Trợ cấp hưu trí xã hội mở rộng lưới an sinh cho người già

Chính sách trợ cấp hưu trí xã hội đang được xem là “tấm lưới an sinh” quan trọng đối với người cao tuổi không có lương hưu, nhất là nhóm lao động tự do và khu vực phi chính thức.

Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 với nhiều điểm mới đáng chú ý, trong đó có việc mở rộng chính sách trợ cấp hưu trí xã hội cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng. Chính sách này được kỳ vọng giúp tăng độ bao phủ an sinh xã hội và hỗ trợ nhóm người già có hoàn cảnh khó khăn.

Người từ 75 tuổi không có lương hưu được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 1/7

Theo quy định mới, công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội do ngân sách nhà nước bảo đảm. Đối với người thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo, độ tuổi hưởng trợ cấp được giảm xuống từ đủ 70 tuổi.

Mức trợ cấp cụ thể sẽ do Chính phủ quy định căn cứ điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và khả năng cân đối ngân sách từng thời kỳ. Ngoài khoản trợ cấp hằng tháng, người thụ hưởng còn được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế để bảo đảm chăm sóc sức khỏe khi về già.

Hỗ trợ nhóm lao động không có lương hưu

Theo các chuyên gia an sinh xã hội, chính sách mới đặc biệt có ý nghĩa với nhóm lao động khu vực phi chính thức như lao động tự do, tiểu thương, nông dân hoặc người làm việc không có hợp đồng lao động. Đây là nhóm có tỷ lệ tham gia BHXH còn thấp nên khi về già thường không có nguồn thu nhập ổn định.

Thực tế cho thấy nhiều người lao động lớn tuổi hiện phải tiếp tục làm việc để trang trải cuộc sống do không có lương hưu. Việc mở rộng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ giúp giảm bớt áp lực tài chính và tạo thêm điểm tựa an sinh cho người cao tuổi.

Theo Bộ Nội vụ, việc bổ sung chính sách trợ cấp hưu trí xã hội là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống BHXH đa tầng, hướng tới mục tiêu mọi người cao tuổi đều có nguồn thu nhập tối thiểu khi hết tuổi lao động. Đây cũng là giải pháp nhằm ứng phó với tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh tại Việt Nam.

Các chuyên gia đánh giá, ngoài hỗ trợ trực tiếp cho người cao tuổi, chính sách còn góp phần giảm gánh nặng chăm sóc đối với gia đình và xã hội. Khi người già có khoản trợ cấp ổn định và được bảo đảm BHYT, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và chất lượng cuộc sống cũng sẽ được cải thiện hơn.

Tăng sức hút với BHXH tự nguyện

Song song với trợ cấp hưu trí xã hội, Luật BHXH sửa đổi cũng mở rộng thêm nhiều quyền lợi đối với người tham gia BHXH tự nguyện như trợ cấp thai sản và giảm điều kiện hưởng lương hưu xuống còn 15 năm đóng BHXH. Đây được xem là giải pháp khuyến khích lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH để có lương hưu khi về già.

Giới chuyên môn cho rằng trợ cấp hưu trí xã hội là “lưới an sinh cuối cùng”, còn mục tiêu lâu dài vẫn là mở rộng diện bao phủ BHXH để người lao động có lương hưu ổn định. Do đó, cùng với trợ cấp xã hội, cần tiếp tục tăng chính sách hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện và nâng nhận thức về an sinh dài hạn.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số, việc mở rộng các tầng an sinh cho người cao tuổi được đánh giá là yêu cầu cấp thiết. Chính sách trợ cấp hưu trí xã hội không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính mà còn thể hiện vai trò của Nhà nước trong bảo đảm an sinh và chăm lo cho nhóm dân cư dễ tổn thương.

Hải Linh