Thêm “lực đỡ” cho người già, người yếu thế - Tạp chí điện tử Nghề nghiệp và Cuộc sống

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, nhiều địa phương đang chủ động mở rộng chính sách hỗ trợ người cao tuổi và nhóm yếu thế, từ tăng trợ cấp xã hội đến mở rộng bảo hiểm y tế, giúp giảm bớt áp lực cuộc sống cho hàng triệu người dân.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ ngày càng nhanh. Cùng với đó, nhu cầu bảo đảm an sinh cho người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế cũng trở thành bài toán lớn đối với hệ thống chính sách xã hội.

Theo quy định hiện hành, người từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH sẽ được hưởng trợ cấp xã hội 500.000 đồng/tháng. Với người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, độ tuổi áp dụng từ 70 đến dưới 75 tuổi.

*Đề xuất tăng mức trợ cấp xã hội nhằm hỗ trợ tốt hơn cho các nhóm yếu thế*

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều địa phương đã chủ động nâng mức hỗ trợ cao hơn mức chuẩn chung nhằm giúp người dân giảm bớt khó khăn trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Hiện Quảng Ninh và Hải Phòng áp dụng mức trợ cấp 700.000 đồng/tháng; Hà Nội và TP HCM hỗ trợ 650.000 đồng/tháng, cao hơn mức chung của cả nước.

Nhiều nơi cũng mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế cho người cao tuổi, đặc biệt là nhóm không có lương hưu hoặc thu nhập ổn định.

Đề xuất tăng trợ cấp xã hội lên 600.000 đồng/tháng

Bộ Y tế đang đề xuất nâng mức chuẩn trợ cấp xã hội từ 500.000 đồng lên 600.000 đồng/tháng, tương đương tăng 20%.

Theo cơ quan soạn thảo, mức hỗ trợ hiện nay được xem là thấp nhất trong hệ thống an sinh xã hội và chưa theo kịp biến động giá cả. Trong khi đó, phần lớn người cao tuổi không có lương hưu, phải sống phụ thuộc vào con cháu hoặc nguồn thu nhập bấp bênh.

Dự thảo cũng cho rằng mức chuẩn hiện tại chỉ tương đương khoảng 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn và chưa đến 18% chuẩn nghèo đô thị. Vì vậy, nếu không điều chỉnh, đời sống của nhóm yếu thế sẽ ngày càng khó khăn hơn.

Các chuyên gia đánh giá việc tăng trợ cấp là cần thiết, nhất là khi người cao tuổi thường phải đối mặt với nhiều khoản chi về thuốc men, khám chữa bệnh và sinh hoạt hằng ngày.

Ngoài nâng mức hỗ trợ tiền mặt, dự thảo còn đề xuất bổ sung cơ sở pháp lý cho các khoản hỗ trợ thiên tai, dịch bệnh và tăng mức chăm sóc tại các cơ sở trợ giúp xã hội nhằm bảo đảm đồng bộ chính sách an sinh.

Cần chính sách linh hoạt theo từng địa phương

Nhiều chuyên gia cho rằng mức sống giữa các địa phương hiện chênh lệch khá lớn, nên cần cho phép địa phương linh hoạt nâng trợ cấp phù hợp điều kiện thực tế thay vì áp dụng cứng một mức chung.

Tại các đô thị lớn như Hà Nội hay TP HCM, chi phí sinh hoạt, thuê nhà và y tế đều cao hơn nhiều khu vực khác. Vì vậy, ngay cả mức hỗ trợ 600.000 đồng/tháng nếu được thông qua vẫn có thể chưa đáp ứng đủ nhu cầu tối thiểu của người già neo đơn hoặc người yếu thế.

Theo thống kê của ngành chức năng, hiện có hơn 4,7 triệu người đang hưởng các chính sách trợ giúp xã hội trên cả nước. Đây là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước biến động kinh tế, dịch bệnh hoặc lạm phát.

Giới chuyên gia nhận định trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, việc mở rộng và nâng mức trợ giúp xã hội không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính mà còn thể hiện trách nhiệm của hệ thống an sinh với những người dễ tổn thương.

Tuy vậy, để chính sách phát huy hiệu quả lâu dài, ngoài trợ cấp tiền mặt, cần đồng thời phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hỗ trợ chăm sóc tại nhà, mở rộng mạng lưới dưỡng lão và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp cận y tế thuận lợi hơn.

Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết khi Việt Nam đang chuyển dần sang giai đoạn dân số già, với áp lực an sinh ngày càng lớn trong những năm tới.

Minh Hải