Sàn việc làm liên tỉnh: Khi công nghệ mở rộng không gian tìm việc

Trong tháng 10, Hà Nội tổ chức hai phiên giao dịch việc làm trực tuyến kết nối với 7 tỉnh, thành phố khác. Mô hình này không chỉ giúp người lao động tiếp cận nhiều cơ hội việc làm hơn mà còn cho thấy cách công nghệ đang từng bước thay đổi phương thức vận hành của thị trường lao động, từ những phiên giao dịch mang tính địa phương sang một không gian kết nối rộng hơn.

Không còn giới hạn bởi địa giới hành chính

Trong một thị trường lao động đang có sự dịch chuyển ngày càng lớn giữa các địa phương, khoảng cách địa lý từng là một trong những rào cản đối với cả người tìm việc và doanh nghiệp tuyển dụng. Một người lao động ở tỉnh này có thể phù hợp với vị trí việc làm tại tỉnh khác, nhưng việc tiếp cận thông tin, tham gia phỏng vấn và tìm hiểu doanh nghiệp không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Doanh nghiệp cũng đứng trước bài toán tương tự. Khi nguồn lao động tại địa phương không đáp ứng đủ nhu cầu, việc mở rộng phạm vi tìm kiếm nhân lực là điều cần thiết. Nhưng nếu tuyển dụng vẫn chủ yếu dựa trên những kênh truyền thống, doanh nghiệp khó tiếp cận nhanh nguồn ứng viên ở các địa bàn khác.

Hai phiên giao dịch việc làm trực tuyến mà Hà Nội dự kiến tổ chức trong tháng 10 đang mở thêm một hướng tiếp cận cho bài toán này. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, phiên thứ nhất dự kiến diễn ra ngày 8/10 và phiên thứ hai ngày 15/10. Các phiên kết nối Hà Nội với Thái Nguyên, Bắc Ninh, Ninh Bình, Phú Thọ, Tuyên Quang, Lạng Sơn và Cao Bằng, thông qua hệ thống sàn giao dịch việc làm của các địa phương.

Dự kiến mỗi phiên có khoảng 60-80 đơn vị, doanh nghiệp tham gia tuyển dụng, tuyển sinh và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Riêng tại Sàn giao dịch việc làm Hà Nội có khoảng 15-25 đơn vị, doanh nghiệp trực tiếp tham gia.

Như vậy, người lao động không nhất thiết phải di chuyển đến một địa phương khác chỉ để tiếp cận thông tin tuyển dụng ban đầu. Doanh nghiệp cũng có thêm một kênh để tiếp cận nguồn nhân lực bên ngoài địa bàn. Đây là thay đổi tưởng nhỏ nhưng có ý nghĩa đối với thị trường lao động. Khi thông tin việc làm được đưa lên môi trường số và các trung tâm dịch vụ việc làm cùng tham gia kết nối, ranh giới của một phiên giao dịch không còn nằm trong phạm vi một quận, huyện hay một tỉnh, thành phố.

Từ “sàn việc làm” đến mạng lưới việc làm

Mô hình giao dịch việc làm truyền thống thường có một cấu trúc khá rõ: người tìm việc đến một địa điểm, doanh nghiệp mang thông tin tuyển dụng đến và hai bên gặp nhau trực tiếp. Cách làm này vẫn có giá trị, nhất là với những vị trí đòi hỏi trao đổi trực tiếp, phỏng vấn hoặc kiểm tra kỹ năng. Nhưng trong thời đại số, một phần đáng kể của quá trình tìm việc có thể thực hiện từ xa.

Người lao động có thể tìm hiểu vị trí tuyển dụng, yêu cầu công việc, mức thu nhập, điều kiện làm việc và trao đổi ban đầu với doanh nghiệp mà không cần ngay lập tức di chuyển. Doanh nghiệp cũng có thể sàng lọc ứng viên ở nhiều địa phương trước khi tổ chức phỏng vấn trực tiếp hoặc các bước đánh giá chuyên sâu.

Với các phiên giao dịch liên tỉnh, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp tham gia, mà ở việc hình thành một mạng lưới kết nối giữa các trung tâm dịch vụ việc làm. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, việc tổ chức các phiên giao dịch trực tuyến liên tỉnh nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, mở rộng phạm vi kết nối cung – cầu lao động, đồng thời tăng cường chia sẻ thông tin và dữ liệu giữa các trung tâm dịch vụ việc làm.

