Hotline: 
Tuyển sinh đại học 2026 sẽ bước vào một giai đoạn điều chỉnh mạnh khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định mới, làm thay đổi đáng kể cách các trường xét tuyển và chiến lược đăng ký nguyện vọng của thí sinh.
Không chỉ giới hạn số nguyện vọng, siết xét học bạ hay giảm lợi thế từ chứng chỉ ngoại ngữ, nhiều trường đại học cũng đồng loạt điều chỉnh phương thức tuyển sinh, cho thấy xu hướng ngày càng chú trọng đánh giá năng lực thực chất thay vì chỉ dựa vào một nguồn điểm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng giảm xét tuyển bằng học bạ. Ảnh: Internet
Từ năm 2026 thí sinh sẽ không còn được đăng ký nguyện vọng không giới hạn như trước mà tối đa chỉ còn 15 nguyện vọng. Đây được xem là thay đổi có tác động trực tiếp nhất đến chiến lược xét tuyển, buộc học sinh phải cân nhắc kỹ mức độ phù hợp của từng ngành, từng trường thay vì đăng ký dàn trải để “chắc suất”.
Theo đó, cửa xét tuyển bằng học bạ cũng thu hẹp hơn. Bộ Giáo dục và Đào tạo định hướng giảm sự phụ thuộc vào học bạ do sự chênh lệch trong cách đánh giá giữa các trường THPT, đồng thời khuyến khích các cơ sở đào tạo kết hợp nhiều tiêu chí để đảm bảo công bằng hơn trong tuyển chọn.
Một điểm đáng chú ý khác là lợi thế từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế cũng giảm dần. Nhiều trường không còn quy đổi điểm IELTS ở mức cao như trước hoặc nâng ngưỡng đầu vào. Điều này cho thấy chứng chỉ ngoại ngữ vẫn quan trọng nhưng không còn là “tấm vé ưu tiên tuyệt đối”.
Nhiều trường điều chỉnh phương thức xét tuyển
Trước những thay đổi trong quy chế, nhiều trường đại học đã công bố phương án tuyển sinh mới.
Đại học Bách khoa Hà Nội tiếp tục duy trì ba phương thức tuyển sinh chính gồm: xét tuyển tài năng, xét điểm thi đánh giá tư duy (TSA) và xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, nhà trường đồng thời điều chỉnh cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ và giảm số tổ hợp xét tuyển nhằm tăng tính chọn lọc.
Đáng chú ý, kỳ thi đánh giá tư duy do trường tổ chức ngày càng mở rộng ảnh hưởng. Hiện đã có hơn 50 trường đại học sử dụng kết quả đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội trong tuyển sinh. Điều này cho thấy xu hướng chuyển từ đánh giá kiến thức đơn thuần sang đánh giá năng lực tổng hợp đang trở nên phổ biến hơn.
Kỳ thi đánh giá năng lực của Trường Đại học Quốc gia cũng là một trong những kỳ đánh giá kiến thức tổng hợp mà nhiều trường đại học trên cả nước đang áp dụng vào tiêu chí xét tuyển đại học.
Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, ba phương thức xét tuyển: tuyển thẳng, xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển kết hợpvẫn được áp dụng. Trường dự kiến tuyển khoảng 9.000 chỉ tiêu và vẫn duy trì các tổ hợp truyền thống, nhưng tăng tỷ trọng xét tuyển kết hợp để đánh giá toàn diện hơn hồ sơ thí sinh.
Một xu hướng khác cũng đang nổi lên là xét tuyển kết hợp nhiều thành phần. Tại TP.HCM, hàng loạt trường chuyển sang mô hình kết hợp học bạ với điểm thi hoặc các kỳ thi đánh giá năng lực thay vì chỉ dựa vào một nguồn điểm duy nhất.
Thí sinh cần chuẩn bị kỹ hơn
Không chỉ các trường kỹ thuật hay kinh tế, khối ngành sức khỏe cũng bắt đầu điều chỉnh mạnh. Một trường đại học khối Y đã công bố phương án dành phần lớn chỉ tiêu cho xét tuyển kết hợp thay vì xét riêng điểm thi tốt nghiệp như trước.
Điều này phản ánh xu hướng chung: các trường muốn đánh giá thí sinh trên nhiều yếu tố hơn, từ học lực, năng lực tư duy đến khả năng ngoại ngữ hoặc hồ sơ cá nhân, thay vì chỉ dựa vào một kỳ thi duy nhất.
Các chuyên gia giáo dục nhận định, quy chế mới khiến việc xét tuyển đại học trở thành một quá trình có chiến lược rõ ràng hơn. Nếu trước đây nhiều thí sinh có thể đăng ký hàng chục nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển, thì từ năm 2026, việc lựa chọn ngành học phù hợp sẽ quan trọng hơn bao giờ hết.
Việc nhiều trường giảm ưu tiên cho IELTS hay học bạ cho thấy thông điệp, điểm số đơn lẻ sẽ không còn quyết định nguyện vọng. Thí sinh cần đầu tư vào năng lực thực chất, đặc biệt là tư duy logic, khả năng học tập dài hạn và định hướng nghề nghiệp rõ ràng.
Với những thay đổi này, theo các chuyên gia tư vấn tuyển sinh, thí sinh cần phải chuẩn bị sớm hơn, tìm hiểu kỹ phương thức xét tuyển của từng trường. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để những học sinh có năng lực toàn diện thể hiện ưu thế, thay vì chỉ dựa vào một kỳ thi mang tính thời điểm.
Đại diện một số trường đại học cũng cho rằng, với các quy định tuyển sinh mới, sẽ giúp chọn được những sinh viên phù hợp hơn với ngành học, giảm tình trạng chọn ngành theo phong trào; dẫn tới mất cân đối trong cung cầu đào tạo nguồn nhân lực.
Hà Lam
Bài liên quan
