Triển vọng tuyển dụng lao động của Việt Nam khởi sắc cuối năm, AI vừa là động lực vừa là thách thức

So với quý III, triển vọng tuyển dụng tại Việt Nam được tăng thêm 8 điểm % trong quý IV, với 52% doanh nghiệp tham gia khảo sát dự kiến sẽ tăng quy mô nhân sự. Trong đó, ngành Thông tin dẫn đầu về nhu cầu tuyển dụng với NEO đạt 64%; doanh nghiệp tiếp tục gia tăng tuyển dụng nhân sự mới vào nghề – đặc biệt ở các vị trí kỹ thuật, AI, CNTT và dữ liệu, theo báo cáo mới nhất của ManpowerGroup.

ManpowerGroup vừa công bố Báo cáo Khảo sát Xu hướng Tuyển dụng – MEOS Quý IV/2026 – được tổ chức này thực hiện tại 42 thị trường trên toàn cầu, giúp doanh nghiệp và người lao động dự báo được tình hình việc làm trong 3 tháng cuối cùng của năm 2026.

Tại Việt Nam, kết quả nghiên cứu dựa trên khảo sát từ 285 doanh nghiệp toàn quốc. Trong đó, triển vọng tuyển dụng ròng (NEO) trong quý IV/2026 đạt 36%, tăng 8 điểm % so với quý trước. Triển vọng này cao hơn mức trung bình của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương & Trung Đông (APME) và toàn cầu, với NEO lần lượt đạt 33% và 29%.

Kết quả trên cũng đưa Việt Nam xếp thứ 3 trong khu vực APME và đứng thứ 11 trong số 42 thị trường được khảo sát trên toàn cầu.

Theo báo cáo, ngành thông tin dẫn đầu về nhu cầu tuyển dụng với NEO đạt 64%. Nhu cầu tuyển dụng mạnh nhất được ghi nhận tại khu vực phía Bắc và nhóm doanh nghiệp quy mô 50-249 nhân viên.

Doanh nghiệp tại Việt Nam cũng gia tăng tuyển dụng nhân sự mới vào nghề so với năm 2025, đặc biệt ở các vị trí kỹ thuật, AI, công nghệ thông tin và dữ liệu.

Tuy nhiên, không phải tất cả doanh nghiệp đều ghi nhận tốc độ tuyển dụng được cải thiện so với năm 2025. Tình trạng thiếu hụt nhân tài và sự chênh lệch giữa kỳ vọng của ứng viên với yêu cầu công việc là yếu tố chính ảnh hưởng đến tốc độ tuyển dụng.

Số liệu khảo sát chỉ ra, trong nhóm doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng, 52% cho biết mở rộng hoạt động kinh doanh là lý do chính thúc đẩy nhu cầu tuyển dụng. Tỷ lệ này gần như không thay đổi so với quý III/2026 và tiếp tục là động lực tuyển dụng hàng đầu, cho thấy sự tự tin của doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.

Trong nhóm doanh nghiệp dự kiến giảm tuyển dụng, việc giảm nhu cầu đối với một số vị trí do tự động hóa là nguyên nhân được nhắc đến nhiều nhất.

Có tới 52% doanh nghiệp thuộc nhóm này đưa ra lý do trên, cao hơn gấp đôi mức trung bình của khu vực APME (24%) và toàn cầu (22%).

Điều này cho thấy tác động ngày càng rõ nét của tự động hóa đối với công tác hoạch định nguồn nhân lực và yêu cầu kỹ năng tại Việt Nam. Đồng thời, 2/5 doanh nghiệp trong nhóm này cho biết dự định giảm tuyển dụng xuất phát từ những lo lắng trước các thách thức về kinh tế.

Đánh giá về xu hướng này, bà Nguyễn Thu Trang, Giám đốc Thương hiệu Manpower Việt Nam cho biết: “Mặc dù nhu cầu tuyển dụng tại Việt Nam vẫn duy trì tích cực nhờ kế hoạch mở rộng kinh doanh của nhiều doanh nghiệp, cách tiếp cận tuyển dụng đang trở nên chiến lược hơn. Trong bối cảnh tự động hóa làm thay đổi cách thức vận hành và yêu cầu về kỹ năng của người lao động, doanh nghiệp không còn chỉ tập trung gia tăng số lượng nhân sự mà ưu tiên những vị trí có thể trực tiếp thúc đẩy năng suất, đổi mới và tăng trưởng bền vững”.

AI vừa là động lực, cũng chính là thách thức

Theo nhóm nghiên cứu, sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đang đóng vai trò vừa là động lực, vừa là thách thức lớn đối với công tác nhân sự.

Đáng chú ý, ở khía cạnh hiệu suất tuyển dụng, việc ứng dụng AI chưa tạo ra sự khác biệt vượt trội về mặt tốc độ. Khảo sát ghi nhận 42% doanh nghiệp báo cáo thời gian tuyển dụng nhanh hơn so với năm 2025, nhưng cũng có tới 40% doanh nghiệp cho biết thời gian tuyển dụng bị kéo dài hơn, 16% không thay đổi và 1% chưa có đánh giá rõ ràng.

Trong đó, nguyên nhân khiến thời gian tuyển dụng bị kéo dài đến từ ba rào cản chính:

  • Thiếu hụt nhân tài: Khoảng 50% doanh nghiệp gặp khó khăn do thiếu ứng viên đáp ứng được các kỹ năng phù hợp trên thị trường.
  • Lệch pha kỳ vọng: 43% doanh nghiệp ghi nhận khoảng cách giữa kỳ vọng của ứng viên và yêu cầu thực tế của công việc.
  • Sự bùng nổ hồ sơ AI: Tình trạng ứng viên sử dụng AI để tạo CV gia tăng mạnh mẽ, vô hình trung gây phức tạp và tốn thêm thời gian cho khâu sàng lọc hồ sơ của nhà tuyển dụng.

Song song đó, nhu cầu đối với lực lượng lao động trẻ ở giai đoạn đầu sự nghiệp (mới vào nghề) ghi nhận sự dịch chuyển mạnh mẽ hướng tới các ngành STEM. Có tới 57% doanh nghiệp tại Việt Nam gia tăng tuyển dụng nhân sự mới vào nghề so với năm 2025.

Tỷ lệ trên tăng cao nhất ở ngành Thông tin (77%). Trong đó, các vị trí cấp độ đầu vào được tăng cường tuyển dụng nhiều nhất gồm: Kỹ thuật: 48%; Phát triển mô hình và ứng dụng AI: 37%; CNTT và dữ liệu: 37%.

Ở chiều ngược lại, cũng không its doanh nghiệp giảm tuyển dụng nhân sự mới vào nghề. Nguyên nhân đến từ áp lực chi phí (ưu tiên nhân sự có kinh nghiệm), tác động của tự động hóa/AI làm cắt giảm một số vị trí công việc cấp thấp, hoặc do ứng viên thiếu kỹ năng phù hợp.

Phân tích sâu hơn về tác động của AI, bà Nguyễn Thu Trang nhận định: “AI đang góp phần nâng cao hiệu quả tuyển dụng, nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức mới cho doanh nghiệp trong việc tìm kiếm ứng viên phù hợp. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải kết hợp hiệu quả giữa công nghệ và đánh giá của con người để đưa ra quyết định tuyển dụng chính xác hơn. Đồng thời, việc mang đến trải nghiệm ứng viên tích cực và đáp ứng các kỳ vọng về phúc lợi của lực lượng lao động sẽ là yếu tố giúp doanh nghiệp thu hút nhân tài”.

Tuấn Việt

Bình luận đã đóng.