Hotline: 
Trong bối cảnh thị trường lao động toàn cầu ngày càng cạnh tranh và dịch chuyển mạnh theo hướng ưu tiên lao động có kỹ năng, việc hoàn thiện hệ thống đánh giá và công nhận kỹ năng nghề đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn là “tấm hộ chiếu” giúp người lao động Việt Nam tiếp cận những thị trường việc làm có thu nhập cao và điều kiện làm việc tốt hơn.
Những năm gần đây, nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Australia và các nước Trung Đông đều có nhu cầu lớn về lao động kỹ thuật trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng, cơ khí, điện – điện tử, điều dưỡng, công nghệ thông tin và dịch vụ. Tuy nhiên, yêu cầu tuyển dụng không chỉ dừng ở kinh nghiệm làm việc mà ngày càng coi trọng hệ thống chứng chỉ kỹ năng nghề được công nhận theo tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế.
Theo các chuyên gia, đây chính là điểm mà lao động Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Tiến sĩ Nguyễn Quang Việt, chuyên gia về bảo đảm chất lượng và công nhận kỹ năng nghề, cho rằng một trong những nguyên nhân khiến lao động Việt khó tiếp cận các thị trường có thu nhập cao là hệ thống đánh giá và công nhận kỹ năng nghề chưa thật sự đồng bộ, trong khi khả năng liên thông, thừa nhận chứng chỉ với quốc tế còn hạn chế. Điều này khiến không ít lao động có tay nghề vẫn phải tham gia các kỳ kiểm tra hoặc đào tạo lại khi làm việc ở nước ngoài.
Thực tế cho thấy, Việt Nam có lực lượng lao động đông đảo nhưng tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ nghề vẫn còn khiêm tốn so với yêu cầu của nền kinh tế hiện đại. Khoảng cách giữa kỹ năng thực tế của người lao động với các chuẩn nghề quốc tế vẫn là rào cản trong quá trình hội nhập. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống đánh giá kỹ năng nghề thống nhất, minh bạch và được quốc tế thừa nhận không chỉ phục vụ xuất khẩu lao động mà còn góp phần nâng cao năng suất và chất lượng nguồn nhân lực trong nước.
Đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp, đây cũng là cơ hội để đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo. Bên cạnh việc trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành, các cơ sở đào tạo cần hướng tới chuẩn đầu ra phù hợp với tiêu chuẩn nghề quốc gia và quốc tế. Việc tăng cường kiểm định chất lượng, tổ chức đánh giá kỹ năng nghề theo chuẩn hóa và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp sẽ giúp người học có lợi thế cạnh tranh ngay sau khi tốt nghiệp.
Không chỉ các trường nghề, doanh nghiệp cũng giữ vai trò quan trọng trong quá trình hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao. Sự phối hợp giữa doanh nghiệp với cơ sở đào tạo trong xây dựng chương trình, tổ chức thực tập, đánh giá kỹ năng và cấp chứng nhận sẽ giúp người lao động đáp ứng sát hơn yêu cầu của thị trường. Đây cũng là mô hình đang được nhiều quốc gia phát triển áp dụng nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhanh chóng cơ cấu việc làm, kỹ năng nghề không còn là lợi thế mà đã trở thành điều kiện bắt buộc đối với người lao động. Việc được công nhận kỹ năng theo những tiêu chuẩn minh bạch sẽ giúp người lao động dễ dàng dịch chuyển giữa các doanh nghiệp, các địa phương, thậm chí giữa các quốc gia, đồng thời mở rộng cơ hội thăng tiến và cải thiện thu nhập.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia, mở rộng hoạt động đánh giá và cấp chứng chỉ, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm tiến tới công nhận lẫn nhau về kỹ năng nghề với các thị trường tiếp nhận lao động trọng điểm. Khi chứng chỉ kỹ năng nghề được quốc tế thừa nhận, người lao động Việt Nam sẽ có thêm “tấm hộ chiếu” để tự tin tham gia thị trường lao động toàn cầu, góp phần nâng cao vị thế nguồn nhân lực Việt Nam trong tiến trình hội nhập.
PV
Bài liên quan
