Hotline: 
Văn phòng Chủ tịch nước vừa tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 12 luật đã được Kỳ họp thứ 10, Quốc hội XV thông qua, trong đó có Luật Giáo dục nghề nghiệp (GDNN).
Luật GDNN gồm 09 Chương, 45 điều, giảm 34 điều so với Luật GDNN năm 2014, được thiết kế bao gồm các nội dung chính về: tổ chức và quản trị cơ sở GDNN; hoạt động đào tạo; giảng viên, giáo viên, người dạy nghề và người học; bảo đảm và kiểm định chất lượng; vai trò, quyền và trách nhiệm của doanh nghiệp trong GDNN; tài chính, tài sản; hợp tác và đầu tư trong GDNN. Những nội dung chủ yếu trong Luật GDNN năm 2025 bao gồm:
Cải cách hệ thống giáo dục nghề nghiệp
Luật bổ sung mô hình trung học nghề cùng cấp với trung học phổ thông giúp hệ thống GDNN của Việt Nam phù hợp với chuẩn phân loại giáo dục quốc tế. Sự bổ sung này cũng sẽ góp phần hoàn thiện, chuẩn hóa các bậc trình độ GDNN trong Khung trình độ quốc gia Việt Nam.
Ở góc độ phát triển nguồn nhân lực, mô hình trung học nghề đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh nguồn nhân lực trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Người học sau khi tốt nghiệp trung học nghề vừa có nền tảng kiến thức văn hóa phổ thông, vừa có kỹ năng nghề, đủ năng lực tiếp nhận và ứng dụng các công nghệ hiện đại vào công việc, làm việc độc lập, làm việc theo nhóm khi tham gia thị trường lao động, đồng thời có thể học tiếp lên các trình độ cao hơn.
Luật cũng chuẩn hóa lại hệ thống cơ sở hoạt động GDNN, phân biệt rõ giữa cơ sở GDNN và cơ sở tham gia hoạt động GDNN, qua đó tạo cơ sở pháp lý cho việc quy hoạch, đầu tư và phân bổ nguồn lực.
Theo đó, cơ sở GDNN bao gồm: trường cao đẳng, trường trung cấp, trường trung học nghề. Cơ sở tham gia hoạt động GDNN bao gồm trung tâm GDNN, trung tâm GDNN-GDTX, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm khác có chức năng hoạt động GDNN, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giáo dục đại học.
Đặc biệt, ngân sách cho GDNN được ưu tiên trong tổng chi ngân sách Nhà nước dành cho giáo dục, đào tạo để chuẩn hóa cơ sở GDNN, hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao phù hợp với định hướng phát triển ngành, nghề ưu tiên tại các trung tâm kinh tế lớn.
Đổi mới chương trình, bảo đảm chất lượng đào tạo
Trên cơ sở chuẩn chương trình đào tạo, các cơ sở GDNN được trao quyền tự chủ trong việc biên soạn, thẩm định, lựa chọn và ban hành chương trình đào tạo, bảo đảm đáp ứng chuẩn chung và phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Luật quy định chuẩn cơ sở GDNN để thực hiện quy hoạch, sắp xếp mạng lưới và đầu tư phát triển cơ sở GDNN trọng điểm, chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế; đánh giá, giám sát các điều kiện bảo đảm chất lượng; thực hiện trách nhiệm giải trình của các cơ sở GDNN.
Một trong những điểm mới của Luật đó là quy định về cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục nghề nghiệp. Các cơ sở GDNN có trách nhiệm xây dựng và phát triển hệ thống văn bằng số, chứng chỉ số, học liệu số; cung cấp, cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành về GDNN; quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu theo quy định của pháp luật. Cơ sở hoạt động GDNN phải đăng ký thông tin về chương trình đào tạo vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành về GDNN trước khi tuyển sinh, tổ chức đào tạo.
Thúc đẩy, gắn kết GDNN với doanh nghiệp
Luật có nhiều quy định liên quan về thu hút doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào đào tạo nhân lực, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết nhà trường – doanh nghiệp.
Lần đầu tiên quy định rõ vị trí, vai trò của doanh nghiệp trong GDNN bằng những điều, khoản cụ thể. Doanh nghiệp được xác định có vai trò đặc biệt quan trọng trong GDNN, đồng hành với Nhà nước, cơ sở hoạt động GDNN trong đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Doanh nghiệp trực tiếp thực hiện hoặc tham gia các hoạt động GDNN theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp là cơ sở thực hành, thực tập giúp người học, giảng viên, giáo viên tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất thực tiễn và nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.
Luật cũng khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với cơ sở hoạt động GDNN nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; hỗ trợ kinh phí đào tạo cho doanh nghiệp;…
Điểm mới đáng chú ý khác trong Luật là quy định về Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp để đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động. Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp là quỹ do doanh nghiệp quản lý, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn lực và tham gia các hoạt động GDNN một cách thực chất, bền vững. Chính phủ sẽ quy định chi tiết đối tượng, nguồn trích lập, mức trích lập, nhiệm vụ chi của Quỹ đào tạo nhân lực của doanh nghiệp.
Đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong quản lý
Luật đã nhấn mạnh bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, toàn diện cho các cơ sở GDNN, không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính gắn với trách nhiệm giải trình, bảo đảm hiệu lực quản lý Nhà nước, kiểm tra, giám sát của các cơ quan có thẩm quyền. Đây là một thay đổi rất lớn trong tư duy quản trị và trong quản lý Nhà nước về GDNN.
Quyền tự chủ của cơ sở GDNN được đề cập xuyên suốt trong Luật: tự chủ xác định số lượng tuyển sinh, phương thức tuyển sinh hằng năm; tự chủ biên soạn, thẩm định, lựa chọn và ban hành chương trình đào tạo bảo đảm đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo; tự chủ quyết định việc quy định tổ chức bộ máy đối với phân hiệu; tự chủ tài chính, sử dụng các nguồn thu hợp pháp cho các nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ, đầu tư cơ sở vật chất và các hoạt động GDNN khác…
Cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính
Luật GDNN năm 2025 không quy định các điều kiện đầu tư mà thực hiện dẫn chiếu theo quy định của Luật Giáo dục, điều kiện về thành lập, chia, tách, sáp nhập, giải thể cơ sở GDNN, cho phép hoạt động, thành lập tổ chức kiểm định…
Quy định trên đã tác động tới 100% các điều kiện đầu tư so với Luật GDNN năm 2014 theo hướng cắt, giảm, đơn giản hóa, trong đó: Bãi bỏ 33/74 thủ tục hành chính (chiếm 44,5 %); 41 thủ tục hành chính được quy định tại văn bản dưới luật sẽ tạo cơ hội đơn giản hóa điều kiện, hồ sơ, thời gian thực hiện.
Gia An
Bài liên quan
Comments are closed.