Hotline: 
Không chỉ tăng mức xử phạt đối với các vi phạm về thời giờ làm việc, Nghị định 283/2026 của Chính phủ có hiệu lực từ 10/ còn siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo vệ lao động nữ, lao động chưa thành niên, người khuyết tật và người lao động cao tuổi.
Nhiều hành vi vi phạm có thể bị xử phạt lên tới 75 triệu đồng, đồng thời buộc người sử dụng lao động phải khắc phục hậu quả để bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
Theo quy định mới, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng nếu không bố trí phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc khi sử dụng từ 1.000 lao động nữ trở lên. Mức phạt này cũng áp dụng đối với các trường hợp không cung cấp đầy đủ thông tin về tính chất công việc, các yếu tố nguy hiểm, nguy cơ và yêu cầu của công việc để lao động nữ có cơ sở lựa chọn trước khi nhận việc. Bên cạnh đó, nếu sử dụng lao động nữ làm những công việc thuộc danh mục có ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản và việc nuôi con nhưng không bảo đảm các điều kiện về an toàn, vệ sinh lao động theo quy định, doanh nghiệp cũng sẽ bị xử lý.
Ngoài việc nộp tiền phạt, người sử dụng lao động còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Cụ thể, doanh nghiệp phải thanh toán đầy đủ tiền lương tương ứng với khoảng thời gian lao động nữ không được nghỉ trong kỳ kinh nguyệt hoặc trong thời gian đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Trường hợp người lao động bị sa thải hoặc bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì doanh nghiệp phải nhận họ trở lại làm việc theo đúng quy định của pháp luật.
Nghị định cũng quy định mức xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng đối với doanh nghiệp không tham khảo ý kiến của lao động nữ hoặc đại diện của họ trước khi đưa ra các quyết định liên quan đến quyền và lợi ích của người lao động tại nơi làm việc. Mức xử phạt này cũng áp dụng đối với các hành vi không bảo đảm nguyên tắc bình đẳng giới trong tuyển dụng, bố trí và sắp xếp công việc, đào tạo, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương cũng như các chế độ khác dành cho người lao động, nếu chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đối với lao động chưa thành niên, Bộ luật Lao động quy định người dưới 18 tuổi thuộc nhóm lao động chưa thành niên và được áp dụng nhiều quy định bảo vệ riêng. Trong đó, người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi không được làm những công việc hoặc làm việc tại các địa điểm bị pháp luật cấm. Người từ đủ 13 đến dưới 15 tuổi chỉ được làm các công việc nhẹ nằm trong danh mục cho phép, còn người dưới 13 tuổi chỉ được tham gia những công việc phù hợp theo quy định.
Nếu sử dụng lao động chưa thành niên nhưng không lập sổ theo dõi riêng, ghi chép không đầy đủ hoặc không xuất trình sổ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt từ 1 đến 2 triệu đồng.
Mức xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng sẽ được áp dụng đối với nhiều hành vi vi phạm như sử dụng lao động chưa thành niên khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ; không ký hợp đồng lao động bằng văn bản với người chưa đủ 15 tuổi hoặc người đại diện hợp pháp; bố trí thời gian làm việc ảnh hưởng đến việc học tập; không tổ chức khám sức khỏe hoặc khám sức khỏe định kỳ theo quy định; để người lao động làm việc vượt quá thời gian cho phép hoặc sử dụng người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm trái quy định.
Đáng chú ý, trường hợp sử dụng người từ 13 đến dưới 15 tuổi làm các công việc ngoài danh mục được pháp luật cho phép sẽ bị xử phạt ở mức cao nhất, từ 50 đến 75 triệu đồng.
Đối với người lao động khuyết tật, doanh nghiệp có thể bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng cho mỗi trường hợp vi phạm nếu không tham khảo ý kiến của người lao động trước khi quyết định các vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của họ. Mức phạt này cũng áp dụng khi doanh nghiệp bố trí người khuyết tật nhẹ nhưng suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên hoặc người khuyết tật nặng, đặc biệt nặng làm thêm giờ hoặc làm việc vào ban đêm mà không có sự đồng ý của họ.
Bên cạnh đó, người sử dụng lao động sẽ bị xử phạt từ 10 đến 15 triệu đồng nếu bố trí người lao động cao tuổi làm các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, trừ trường hợp doanh nghiệp đã bảo đảm đầy đủ các điều kiện làm việc an toàn theo quy định.
Việc bổ sung các chế tài xử phạt mới cho thấy định hướng tăng cường bảo vệ những nhóm lao động dễ bị tổn thương, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về lao động. Không chỉ dừng lại ở các khoản tiền phạt, nhiều trường hợp còn buộc người sử dụng lao động phải khôi phục quyền lợi cho người lao động, góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bình đẳng và bền vững hơn.
Minh Phan
Bài liên quan
