Hotline: 
Quy chế mới yêu cầu công khai dự án trước cuộc thi, chấm điểm độc lập và lưu dữ liệu gốc, nhật kí nghiên cứu để kiểm soát tính trung thực của học sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 84/2026/TT-BGDĐT về Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT. Quy định mới siết chặt liêm chính khoa học, đổi mới cách chấm điểm và điều chỉnh số lượng dự án dự thi của các đơn vị.
Đáng chú ý, học sinh làm giả hồ sơ, nhật kí nghiên cứu hoặc dữ liệu gốc có thể bị hủy kết quả và cấm tham dự cuộc thi từ 1-2 năm. Người hướng dẫn để xảy ra vi phạm liêm chính khoa học có thể không được chấp nhận hướng dẫn nghiên cứu trong 1-2 lần tổ chức cuộc thi tiếp theo. Kết quả và giải thưởng của dự án vi phạm cũng bị thu hồi, thông báo công khai.
Thí sinh là học sinh dự thi cuộc thi nghiên cứu khoa học quốc gia.
Thông tư mới thay thế Thông tư số 06/2024/TT-BGDĐT và Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT, với nhiều điều chỉnh trong tổ chức và đánh giá các dự án nghiên cứu khoa học, kỹ thuật của học sinh.
Theo quy chế, danh mục lĩnh vực dự thi được chuẩn hóa còn 16 lĩnh vực. Với dự án liên ngành, lĩnh vực dự thi được xác định theo lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nội dung nghiên cứu cốt lõi. Tên gọi một số lĩnh vực cũng được điều chỉnh để thống nhất với danh mục nhóm ngành đào tạo theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, tạo cơ sở liên thông kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học.
Cách chấm thi được thiết kế lại với 20 tiêu chí, mỗi tiêu chí tối đa 5 điểm, chia thành 5 nhóm, tổng điểm tối đa 100. Cấu trúc đánh giá được xây dựng tương ứng với Hội thi khoa học và kỹ thuật quốc tế Regeneron ISEF.
Mỗi dự án phải có ít nhất 3 giám khảo chấm độc lập. Nếu điểm của một giám khảo chênh lệch từ 20% trở lên so với điểm trung bình cộng của các giám khảo còn lại, người này phải rà soát và giải trình bằng văn bản. Nếu giải trình không phù hợp, Trưởng tiểu ban sẽ phân công thêm giám khảo chấm độc lập. Quy chế nghiêm cấm giám khảo thỏa thuận hoặc thống nhất điểm với nhau.
Để xác thực quá trình nghiên cứu, học sinh phải lập và lưu giữ nhật kí nghiên cứu bằng văn bản hoặc điện tử, ghi nhận đầy đủ, liên tục các hoạt động thực hiện, có xác nhận của người hướng dẫn ít nhất mỗi tháng một lần và lưu dữ liệu gốc. Người hướng dẫn không được trực tiếp thực hiện thay học sinh những nội dung nghiên cứu cốt lõi.
Tính minh bạch cũng được tăng cường thông qua yêu cầu công khai danh sách dự án dự thi cấp quốc gia, báo cáo tóm tắt và poster chậm nhất 15 ngày trước ngày khai mạc. Đơn vị dự thi phải công khai danh sách dự án được chọn cử trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định.
Về số lượng dự án, mỗi sở GDĐT được đăng ký tối đa 3, 6, 9 hoặc 12 dự án, căn cứ tỷ lệ dự án dự thi cấp đơn vị của sở so với tổng số dự án của tất cả các sở trong năm học liền trước. Các trường phổ thông trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, đại học, trường đại học, viện, học viện có trường phổ thông được đăng ký tối đa 3 dự án. Đơn vị đăng cai được đăng ký thêm tối đa 6 dự án. Mỗi dự án đoạt giải Tư trở lên tại cuộc thi quốc tế trong năm liền trước, do Bộ GDĐT chọn cử tham gia, giúp đơn vị dự thi được đăng ký thêm một dự án.
Thông tư cũng mở rộng cơ hội giao lưu quốc tế khi cho phép Bộ GDĐT xem xét mời học sinh và dự án nghiên cứu của các quốc gia, vùng lãnh thổ khác tham gia trưng bày, giao lưu. Các dự án này không thuộc cơ cấu giải thưởng và không tính vào số lượng dự án dự thi trong nước.
Cuộc thi sẽ được quản lý thống nhất trên môi trường số. Dữ liệu đã có trên hệ thống hoặc cơ sở dữ liệu ngành giáo dục không phải cung cấp lại; các văn bản hướng dẫn cũng không được bổ sung điều kiện, hồ sơ hoặc tiêu chí đánh giá ngoài quy chế.
Với các dự án đã được cơ sở giáo dục phê duyệt kế hoạch nghiên cứu trước ngày Thông tư có hiệu lực, học sinh tiếp tục thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt. Yêu cầu về nhật kí nghiên cứu, dữ liệu gốc và khai báo sử dụng công nghệ số, AI chỉ áp dụng đối với phần nghiên cứu thực hiện kể từ ngày Thông tư có hiệu lực. Các cuộc thi cấp cơ sở và cấp đơn vị đã hoặc đang tổ chức theo kế hoạch được phê duyệt trước thời điểm này tiếp tục thực hiện theo hai thông tư cũ đến khi kết thúc; việc lựa chọn dự án dự thi cấp quốc gia áp dụng quy định mới.
Ng. Huy
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.