Nghề trồng hoa phục vụ Tết Nguyên đán tại TP HCM: Chật vật giữa sức mua chững lại

Tết Nguyên đán là mùa làm ăn lớn nhất trong năm, nhiều nhà vườn trồng hoa tại TP HCM vẫn bày tỏ lắng khi sức mua cuối năm đang chững lại, người tiêu dùng dè dặt hơn trong chi tiêu. 

Những ngày cuối năm, dọc các tuyến đường ven sông Sài Gòn, kênh Tân Hóa – Lò Gốm hay khu vực quận 12, TP Thủ Đức, không khí chăm hoa Tết đã bắt đầu nhộn nhịp. Mai vàng, cúc, vạn thọ, mào gà… được chăm chút kỹ lưỡng, chờ ngày xuất vườn. Tuy nhiên, phía sau vẻ rực rỡ ấy là nỗi lo chung của nhiều nhà vườn.

Khó khăn bủa vây nhà vườn

Theo nhiều hộ trồng hoa, khó khăn lớn nhất năm nay là sức mua giảm. Kinh tế còn nhiều biến động khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, doanh nghiệp và hộ gia đình hạn chế mua hoa số lượng lớn như những năm trước.

“Những năm kinh tế thuận lợi, thời điểm này khách đã đặt cọc sớm, mua cả chục chậu mai hoặc vài trăm chậu cúc. Hai năm trở lại đây, đa số chờ sát Tết mới quyết định, mua ít hơn”, một chủ vườn mai ở quận 12 chia sẻ.

Các chậu cúc lớn đang được chăm sóc kỹ lưỡng để ép nụ. Ảnh: Quang Trung

Bên cạnh đó, chi phí đầu vào tăng cao cũng khiến người trồng hoa “đứng ngồi không yên”. Giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công đều tăng, trong khi giá bán khó tăng tương ứng do lo ngại ế hàng. Thời tiết diễn biến thất thường, mưa trái mùa hoặc nắng gắt kéo dài cũng làm tăng rủi ro, ảnh hưởng đến chất lượng hoa. Không ít nhà vườn buộc phải giảm quy mô sản xuất, trồng ít hơn để hạn chế rủi ro, chấp nhận lợi nhuận thấp nhằm giữ nghề.

Anh Nguyễn Hoàng Tuấn, một nhà vườn có nhiều năm kinh nghiệm ở phường Hiệp Bình Phước (TP.HCM) cho biết: “Cây cúc mâm xôi đẹp nhất là khi nó nở hoa đồng loạt tạo thành hình dáng đầy đặn, xum xuê vào đúng dịp tết. Người ta thích chơi cúc mâm xôi vì nó mang ý nghĩa đầy đủ, sung túc. Để tạo ra được những chậu hoa như vậy đòi hỏi nhà vườn phải có nhiều kinh nghiệm vì loài hoa này khá nhạy cảm với thời tiết và môi trường. Không khí lạnh và nhiều ngày mưa liên tục khiến cây phát triển chiều cao dù đã canh thời tiết để phun thuốc xử lý cho cây ra bông. Số lần xử lý phân thuốc nhiều hơn làm tăng chi phí nhưng chất lượng hoa có một số vẫn không đạt được yêu cầu. Với kiểu thời tiết này, cây cúc mâm xôi khó ra bông đều và đẹp như những năm trước, trong khi thị trường vẫn trầm lắng”.

Mưa trái mùa kết hợp nhiệt độ thấp khiến những nụ mai nhỏ không phát triển theo kế hoạch đang là nỗi lo của người trồng. Ảnh: Quang Trung.

Ở một điểm khác của thành phố, bà Mến, chủ vườn mai hơn 400 gốc tại HTX Mai Vàng Bình Lợi (H.Bình Chánh, TP.HCM) cho biết: “Thông thường vào tháng 9, nhà vườn chúng tôi đã bắt đầu lo chuẩn bị xử lý để cây ôm nụ chuẩn bị tết. Tuy nhiên, dù phun xịt nhiều lần nhưng cứ gặp mưa liên tục, đến hiện nay lại gặp mưa trái mùa kết hợp nhiệt độ thấp khiến những nụ nhỏ cũng ‘nín’ luôn không phát triển”.