Nếu được duy trì thường xuyên, cách làm này có thể tạo ra một hệ thống kết nối linh hoạt hơn. Một vị trí tuyển dụng không chỉ được giới thiệu đến người lao động tại địa phương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở, mà có thể tiếp cận nguồn nhân lực ở nhiều tỉnh, thành phố khác. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những ngành nghề đang có nhu cầu nhân lực nhưng nguồn cung tại chỗ hạn chế.

Người lao động có thêm lựa chọn, doanh nghiệp có thêm nguồn tuyển

Đối với người lao động, lợi ích dễ nhận thấy nhất là mở rộng phạm vi tiếp cận việc làm. Một lao động tại Cao Bằng có thể tìm hiểu cơ hội tại Hà Nội hoặc Bắc Ninh. Một người đang tìm việc ở Phú Thọ có thể tiếp cận doanh nghiệp tại Thái Nguyên. Những người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng có thêm một kênh để tìm kiếm công việc mới thay vì chỉ tìm việc trong phạm vi nơi cư trú.

Theo kế hoạch, các phiên giao dịch hướng tới người lao động, học viên, sinh viên có nhu cầu tìm việc, học nghề, tìm hiểu thị trường lao động và đi làm việc ở nước ngoài, trong đó có nhóm người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp. Điều này cho thấy sàn giao dịch việc làm ngày nay không còn chỉ là nơi “đăng tin tuyển dụng”. Nó có thể trở thành một điểm kết nối nhiều nhu cầu khác nhau: tìm việc, học nghề, chuyển đổi nghề nghiệp và tìm hiểu cơ hội làm việc ở nước ngoài.

Với doanh nghiệp, lợi ích nằm ở khả năng mở rộng nguồn ứng viên. Trong bối cảnh một số ngành nghề ngày càng khó tuyển người có kỹ năng phù hợp, việc chỉ tuyển dụng trong một địa bàn hẹp có thể làm giảm khả năng tìm được nhân sự đáp ứng yêu cầu.

Khi phạm vi tuyển dụng được mở rộng, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận những nhóm lao động có kỹ năng phù hợp nhưng đang sinh sống ở địa phương khác. Tuy nhiên, mở rộng không gian tuyển dụng cũng đặt ra một vấn đề khác: người lao động có thực sự sẵn sàng di chuyển hay không?

Một công việc có mức thu nhập hấp dẫn nhưng ở quá xa nơi cư trú chưa chắc đã là lựa chọn phù hợp. Chi phí nhà ở, đi lại, chăm sóc gia đình, môi trường sống và điều kiện làm việc đều có thể ảnh hưởng đến quyết định của người lao động.

Vì vậy, giá trị của dữ liệu việc làm không chỉ nằm ở việc cho biết “có bao nhiêu vị trí đang tuyển”, mà cần giúp người lao động hiểu rõ hơn toàn bộ điều kiện của công việc để đưa ra lựa chọn phù hợp.

Dữ liệu sẽ quyết định chất lượng kết nối

Khi các phiên giao dịch việc làm chuyển lên môi trường trực tuyến và được tổ chức giữa nhiều địa phương, dữ liệu trở thành yếu tố ngày càng quan trọng.

Nếu mỗi trung tâm dịch vụ việc làm sử dụng cách phân loại ngành nghề, trình độ, kỹ năng và vị trí việc làm khác nhau, việc kết nối dữ liệu sẽ gặp khó khăn. Một doanh nghiệp cần kỹ thuật viên cơ khí có thể được phân loại khác nhau ở các địa phương, khiến việc tìm kiếm ứng viên không đạt hiệu quả như mong muốn.

Ngược lại, nếu dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và có khả năng liên thông, hệ thống có thể tạo ra một bức tranh rõ hơn về cung – cầu lao động giữa các tỉnh, thành phố.

Đây là điểm có thể kết nối với hướng xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường việc làm mà Hà Nội đang triển khai. Thành phố đang phát triển dữ liệu theo các nhóm gồm người tìm việc, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và thông tin thị trường lao động. Khi dữ liệu này được kết nối với hoạt động giao dịch việc làm, các phiên giao dịch trực tuyến có thể không chỉ là nơi gặp gỡ giữa người lao động và doanh nghiệp mà còn trở thành nguồn dữ liệu phục vụ dự báo nhu cầu nhân lực.

