Đại học tăng tốc ứng dụng AI, siết liêm chính học thuật

Bộ GD&ĐT đang xây dựng khung quy định mới nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học, đồng thời tăng kiểm soát chất lượng và liêm chính học thuật trong môi trường số.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo thông tư quy định việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý cho quá trình chuyển đổi số trong các trường đại học, trong bối cảnh AI ngày càng tác động mạnh đến hoạt động đào tạo, nghiên cứu và quản trị giáo dục.

Theo dự thảo, việc ứng dụng công nghệ số và AI sẽ được triển khai toàn diện trong các hoạt động đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học và quản trị cơ sở giáo dục đại học. Các trường được chủ động lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp với chiến lược phát triển và điều kiện thực tế của đơn vị mình, nhưng phải bảo đảm kiểm soát chất lượng và tuân thủ nguyên tắc liêm chính học thuật.

Thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và AI có trách nhiệm trong giáo dục đại học

AI hỗ trợ giảng dạy nhưng không thay thế giảng viên

Dự thảo nhấn mạnh AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của giảng viên trong quá trình đào tạo. Các trường có thể ứng dụng công nghệ số và AI trong nhiều mô hình như đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp, cá thể hóa việc học dựa trên dữ liệu hoặc hỗ trợ tư vấn học tập, định hướng nghề nghiệp cho sinh viên.

Việc ứng dụng AI được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý học tập, theo dõi tiến độ học tập của người học và hỗ trợ cải tiến chương trình đào tạo thông qua phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, dự thảo cũng yêu cầu các hệ thống AI phải bảo đảm tính minh bạch, có thể giải trình và không làm sai lệch kết quả học tập của sinh viên.

Trong hoạt động kiểm tra, đánh giá, các trường được phép ứng dụng AI để xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức thi, chấm điểm và phân tích năng lực người học. Song song với đó, cơ sở đào tạo phải bảo đảm tính khách quan, công bằng, xác thực danh tính người học và khả năng truy vết dữ liệu đánh giá.

Siết liêm chính học thuật trong môi trường số

Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là việc bổ sung các quy định riêng về liêm chính học thuật khi sử dụng công nghệ số và AI. Theo đó, các hành vi như dùng AI để gian lận học tập, đạo văn, sao chép trái phép dữ liệu hoặc nhờ người khác thực hiện nhiệm vụ học tập sẽ bị xem là vi phạm nghiêm trọng.

Các cơ sở giáo dục đại học được yêu cầu xây dựng quy định nội bộ về sử dụng AI, thiết lập cơ chế giám sát và ứng dụng công nghệ để phát hiện gian lận học thuật. Đồng thời, các trường phải tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho giảng viên và sinh viên về đạo đức và trách nhiệm trong môi trường số.

Bên cạnh hoạt động đào tạo, dự thảo cũng đặt mục tiêu thúc đẩy quản trị đại học dựa trên dữ liệu. Các trường phải phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, có khả năng liên thông và chia sẻ, phục vụ công tác quản lý, dự báo và ra quyết định. Hạ tầng số và năng lực AI của đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý cũng được xác định là yếu tố then chốt để triển khai hiệu quả chuyển đổi số trong giáo dục đại học.

Việc xây dựng khung quy định về ứng dụng công nghệ số và AI trong giáo dục đại học diễn ra trong bối cảnh AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với hệ thống giáo dục toàn cầu. Nếu được triển khai đồng bộ và có kiểm soát, công nghệ không chỉ hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học mà còn góp phần hình thành mô hình đại học số hiện đại, linh hoạt và gắn chặt hơn với nhu cầu phát triển của nền kinh tế tri thức.

Minh Hải