TP.HCM đề xuất hỗ trợ học nghề cho lao động đi làm việc ở nước ngoài

Người lao động thuộc 7 nhóm đối tượng tại TP.HCM có thể được hỗ trợ tối đa 4,5 triệu đồng/người/khóa học nghề trước khi ra nước ngoài làm việc và sau khi hoàn thành hợp đồng trở về. Chính sách được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng lao động xuất khẩu, đồng thời tạo điều kiện để người lao động có thêm cơ hội việc làm khi trở lại thị trường trong nước.

*Lao động chuẩn bị xuất cảnh đi làm việc ở nước ngoài*

Hỗ trợ tối đa 4,5 triệu đồng cho mỗi khóa học nghề

UBND TP.HCM vừa đề xuất chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho một số nhóm người lao động trước và sau khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nội dung này được trình tại kỳ họp thứ 6 HĐND TP.HCM khóa XI ngày 29/10.

Theo đề xuất, người lao động thuộc diện thụ hưởng được hỗ trợ chi phí đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề trước khi xuất cảnh. Mức hỗ trợ căn cứ vào học phí của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, được quyết toán theo chứng từ hợp pháp, nhưng tối đa 4,5 triệu đồng/người/khóa.

Đối với người lao động tham gia chương trình đào tạo, nâng cao tay nghề theo yêu cầu của hợp đồng cung ứng giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác nước ngoài, mức hỗ trợ được đề xuất bằng 70% chi phí khóa học, không quá 4,5 triệu đồng/người.

Đáng chú ý, chính sách không chỉ hướng đến người chuẩn bị đi làm việc ở nước ngoài mà còn mở rộng hỗ trợ đối với lao động đã hoàn thành hợp đồng và trở về nước.

Theo đó, người lao động thuộc diện áp dụng sau khi kết thúc thời gian làm việc ở nước ngoài cũng được hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Mức hỗ trợ tương tự, căn cứ học phí thực tế và chứng từ hợp pháp, tối đa 4,5 triệu đồng/người/khóa.

Đề xuất này xuất phát từ thực tế một bộ phận lao động sau khi trở về nước chưa có định hướng tìm việc làm hoặc kỹ năng nghề chưa phù hợp với nhu cầu tuyển dụng trong nước. Việc được đào tạo, bổ sung kỹ năng sẽ giúp họ có thêm lựa chọn nghề nghiệp, tận dụng kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài để tìm kiếm công việc phù hợp.

7 nhóm lao động được đề xuất thụ hưởng

Theo tờ trình của UBND TP.HCM, chính sách dự kiến áp dụng đối với người lao động thường trú trên địa bàn thành phố thuộc 7 nhóm đối tượng.

Cụ thể, nhóm thứ nhất là người có công với cách mạng và thân nhân người có công. Nhóm thứ hai là người dân tộc thiểu số.

Nhóm thứ ba gồm người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Nhóm thứ tư là người có đất thu hồi thuộc diện được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm theo quy định của pháp luật về đất đai.

Ba nhóm còn lại gồm người lao động hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; thanh niên tình nguyện hoàn thành nhiệm vụ thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội; trí thức trẻ tình nguyện hoàn thành nhiệm vụ công tác tại các khu kinh tế – quốc phòng.

Đây là những nhóm lao động có thể gặp khó khăn nhất định về điều kiện kinh tế, cơ hội tiếp cận đào tạo hoặc chuyển đổi nghề nghiệp. Việc hỗ trợ chi phí học nghề được kỳ vọng giúp giảm bớt gánh nặng tài chính, tạo điều kiện để họ đáp ứng yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp nước ngoài.

Theo khảo sát của Sở Nội vụ TP.HCM đối với 20 doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, chi phí đào tạo nghề hiện dao động từ 2-10 triệu đồng/khóa, bình quân khoảng 6 triệu đồng. Mức chi phí cụ thể phụ thuộc vào yêu cầu của thị trường tiếp nhận và đối tác nước ngoài.

Như vậy, mức hỗ trợ tối đa 4,5 triệu đồng được đề xuất có thể góp phần giảm đáng kể chi phí đào tạo đối với người lao động, nhất là những người thuộc nhóm có hoàn cảnh khó khăn.

