Hotline: 
Dưới tác động mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và yêu cầu phát triển bền vững, thị trường lao động Việt Nam đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc. Xu hướng đào tạo nghề trong những năm tới chuyển dịch rõ rệt về tư duy từ đào tạo để có việc làm sang đào tạo để làm được việc ngay trong một môi trường công nghệ cao và biến động nhanh.
Công nghệ số và AI dẫn dắt xu hướng đào tạo
Kết quả khảo sát do Navigos Group thực hiện, dựa trên phản hồi của 250 doanh nghiệp và 1.600 người lao động, cho thấy doanh nghiệp Việt Nam nhận diện rất rõ sự tăng trưởng mạnh mẽ của các vị trí gắn với công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và những ngành công nghiệp mới. Trong đó, chuyên gia AI và máy học được dự báo là nhóm nghề tăng trưởng cao nhất. Điều này kéo theo yêu cầu cấp thiết về đào tạo các kỹ năng liên quan đến thuật toán, dữ liệu, tư duy hệ thống và khả năng ứng dụng AI vào thực tiễn kinh doanh.
Tiếp theo là chuyên gia dữ liệu lớn, nhóm nghề được kỳ vọng tăng mạnh nhờ sự bùng nổ dữ liệu trong doanh nghiệp và nhu cầu xây dựng các hệ thống phân tích, dự báo hiệu quả. Song song đó, an ninh mạng trở thành một trong những lĩnh vực đào tạo trọng điểm khi doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào nền tảng số và phải đối mặt với rủi ro tấn công mạng ngày càng phức tạp.
Bên cạnh công nghệ, các nghề liên quan đến chăm sóc sức khỏe và con người cũng gia tăng nhu cầu. Các vị trí như chuyên viên trị liệu tâm lý, tư vấn sức khỏe tinh thần hay y tá, điều dưỡng được dự báo tăng trưởng mạnh. Xu hướng này cho thấy đào tạo nghề trong lĩnh vực y tế không chỉ dừng ở chuyên môn kỹ thuật mà còn cần chú trọng kỹ năng mềm, giao tiếp và chăm sóc toàn diện cho người bệnh.
Một điểm nhấn đáng chú ý khác là sự nổi lên của các ngành công nghiệp mới và kinh tế xanh. Kỹ sư bán dẫn được thúc đẩy bởi định hướng phát triển ngành chip của Việt Nam và nhu cầu toàn cầu đối với linh kiện điện tử. Kỹ sư năng lượng tái tạo phản ánh xu hướng đầu tư mạnh mẽ vào điện gió, điện mặt trời và cam kết Net Zero vào năm 2050. Trong khi đó, chuyên viên phát triển bền vững ngày càng được doanh nghiệp săn đón để đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và nâng cao hiệu quả vận hành theo hướng xanh, sạch.
Những xu hướng này cho thấy đào tạo nghề năm 2026 và giai đoạn sau không còn bó hẹp trong các ngành truyền thống, mà mở rộng sang các lĩnh vực đòi hỏi kiến thức liên ngành, tư duy dài hạn và khả năng cập nhật công nghệ liên tục.
Khoảng trống đào tạo AI trong doanh nghiệp
Tuy nhiên, có một nghịch lý đáng chú ý là gần một nửa doanh nghiệp được khảo sát chưa tổ chức đào tạo kỹ năng AI cho nhân viên. Nguyên nhân đến từ nhiều phía, như hạn chế ngân sách, thiếu đội ngũ chuyên môn triển khai đào tạo, dữ liệu nội bộ chưa đủ “sạch” để ứng dụng AI, hoặc nhận thức rằng các công cụ AI dễ dùng nên không cần đào tạo sâu. Một số doanh nghiệp thậm chí chưa xem AI là năng lực chiến lược, dẫn đến việc chậm đầu tư cho đào tạo.
Trong khi đó, người lao động lại thể hiện kỳ vọng rất rõ ràng về việc được doanh nghiệp hỗ trợ nâng cấp năng lực, đặc biệt là cập nhật công nghệ mới và đào tạo lại, học thêm kỹ năng mới. Sự chênh lệch này tạo ra một “khoảng trống kỳ vọng”, khi doanh nghiệp mong nhân viên tự chủ trong học tập, còn người lao động kỳ vọng tổ chức đóng vai trò dẫn dắt. Khoảng trống đào tạo này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất lao động mà còn làm chậm quá trình chuyển đổi số, gia tăng rủi ro dịch chuyển nhân sự khi người lao động tìm kiếm môi trường có chiến lược đào tạo bài bản hơn.
Một xu hướng nổi bật khác là sự thay đổi trong nhu cầu tuyển dụng theo mức độ kinh nghiệm. Doanh nghiệp Việt Nam đang ưu tiên nhóm lao động có 1 – 5 năm kinh nghiệm, được đánh giá là có mức độ sẵn sàng công việc cao, chi phí tuyển dụng hợp lý. Nhóm chưa có kinh nghiệm không còn được ưu tiên như trước, phản ánh sự thận trọng của doanh nghiệp trong bối cảnh tối ưu chi phí và yêu cầu hiệu quả tức thì.
Điều này đặt ra yêu cầu mới cho hệ thống đào tạo nghề và giáo dục. Chương trình đào tạo cần gắn chặt hơn với thực tiễn doanh nghiệp, rút ngắn khoảng cách giữa học và làm, trang bị cho người học không chỉ kiến thức nền tảng mà cả kỹ năng ứng dụng, tư duy số và khả năng thích nghi.
Gia An
Bài liên quan
Comments are closed.