Từ những giao dịch hàng ngày, cơ quan quản lý có thể nhận diện ngành nghề nào đang có nhu cầu tăng, nhóm kỹ năng nào đang thiếu, mức lương nào đang được doanh nghiệp đưa ra và những địa phương nào đang có nguồn cung lao động phù hợp. Khi đó, công nghệ không chỉ giúp “tìm việc nhanh hơn”, mà còn giúp thị trường lao động vận hành dựa trên thông tin đầy đủ hơn.

Cần giữ vai trò của con người trong môi trường số

Dù công nghệ mở rộng đáng kể khả năng kết nối, giao dịch trực tuyến không thể thay thế hoàn toàn vai trò của các trung tâm dịch vụ việc làm.

Một hồ sơ trực tuyến có thể cho biết trình độ, kinh nghiệm và kỹ năng của người lao động, nhưng không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ khả năng thực tế. Tương tự, một tin tuyển dụng có thể cung cấp vị trí và yêu cầu công việc, nhưng người lao động vẫn cần được tư vấn để hiểu liệu công việc có phù hợp với mình hay không.

Đặc biệt với những người đang thất nghiệp hoặc muốn chuyển nghề, nhu cầu không chỉ là “tìm một vị trí đang tuyển”. Họ có thể cần tư vấn về kỹ năng còn thiếu, khóa đào tạo phù hợp, mức lương trên thị trường hoặc khả năng chuyển sang một ngành nghề khác.

Vì thế, mô hình hiệu quả nhất có thể không phải là thay thế giao dịch trực tiếp bằng giao dịch trực tuyến, mà là kết hợp hai hình thức. Công nghệ đảm nhiệm việc mở rộng phạm vi tiếp cận, xử lý dữ liệu và rút ngắn khoảng cách địa lý. Con người đảm nhiệm tư vấn nghề nghiệp, đánh giá nhu cầu, hỗ trợ những nhóm lao động yếu thế và giải quyết những vấn đề mà dữ liệu thuần túy khó phản ánh.

Đây cũng là cách để chuyển đổi số trong dịch vụ việc làm đi vào thực chất, thay vì chỉ chuyển một quy trình giấy tờ lên môi trường trực tuyến.

Từ những phiên giao dịch đến thị trường lao động liên kết

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đã giải quyết việc làm cho khoảng 161.000 lao động, đạt 94,1% kế hoạch năm; riêng hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố đã tổ chức 191 phiên giao dịch việc làm và các hoạt động giới thiệu việc làm.

Những con số này cho thấy các sàn giao dịch việc làm vẫn giữ vai trò quan trọng trong kết nối cung – cầu lao động. Nhưng cách thức tổ chức đang thay đổi.

Hai phiên giao dịch trực tuyến kết nối Hà Nội với bảy địa phương trong tháng 10 có thể được nhìn như một bước mở rộng của mô hình đó: từ một sàn giao dịch đơn lẻ sang mạng lưới kết nối nhiều địa phương; từ giao dịch trực tiếp sang kết hợp trực tiếp và trực tuyến; từ cung cấp thông tin việc làm sang chia sẻ dữ liệu thị trường lao động.

Nếu những kết nối này được duy trì thường xuyên và đi cùng hệ thống dữ liệu được chuẩn hóa, thị trường lao động giữa các địa phương có thể trở nên linh hoạt hơn. Người lao động có thêm lựa chọn, doanh nghiệp có thêm nguồn nhân lực, còn cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để dự báo và điều chỉnh chính sách.

Suy cho cùng, một thị trường lao động hiện đại không chỉ cần nhiều việc làm, mà cần thông tin đủ tốt để người lao động tìm được công việc phù hợp và doanh nghiệp tìm được người phù hợp. Khi công nghệ giúp rút ngắn khoảng cách giữa hai phía, những phiên giao dịch việc làm không còn đơn thuần là một sự kiện tuyển dụng, mà có thể trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái thị trường lao động số.

Phan Linh

Bình luận đã đóng.