Hotline: 
Kiến nghị mở rộng diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cho người từ đủ 70 tuổi đang nhận được sự quan tâm, nhất là trong bối cảnh số người cao tuổi không có lương hưu vẫn còn lớn. Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho rằng việc giảm tuổi hưởng trợ cấp cần được nghiên cứu tổng thể, cân nhắc cả số lượng người thụ hưởng, khả năng ngân sách và tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội.
Kiến nghị mở rộng diện được hưởng
Cử tri một số địa phương như Lâm Đồng, An Giang đề nghị xem xét giảm độ tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 xuống 70 tuổi. Theo kiến nghị, việc mở rộng nhóm thụ hưởng sẽ giúp thêm nhiều người cao tuổi, đặc biệt những người không có lương hưu và có hoàn cảnh khó khăn, được tiếp cận chính sách hỗ trợ thường xuyên của Nhà nước.
Đây là vấn đề đáng quan tâm khi một bộ phận người lao động bước vào tuổi cao nhưng không có quá trình tham gia bảo hiểm xã hội đủ dài để được hưởng lương hưu. Khi không còn khả năng lao động, nguồn thu nhập của họ vì thế trở nên hạn chế, trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe và các khoản chi tiêu thiết yếu lại có xu hướng tăng lên.
Hiện 75 tuổi là độ tuổi hưởng phổ biến
Theo quy định đang được thực hiện, từ ngày 1/7/2025, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên có thể được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó có điều kiện không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Riêng người từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo cũng thuộc diện được xem xét hưởng chính sách này. Mức trợ cấp hưu trí xã hội hiện hành là 500.000 đồng/người/tháng.
Như vậy, đề xuất đưa độ tuổi 70 trở thành ngưỡng áp dụng rộng hơn sẽ là một bước mở rộng đáng kể phạm vi chính sách. Tuy nhiên, đây cũng đồng nghĩa với việc số người được hưởng trợ cấp sẽ tăng lên, kéo theo yêu cầu lớn hơn về nguồn lực ngân sách.
Không chỉ tính số người được hưởng
Phản hồi kiến nghị của cử tri, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết việc tiếp tục giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cần được nghiên cứu tổng thể, dựa trên tác động đối với nhóm thụ hưởng, nguồn lực ngân sách và tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội.
Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị và sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách, từ đó tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Cách tiếp cận này cho thấy việc hạ tuổi hưởng trợ cấp không đơn giản là thay đổi một con số trong chính sách. Mỗi bước mở rộng đối tượng đều cần được tính toán về nguồn kinh phí, khả năng cân đối ngân sách và tác động lâu dài đến toàn bộ hệ thống an sinh.
Đề xuất đã được tính đến trong hướng sửa Luật BHXH
Đáng chú ý, việc giảm dần tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi đã được đặt ra trong phương án sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội.
Theo phương án đang được nghiên cứu, Chính phủ có thể được giao quyết định việc điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và khả năng cân đối ngân sách trong từng thời kỳ. Khi đủ điều kiện, tuổi hưởng còn có thể được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm xuống dưới 70 tuổi.
Điều này cho thấy định hướng mở rộng diện bao phủ an sinh đã được đặt ra, nhưng việc thực hiện cần đi cùng một lộ trình phù hợp thay vì mở rộng ngay lập tức trên diện rộng.
Sau khi giảm tuổi, số người hưởng đã tăng đáng kể
Thực tế cho thấy mỗi lần điều chỉnh giảm độ tuổi đều tạo ra tác động đáng kể về số lượng người được hưởng chính sách.
Theo số liệu của Cục Bảo trợ xã hội, sau khi độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được giảm từ 80 xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người tính đến hết năm 2025.
Đến tháng 7/2026, cả nước có khoảng 2,5 triệu người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Những con số này cho thấy chỉ cần điều chỉnh một ngưỡng tuổi cũng có thể tác động đáng kể đến quy mô của hệ thống an sinh.
Bài toán không chỉ là mức trợ cấp
Bên cạnh đề xuất giảm tuổi, cử tri cũng kiến nghị nâng mức trợ cấp hưu trí xã hội nhằm giúp người cao tuổi bảo đảm tốt hơn đời sống.
Theo thông tin được công bố, Bộ Y tế đang trình Chính phủ dự thảo nghị định mới, trong đó đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên dự kiến 540.000 đồng/người/tháng, tương đương mức tăng 8%.
Việc vừa mở rộng đối tượng vừa nâng mức hưởng sẽ giúp chính sách có tác động rõ hơn đối với người cao tuổi, nhưng đồng thời cũng làm tăng đáng kể nhu cầu ngân sách. Vì vậy, hai vấn đề này cần được đặt trong cùng một bài toán về khả năng bảo đảm an sinh lâu dài.
Hướng tới một mạng lưới an sinh bao phủ rộng hơn
Về bản chất, trợ cấp hưu trí xã hội là một trong những lớp bảo vệ cuối cùng đối với người cao tuổi không có lương hưu hoặc nguồn thu nhập ổn định từ hệ thống BHXH.
Nếu độ tuổi hưởng được giảm dần, chính sách sẽ tiếp cận được nhiều người hơn và có thể góp phần hạn chế nguy cơ người cao tuổi rơi vào tình trạng khó khăn khi không còn khả năng lao động.
Tuy nhiên, để chính sách thực sự bền vững, việc mở rộng diện hưởng cần song hành với việc khuyến khích người trong độ tuổi lao động tham gia BHXH, đặc biệt là BHXH tự nguyện. Khi đó, trợ cấp hưu trí xã hội sẽ đóng vai trò là “tấm lưới an sinh” cho những người không có lương hưu, thay vì trở thành nguồn thu nhập chính của một bộ phận quá lớn người cao tuổi.
Vì vậy, đề xuất giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi có thể được xem là một hướng đi đáng quan tâm, nhưng cần một lộ trình phù hợp. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm người được nhận trợ cấp, mà là xây dựng một hệ thống an sinh đủ rộng, đủ bền vững để người cao tuổi có thể sống an tâm hơn khi bước vào giai đoạn không còn khả năng lao động.
Minh Phan
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.