, công tác xã hội, quyền năng của phụ nữ trong nền kinh tế chăm sóc và ứng dụng công nghệ. Các nội dung cho thấy chăm sóc người cao tuổi là lĩnh vực có tính liên ngành cao, đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở y tế, trường học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và gia đình.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và già hóa dân số, việc xây dựng hệ sinh thái chăm sóc toàn diện không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn là yêu cầu dài hạn đối với hệ thống an sinh xã hội. Muốn vậy, cần đồng thời hoàn thiện chính sách, phát triển dịch vụ, chuẩn hóa chất lượng chăm sóc, nâng cao năng lực đội ngũ lao động và thúc đẩy ứng dụng công nghệ phù hợp.
Hội thảo diễn ra trong dịp kỷ niệm 20 năm thành lập Công ty Cổ phần Quốc tế Nhân Ái (2006–2026), đồng thời mở ra cơ hội trao đổi kinh nghiệm và tăng cường kết nối giữa các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi.
Từ những vấn đề được đặt ra tại hội thảo, có thể thấy tương lai của lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng cơ sở hay từng gia đình. Một hệ sinh thái bền vững cần lấy người cao tuổi làm trung tâm, lấy chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực làm nền tảng, đồng thời phát huy vai trò của tri thức, công nghệ và sự chung tay của toàn xã hội.
Minh Thu
Bài liên quan
