Hợp tác giữa trường phổ thông với đại học: không chỉ dừng ở hướng nghiệp

Không chỉ dừng ở hỗ trợ hướng nghiệp, nghiên cứu khoa học, trao học bổng, việc hợp tác giữa các trường THPT với trường đại học ( ĐH)  đang được mở rộng theo hướng huy động nguồn lực, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, đổi mới hoạt động dạy và học nhằm phát triển năng lực học sinh.

Mở rộng nội dung hợp tác

Từ năm học 2025-2026, Trường THPT Trường Chinh (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM) triển khai hợp tác với một trường ĐH công lập. Hai đơn vị phối hợp trong các lĩnh vực hướng nghiệp, tuyển sinh, trao học bổng tạo nguồn; bồi dưỡng, tập huấn giáo viên về phương pháp giảng dạy và đánh giá; tổ chức sân chơi công nghệ, hướng dẫn nghiên cứu khoa học, tài trợ các hoạt động thể thao và cuộc thi phù hợp với điều kiện thực tế.

Việc phối hợp giữa trường đại học và phổ thông cần đi vào chiều sâu

Thầy Trịnh Duy Trọng, Hiệu trưởng Trường THPT Trường Chinh, đánh giá chương trình góp phần phát huy thế mạnh của hai đơn vị, nâng cao chất lượng giáo dục, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và hỗ trợ học sinh lựa chọn ngành nghề phù hợp. Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện Chương trình GDPT 2018, đòi hỏi công tác hướng nghiệp của trường THPT phải đổi mới, chuyên sâu, đi vào nhóm ngành nghề cụ thể, mang đến trải nghiệm thực chất cho học sinh.

Mới đây, gần 3.000 học sinh Trường THPT Tây Thạnh (phường Tây Thạnh, TPHCM) cũng được tham gia chuyên đề giáo dục hướng nghiệp “Bước ra thế giới từ ghế nhà trường” do TS Hồ Thanh Trí, Viện trưởng Viện Quốc tế, Trường ĐH Công thương TPHCM, trao đổi. Chuyên đề giúp học sinh, nhất là học sinh lớp 12, có thêm góc nhìn về nghề nghiệp, hành trang hội nhập và định hướng phát triển bản thân.

Hoạt động này nằm trong khuôn khổ hợp tác giữa Trường THPT Tây Thạnh với các trường ĐH, trong đó có Trường ĐH Công thương TPHCM. Nội dung hợp không chỉ dừng ở giáo dục hướng nghiệp, tư vấn tuyển sinh, mà còn đào tạo kỹ năng, bồi dưỡng kiến thức và nghiên cứu khoa học.

Theo thầy Nguyễn Vân Yên, Hiệu trưởng Trường THPT Tây Thạnh, yêu cầu tổ chức dạy học 2 buổi/ngày từ năm học 2025-2026 đòi hỏi nhà trường đổi mới hoạt động giáo dục, đồng thời huy động các nguồn lực xã hội. Hợp tác với các trường ĐH góp phần đa dạng hóa hoạt động giáo dục, tạo thêm sân chơi và cơ hội trải nghiệm cho học sinh, nâng cao thêm chất lượng giáo dục nhà trường.

Trong khi đó, Trường THPT Phan Đăng Lưu (phường Bình Lợi Trung, TPHCM) đang hợp tác với 2 trường ĐH ngoài công lập, ngoài việc triển khai các hoạt động trao học bổng, tổ chức chuyên đề tâm lý, hướng nghiệp, các hoạt động nghiên cứu khoa học cũng được triển khai cho học sinh.

Cô Trần Thị Thơm, Hiệu trưởng Trường THPT Phan Đăng Lưu cho biết, điểm mới trong định hướng hợp tác năm nay là đề nghị các trường ĐH hỗ trợ sâu hơn về hoạt động giảng dạy, từ đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo đến hoạt động trải nghiệm, đáp ứng yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày. Bên cạnh đó, trường đang nghiên cứu đề nghị trường ĐH hỗ trợ giảng viên giảng dạy môn âm nhạc, tạo thêm cơ hội trải nghiệm cho học sinh, góp phần phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất.

