Nhạc sĩ Trọng Tĩnh- người giữ hồn Quan họ trong dòng chảy âm nhạc đương đại

Từ bến nước của miền quê Kinh Bắc đến sân khấu âm nhạc đương đại, nhạc sĩ Trọng Tĩnh lặng lẽ gìn giữ hồn quê Quan họ, gửi trọn tình yêu quê hương vào từng giai điệu trữ tình, sâu lắng…

Tình yêu âm nhạc khởi nguồn từ bến nước, sân đình

Sinh ngày 18/11/1952 tại làng Thanh Hoài, xã Thanh Khương (Thuận Thành, Bắc Ninh)- miền đất cổ kính bên dòng sông Đuống hiền hòa, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tĩnh (bút danh Trọng Tĩnh) lớn lên trong không gian văn hóa Kinh Bắc thấm đẫm câu ca, điệu hát. Từ thở ấu thơ, những làn điệu Quan họ mộc mạc mà tinh tế đã ngấm sâu vào tâm hồn ông, trở thành mạch nguồn cảm xúc nuôi dưỡng cả một đời sáng tạo âm nhạc.

Nhà giáo, Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tĩnh, nguyên Hiệu trưởng Trung cấp Văn hóa- Nghệ thuật Bắc Ninh dành trọn tình yêu âm nhạc cho vùng quê Quan họ.
Nhà giáo, Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tĩnh, nguyên Hiệu trưởng Trung cấp Văn hóa- Nghệ thuật Bắc Ninh dành trọn tình yêu âm nhạc cho vùng quê Quan họ.

Và rồi vào những năm 1972- 1975, Trọng Tĩnh là diễn viên ca kiêm nhạc công guitar và violin của Đoàn Ca múa Nhạc kịch Hà Bắc. Những chuyến lưu diễn khắp miền quê Bắc Bộ không chỉ rèn giũa kỹ năng nghề nghiệp mà còn bồi đắp tình yêu sâu nặng với con người và vùng đất quê hương. Đó chính là chất liệu sống động cho những sáng tác đầu tay mộc mạc, chân thành.

Cảm xúc mùa xuân trong bản sắc Quan họ

Sau thời gian công tác trong lĩnh vực quản lý văn hóa, Trọng Tĩnh theo học chuyên ngành Sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội (1990-1994). Tại đây, ông định hướng rõ con đường nghệ thuật của mình đó là sự kết hợp ngôn ngữ âm nhạc hiện đại với cội nguồn văn hóa âm nhạc dân gian của những làn điệu dân ca Quan họ Bắc Ninh. Ca khúc “ Trầm tư” đạt giải thưởng UNESCO năm 1993 đánh dấu bước trưởng thành quan họ trong sự nghiệp sáng tác của ông.

Nhạc sĩ Trọng Tĩnh(thứ 2 bên trái) và những nghệ nhân quan họ, nghệ sĩ ưu tú Quý Tráng tại Hôi làng Vạn An.
Nhạc sĩ Trọng Tĩnh(thứ 2 bên trái) và những nghệ nhân Quan họ, nghệ sĩ ưu tú Quý Tráng tại Hôi làng Vạn An.

Trong hàng trăm ca khúc, mùa Xuân là mạch nguồn cảm xúc xuyên suốt trong âm nhạc của nhạc sĩ Trọng Tĩnh. Từ “ Một mùa xuân mới”, “ Mùa xuân biên cương”, “ Phút lãnh mạn người lính” đến ca khúc mang âm hưởng Quan họ như “ Khúc giao duyên”, “ Hội Lim em chờ”, “ Trẩy hội miền Quan họ”, mùa xuân hiện lên vừa rộn ràng hội hè, vừa đằm thắm tình người cũng như nét thanh lịch của con người miền Kinh Bắc.

Lặng lẽ giữ hồn quê trong âm nhạc hôm nay

Trở về Bắc Ninh giảng dạy từ năm 1998, nhạc sĩ Trọng Tĩnh được sống trọn vẹn trong không gian Quan họ- nơi mỗi bến nước, sân đình đều khơi nguồn sáng tạo. Không chỉ sáng tác gần 200 ca khúc về quê hương, ông còn tham gia biên soạn và đưa dân ca Quan họ vào trường học, góp phần gìn giữ và lan tỏa di sản văn hóa cho các thế hệ trẻ.

Nhạc sĩ Trọng Tĩnh còn để lại dấu ấn với nhiều tác phẩm khí nhạc như giao hưởng “ Cội nguồn”, tổ khúc “ Đám cưới chuột”, “ khóm trúc sân đình”, hay biến tấu “ Âm hưởng miền Quan họ”. Ở bất cứ một ca khúc nào, âm nhạc của ông vẫn luôn ngân lên một hồn quê Bắc Ninh mà văn hóa truyền thống, hiện đại hòa quyện rất đỗi tự nhiên.

Trong mỗi ca khúc của nhạc sĩ Trọng Tĩnh đều sâu lắng văn hóa miền quê Quan họ Kinh Bắc
Trong mỗi ca khúc của nhạc sĩ Trọng Tĩnh đều sâu lắng văn hóa miền quê Quan họ Kinh Bắc

Khép lại hành trình sáng tạo bền bỉ của nhạc sĩ Trọng Tĩnh, những câu hát trong “ Khúc giao duyên” vẫn ngân lên như một lời hẹn ước với quê hương:

“ Mùa xuân em đi trảy hội, mưa bụi giăng giăng mờ sương, nón thúng quai thao nghiêng đợi, yếm đào duyên dáng người ơi…”

Ở đó có bên nước, sân đình, có nón quai thao, yếm đào và cả tấm lòng người nghệ sĩ trọn đời nâng niu làn điệu Quan họ. Âm nhạc của nhạc sĩ Trọng Tĩnh vì thế không chỉ để nghe, mà để nhớ, để thương và để gìn giữ hồn quê Kinh Bắc qua từng mùa xuân còn mãi…

Trang Nguyên