Tuy nhiên, đây là khoản hỗ trợ dành cho chi phí học nghề, không phải toàn bộ chi phí để người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Trên thực tế, người lao động còn phải chuẩn bị các khoản khác như học ngoại ngữ, khám sức khỏe, chi phí dịch vụ và sinh hoạt trong thời gian đào tạo.

Chú trọng cả chất lượng lao động sau khi về nước

Một điểm đáng chú ý trong đề xuất của TP.HCM là chính sách không chỉ hỗ trợ người lao động trước khi xuất cảnh mà còn quan tâm đến giai đoạn sau khi hoàn thành hợp đồng ở nước ngoài.

Thực tế, làm việc ở nước ngoài có thể giúp người lao động tích lũy kinh nghiệm, tác phong công nghiệp, kỹ năng chuyên môn và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Tuy nhiên, những lợi thế này không phải lúc nào cũng được chuyển hóa thành cơ hội việc làm khi họ trở về nước.

Một số người lao động có thể gặp khó khăn khi tìm kiếm công việc phù hợp do kỹ năng được đào tạo ở nước ngoài chưa tương thích với yêu cầu tuyển dụng trong nước, hoặc chưa được cập nhật theo sự thay đổi của công nghệ và quy trình sản xuất.

Do đó, hỗ trợ đào tạo lại, bổ sung kỹ năng nghề sau khi về nước có ý nghĩa quan trọng. Người lao động có thể tận dụng kinh nghiệm tích lũy trong thời gian làm việc ở nước ngoài, đồng thời hoàn thiện năng lực chuyên môn để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong nước.

Về quy mô, theo số liệu rà soát trong tờ trình, giai đoạn 2023-2025, TP.HCM sau sắp xếp có 5.786 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Trong đó, năm 2023 có 2.514 người, năm 2024 có 1.455 người và năm 2025 có 1.817 người.

UBND TP.HCM dự kiến kinh phí thực hiện chính sách khoảng 16,353 tỷ đồng/năm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp. Trong đó, kinh phí hỗ trợ đào tạo trước khi đi làm việc ở nước ngoài và hỗ trợ đào tạo sau khi hoàn thành hợp đồng trở về nước, mỗi nội dung dự kiến khoảng 8,1765 tỷ đồng/năm.

Dự toán được xây dựng trên cơ sở số lượng 1.817 lao động đi làm việc ở nước ngoài trong năm 2025 và mức hỗ trợ tối đa 4,5 triệu đồng/người.

Nếu được HĐND TP.HCM thông qua, chính sách sẽ bổ sung nguồn lực hỗ trợ các nhóm lao động thuộc diện ưu tiên tiếp cận đào tạo nghề, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tham gia thị trường lao động quốc tế.

Ở góc độ dài hạn, hiệu quả của chính sách không chỉ nằm ở số tiền hỗ trợ mà còn ở khả năng kết nối đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Chương trình học nghề cần bám sát yêu cầu của thị trường tiếp nhận lao động, đồng thời tạo điều kiện để người lao động sau khi trở về có thể sử dụng kỹ năng đã tích lũy để tìm việc làm ổn định.

Việc kết hợp hỗ trợ trước và sau khi đi làm việc ở nước ngoài cũng cho thấy định hướng tiếp cận toàn diện hơn đối với lao động di cư theo hợp đồng: từ chuẩn bị kỹ năng, tham gia thị trường lao động quốc tế đến tái hòa nhập và phát triển nghề nghiệp tại quê nhà.

Những con số đáng chú ý trong đề xuất của TP.HCM

4,5 triệu đồng: Mức hỗ trợ học nghề tối đa cho mỗi người, mỗi khóa.
70%: Tỷ lệ hỗ trợ chi phí khóa học đối với chương trình đào tạo theo yêu cầu hợp đồng cung ứng giữa doanh nghiệp Việt Nam và đối tác nước ngoài, nhưng không quá 4,5 triệu đồng.
7 nhóm: Các nhóm người lao động thường trú tại TPHCM dự kiến được thụ hưởng.
5.786 người: Số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng giai đoạn 2023-2025.
16,353 tỷ đồng/năm: Tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách từ ngân sách nhà nước.

Bảo Minh