Theo ước tính chung của nhiều nhà vườn, tỷ lệ đậu hoa ước sẽ giảm khoảng hơn 15 % so với bình thường. Việc phải xử lý nhiều lần cũng khiến chi phí chăm sóc tăng lên khoảng 20 % tùy vườn.

Giá hoa và cây cảnh Tết 2026 cũng được dự báo có xu hướng tăng nhẹ so với năm trước, dao động tùy loại: Đào, Mai (900.000 – 3.000.000 đồng, Quất 600.000 – 1.000.000 đồng, Cúc Mâm Xôi  có giá từ 150.000 đồng, Bonsai mini 1.000.000 – 10.000.000 đồng và các cây nhỏ như Ngọc Thảo, Trạng Nguyên, Cúc  từ 20.000 – 140.000 đồng tùy kích cỡ và dáng.

Lợi thế “sân nhà”

Tết Nguyên đán 2026 được nhận định sức mua giảm, thời tiết thất thường, nhưng nhiều người làm nghề trồng hoa Tết tại TP.HCM vẫn nhìn thấy được những thuận lợi nhất định. Trước hết, Tết Nguyên đán là nét văn hóa truyền thống, hoa Tết gần như là mặt hàng “khó thay thế”. Dù chi tiêu tiết kiệm, nhiều gia đình vẫn dành một khoản để mua hoa chưng Tết, tạo ra nhu cầu ổn định ở mức cơ bản.

Mặt bằng phía trước của Công viên Gia Định, nơi diễn ra Hội hoa Xuân hàng năm của TP.HCM tổ chức. Ảnh: Quang Trung

Ngoài ra, lợi thế địa lý giúp nhà vườn TP HCM tiết giảm chi phí vận chuyển so với hoa từ các tỉnh khác. Hoa trồng tại chỗ cũng dễ tiếp cận các chợ đầu mối, đường hoa, khu dân cư, từ đó linh hoạt điều chỉnh giá bán theo thị trường.

Các chợ Hoa Tết của thành phố được tổ chức tại Công viên 23/9 (quận 1 cũ); Công viên Lê Văn Tám (quận 1 cũ), Công viên Gia Định (quận Phú Nhuận cũ); Công viên bờ sông Sài Gòn, chợ Hoa Xuân “Trên dưới bến thuyền” (quận 8 cũ), chợ Hoa Xuân Bình Điền (quận 8 cũ) và chợ Hoa Phú Mỹ Hưng (quận 7 cũ). Bình quân quy mô mỗi lô 18 – 20m2 có giá thuê từ 2,5 – 3 triệu đồng/lô. Lợi thế “sân nhà” phần nào giảm chi phí vận chuyển, chăm sóc.

Một số hộ cũng đã chủ động thay đổi cách làm, chuyển sang trồng các loại hoa dễ chăm sóc, chi phí thấp, thời gian quay vòng nhanh hoặc bán hàng qua mạng xã hội, livestream để tiếp cận khách lẻ. Cách làm này giúp giảm phụ thuộc vào thương lái, tăng khả năng xoay xở khi thị trường biến động. Theo nhiều nhà vườn, năm nay mục tiêu không còn là lợi nhuận cao mà là bán hết hàng, thu hồi vốn, duy trì sản xuất cho những mùa Tết tiếp theo.

Sự thận trọng đang trở thành “kim chỉ nam” trong bối cảnh kinh tế chưa thật sự khởi sắc. Dẫu còn nhiều lo lắng, người trồng hoa TP HCM vẫn kỳ vọng những ngày cận Tết, sức mua sẽ nhích lên, giúp thị trường hoa thêm sôi động. Với họ, mỗi mùa Tết không chỉ là chuyện kinh tế, mà còn là nỗ lực gìn giữ một nghề gắn bó lâu đời với không khí xuân của thành phố.

Quang Trung