Hotline: 
Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) cùng làn sóng chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động. Chính vì vậy, thời gian qua các mã ngành liên quan đến công nghệ, AI trở định hướng nghề nghiệp được nhiều học sinh lựa chọn.
Theo khảo sát và báo cáo của các tổ chức, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tuyển dụng gần đây, AI, công nghệ bán dẫn, dữ liệu, công nghệ thông tin… là những ngành đang có nhu cầu tuyển dụng cao và rất khó tìm người.
Cụ thể, khảo sát mới công bố của ManpowerGroup, tập đoàn cung ứng nhân lực toàn cầu, cho thấy, phát triển mô hình và ứng dụng, sử dụng thành thạo AI đang là những nhân sự doanh nghiệp khó tìm, khó tuyển dụng nhất. Nhiều báo cáo cho thấy Việt Nam đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực công nghệ chất lượng cao.
Báo cáo Talent Guide 2026 của Navigos Group cũng phản ánh nhu cầu tuyển dụng trong năm 2026 tiếp tục tăng tại các lĩnh vực công nghệ. Thị trường lao động cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong thời đại chuyển đổi số. Khoảng cách giữa cung và cầu lao động ngày càng thể hiện rõ ở các nhóm ngành công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu, tự động hóa và an ninh mạng.
Bà Ngô Thị Ngọc Lan, Giám đốc khu vực miền Bắc, Navigos Search, cho biết, nhóm ngành liên quan đến dữ liệu và trí tuệ nhân tạo đang được các doanh nghiệp săn đón rất mạnh, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ số hoặc những doanh nghiệp sử dụng hàm lượng công nghệ cao trong các loại hình dịch vụ của mình.
“Thời gian gần đây, chúng ta có thể thấy sự xuất hiện của Generative AI đã làm thay đổi đáng kể cách con người tương tác với công nghệ, đồng thời tác động sâu rộng đến hầu hết các hoạt động kinh doanh cũng như thị trường việc làm. Chính vì vậy, những công việc liên quan đến công nghệ AI, dữ liệu và bảo mật dữ liệu vẫn được dự báo sẽ tiếp tục là các ngành nghề “hot” trong thời gian tới”, bà Lan nói.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực đào tạo, thực tế nói trên tác động mạnh đến tư duy lựa chọn nghề nghiệp của học sinh. Các ngành công nghệ trở thành lựa chọn hấp dẫn với nhiều thí sinh khi đứng trước ngưỡng cửa đăng ký nguyện vọng vào đại học và các trường cao đẳng nghề.
Mở thêm mã ngành công nghệ để đáp ứng nhu cầu nhân lực
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2025 có hơn 222.000 thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), tăng mạnh so với năm trước. Trong đó, riêng ngành khoa học máy tính và công nghệ thông tin thu hút hàng chục nghìn thí sinh đăng ký.
Một chuyên gia tuyển dụng nhân sự nói với Nghề nghiệp và Cuộc sống rằng, nguyện vọng về các ngành công nghệ “nóng” lên trong mùa tuyển sinh năm nay là không nằm ngoài dự đoán. Hiện, số lượng chuyên gia công nghệ nói chung, AI và dữ liệu nói riêng tại Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn so với nhu cầu thực tế.
“Tại các doanh nghiệp công nghệ, việc thiếu nhân lực trình độ cao đang trở thành rào cản lớn trong quá trình phát triển sản phẩm và triển khai các ứng dụng AI. Điều này đồng nghĩa với việc trong nhiều năm tới, cơ hội việc làm trong các ngành như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin hay công nghệ bán dẫn vẫn sẽ tiếp tục mở rộng”, người này khẳng định.
Nếu như trước đây khối ngành công nghệ chủ yếu xoay quanh công nghệ thông tin hoặc kỹ thuật phần mềm, thì hiện nay hệ sinh thái ngành học đã trở nên đa dạng hơn rất nhiều.
Nhiều trường đại học đã mở thêm các chuyên ngành mới như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, công nghệ tài chính (FinTech), thiết kế vi mạch, an toàn thông tin hay công nghệ giáo dục. Các chương trình đào tạo cũng được thiết kế theo hướng liên ngành, kết hợp giữa công nghệ với kinh doanh, truyền thông hoặc y tế.
Chính sự đa dạng này mang lại nhiều lựa chọn cho thí sinh, nhưng đồng thời cũng khiến việc định hướng nghề nghiệp trở nên phức tạp hơn. Không ít học sinh lựa chọn ngành học theo xu hướng “hot” mà chưa thực sự hiểu rõ nội dung đào tạo hoặc yêu cầu của nghề nghiệp trong tương lai.
Không nên chọn ngành vì trào lưu
Theo Ths Hoàng Thảo Nguyên – giảng viên Khoa Báo chí – Truyền thông Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, trong thời đại AI, việc lựa chọn ngành học cần dựa trên nhiều yếu tố như năng lực cá nhân, sở thích, xu hướng thị trường và chương trình đào tạo của từng trường. Những ngành thuộc khối công nghệ thường yêu cầu khả năng tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề, cũng như sự kiên trì, tỉ mỉ trong học tập và nghiên cứu. Vì vậy, thí sinh cần đánh giá đúng năng lực của bản thân thay vì chạy theo trào lưu.
Ngoài ra, công nghệ thay đổi rất nhanh, vì vậy sinh viên không thể chỉ dựa vào kiến thức được học trong trường đã có thể xin được một vị trí việc làm tốt. Việc tự học, cập nhật công nghệ mới và rèn luyện kỹ năng thực hành sẽ là yếu tố quyết định khả năng thích nghi với thị trường lao động trong tương lai.
Do đó, việc chọn ngành học không nên chỉ nhìn vào “độ hot” của ngành mà cần gắn với chiến lược nghề nghiệp dài hạn. Vì cơ hội lớn thường đi đôi với cạnh tranh cao. Nếu việc chọn ngành học không hợp với năng lực tư duy, sở thích của cá nhân, vô tình đẩy sinh viên vào tình trạng thất nghiệp sau khi ra trường.
“AI không thay thế người lao động, mà thay đổi cách người lao động học nghề và làm nghề. Những ai biết kết hợp tay nghề truyền thống với công nghệ, chủ động thích nghi và học hỏi sẽ có nhiều lợi thế hơn trên thị trường lao động hiện nay”, Ths Hoàng Thảo Nguyên khẳng định.
Gia An
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.