Thiết kế chương trình sát nhu cầu học sinh

Tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, TPHCM), học sinh lớp 10 và lớp 11 được tham gia khóa học “Công dân toàn cầu” trong khuôn khổ hợp tác với Trường ĐH Kinh tế- Tài chính TPHCM. Các giảng viên đại học trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn học sinh phát hiện vấn đề trong thực tiễn, xây dựng ý tưởng và phát triển giải pháp sáng tạo thông qua mô hình học tập dự án. Ngoài ra, Câu lạc bộ AI của trường cũng do chính giảng viên đại học phụ trách, tổ chức giảng dạy miễn phí cho học sinh, góp phần định hướng nghề nghiệp chuyên sâu cho học sinh.

Thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, cho biết khi thực hiện giáo dục 2 buổi/ngày, hướng tới mục tiêu Nghị quyết 71, nhà trường đẩy mạnh hợp tác với các trường ĐH. Bên cạnh hỗ trợ hướng nghiệp cho học sinh thì việc hợp tác với trường ĐH chú trọng thêm các chương trình giáo dục kỹ năng cho học sinh, đặc biệt là những nội dung mà giáo viên nhà trường còn chưa vững.

“Trong giáo dục toàn diện, nhà trường cần sự chung tay của các trường ĐH, tổ chức và đơn vị ngoài xã hội. Tuy nhiên, để thực sự hiệu quả, việc lựa chọn nội dung hợp tác phải dựa trên thế mạnh của đối tác, đồng thời phù hợp với nhu cầu và năng lực học sinh, có chọn lọc”, thầy Phú nói.

Cùng quan điểm, thầy Nguyễn Đức Chính, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (phường Tân Sơn Nhất, TPHCM), cho biết trong việc hợp tác với các trường ĐH để tổ chức hoạt động giáo dục, nhà trường sẽ rà soát nhu cầu, năng lực học sinh để phối hợp với các trường ĐH, đơn vị liên quan, đổi mới và chuyên sâu hoạt động hướng nghiệp, giúp học sinh có thêm trải nghiệm thực tế và định hướng nghề nghiệp phù hợp.

Từ thực tế triển khai, thầy Chính cho rằng, việc hợp tác cần được xây dựng trên cơ sở nhu cầu giáo dục cụ thể của từng trường. Thế mạnh về đội ngũ giảng viên, chuyên gia, cơ sở vật chất của trường ĐH chỉ phát huy hiệu quả khi nội dung và phương pháp tổ chức phù hợp với lứa tuổi, năng lực học sinh và mục tiêu giáo dục phổ thông. Bên cạnh các chuyên đề hướng nghiệp, tư vấn tuyển sinh, cần chú trọng những chương trình học tập, trải nghiệm và nghiên cứu khoa học có tính liên tục.

Để các chương trình hợp tác giữa trường phổ thông và trường đại học phát huy hiệu quả lâu dài, theo nhiều cán bộ quản lý giáo dục, việc ký kết cần đi đôi với kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ mục tiêu, nội dung, tiến độ và trách nhiệm của mỗi bên. Các trường cũng cần xây dựng tiêu chí đánh giá phù hợp, dựa trên kết quả học tập, kỹ năng học sinh đạt được và phản hồi của giáo viên, học sinh. Việc đánh giá không chỉ căn cứ vào số lượng chuyên đề, cuộc thi hay suất học bổng, mà cần chú trọng giá trị thực tế của chương trình. Qua đó, các bên có cơ sở duy trì hoạt động hiệu quả, điều chỉnh nội dung chưa phù hợp và sử dụng nguồn lực hợp lý.

Quốc Trung