Hotline: 
Nhật Bản đang siết mạnh tình trạng lao động cư trú và làm việc trái phép, đồng thời áp dụng chính sách thưởng tiền cho người cung cấp thông tin chính xác. Động thái này thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng lao động nước ngoài, trong đó có lao động Việt Nam.
Chính phủ Nhật Bản đang tăng cường các biện pháp kiểm soát lao động nước ngoài làm việc trái phép trong bối cảnh số lượng người cư trú bất hợp pháp có dấu hiệu gia tăng sau đại dịch.
Theo truyền thông Nhật Bản, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nước này đã triển khai chương trình tiếp nhận tố giác các trường hợp sử dụng hoặc làm việc “chui”. Những người cung cấp thông tin chính xác, giúp cơ quan chức năng phát hiện vi phạm, có thể được nhận khoản tiền thưởng nhất định.
Chính sách này được xem là một phần trong chiến dịch siết quản lý lao động nhập cư, đặc biệt với các nhóm lao động làm việc quá thời hạn visa, bỏ trốn khỏi chương trình thực tập sinh kỹ năng hoặc làm việc không đúng tư cách lưu trú.
Hiện Việt Nam là một trong những quốc gia có số lao động tại Nhật Bản đông nhất. Theo thống kê của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, số lao động Việt Nam tại nước này đã vượt mốc nửa triệu người trong những năm gần đây.
Nhật Bản mạnh tay với lao động “chui”
Những năm gần đây, Nhật Bản đối mặt tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng do già hóa dân số. Dù phải phụ thuộc vào lao động nước ngoài ở nhiều ngành nghề, nước này vẫn đồng thời siết chặt quản lý nhập cư và cư trú.
Cơ quan chức năng Nhật Bản cho biết nhiều trường hợp lao động nước ngoài bỏ ra ngoài làm việc trái phép sau khi hết hạn hợp đồng hoặc tự ý rời nơi làm việc đã gây khó khăn cho công tác quản lý. Một số vụ việc liên quan đến vi phạm pháp luật của người nước ngoài cũng khiến dư luận Nhật Bản trở nên nhạy cảm hơn với vấn đề nhập cư.
Theo các quy định hiện hành, người lao động nước ngoài làm việc tại Nhật phải có tư cách lưu trú phù hợp và làm đúng ngành nghề được cấp phép. Doanh nghiệp tiếp nhận lao động trái phép cũng có thể bị xử phạt nặng, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự trong các trường hợp nghiêm trọng.
Việc thưởng cho người tố giác được kỳ vọng giúp cơ quan chức năng phát hiện nhanh hơn các đường dây môi giới lao động bất hợp pháp hoặc những cơ sở sử dụng lao động “chui”.
Nhiều chuyên gia cho rằng động thái này cho thấy Nhật Bản đang chuyển từ cách quản lý mang tính kiểm tra hành chính sang mô hình giám sát cộng đồng, trong đó người dân và lao động nước ngoài cùng tham gia phát hiện vi phạm.
Lao động Việt cần thận trọng
Với cộng đồng lao động Việt Nam tại Nhật Bản, các chuyên gia khuyến cáo người lao động cần tuyệt đối tuân thủ quy định về visa, thời hạn cư trú và hợp đồng lao động.
Không ít trường hợp vì áp lực tài chính hoặc bị môi giới dụ dỗ đã bỏ ra ngoài làm việc tự do với mức lương cao hơn. Tuy nhiên, khi làm việc bất hợp pháp, người lao động có nguy cơ bị bắt giữ, trục xuất và cấm quay lại Nhật Bản trong thời gian dài.
Ngoài ra, lao động cư trú bất hợp pháp cũng không được pháp luật bảo vệ đầy đủ về quyền lợi, dễ bị bóc lột, nợ lương hoặc làm việc trong điều kiện thiếu an toàn.
Các doanh nghiệp xuất khẩu lao động Việt Nam cũng được yêu cầu tăng cường quản lý lao động sau khi xuất cảnh, hỗ trợ người lao động ổn định cuộc sống và hạn chế tình trạng bỏ hợp đồng.
Trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng siết chặt kiểm soát nhập cư, người lao động muốn sang nước này làm việc cần lựa chọn doanh nghiệp phái cử uy tín, tìm hiểu kỹ quy định pháp luật và tránh nghe theo lời hứa hẹn việc nhẹ lương cao từ môi giới bất hợp pháp.
Minh Phan
Bài liên quan
