Hotline: 
Thị trường lao động đang có dấu hiệu phục hồi nhưng chưa thật sự bứt phá. Trong bối cảnh doanh nghiệp còn dè dặt mở rộng sản xuất – kinh doanh, cơ hội việc làm mới không tăng mạnh như kỳ vọng. Điều này khiến cuộc cạnh tranh tìm việc trở nên gay gắt hơn, đặc biệt với sinh viên mới tốt nghiệp.
Khảo sát mới nhất của ManpowerGroup cho thấy chỉ 38% doanh nghiệp tại Việt Nam có kế hoạch tuyển thêm lao động trong quý III/2026. Trong khi đó, 46% doanh nghiệp dự kiến giữ nguyên quy mô nhân sự và 14% tính đến phương án cắt giảm lao động.
Những con số này phản ánh tâm lý thận trọng của doanh nghiệp trước bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Dù hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ đã dần phục hồi, phần lớn doanh nghiệp vẫn ưu tiên tối ưu chi phí, nâng hiệu quả vận hành thay vì mở rộng tuyển dụng ồ ạt như giai đoạn trước.
Doanh nghiệp tuyển ít hơn, yêu cầu cao hơn
Không chỉ số lượng việc làm mới hạn chế, tiêu chí tuyển dụng hiện cũng khắt khe hơn. Nhiều doanh nghiệp ưu tiên ứng viên có thể bắt tay vào công việc ngay, có kinh nghiệm thực tế, kỹ năng mềm tốt và khả năng thích ứng nhanh với môi trường làm việc áp lực cao.
Điều này tạo ra thách thức không nhỏ với sinh viên mới ra trường – nhóm lao động vốn thiếu kinh nghiệm và kỹ năng thực chiến. Không ít cử nhân phải chấp nhận thực tập kéo dài, làm việc trái ngành hoặc cạnh tranh với hàng chục, thậm chí hàng trăm ứng viên cho cùng một vị trí.
Theo ghi nhận từ nhiều đơn vị tuyển dụng, doanh nghiệp hiện không còn đặt nặng chuyện bằng cấp như trước mà quan tâm nhiều hơn đến năng lực làm việc thực tế. Ứng viên có kỹ năng sử dụng công nghệ, ngoại ngữ hoặc từng tham gia các dự án thực tế thường có lợi thế lớn hơn trong quá trình tuyển chọn.
“Nhà tuyển dụng hiện ưu tiên người có thể làm được việc ngay thay vì mất nhiều thời gian đào tạo lại.”
Trong bối cảnh đó, sinh viên mới tốt nghiệp đang chịu áp lực lớn khi vừa thiếu kinh nghiệm, vừa phải cạnh tranh với lao động đã có thời gian làm việc thực tế. Nhiều doanh nghiệp thậm chí sẵn sàng tuyển ít người hơn nhưng yêu cầu cao hơn để tối ưu hiệu quả nhân sự.
- 38% doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng
- 46% giữ nguyên số lượng nhân sự
- 14% có kế hoạch cắt giảm lao động
- Nhiều vị trí yêu cầu ứng viên có kinh nghiệm ngay từ đầu
Dù vậy, thị trường lao động không hoàn toàn ảm đạm. Một số lĩnh vực vẫn duy trì nhu cầu tuyển dụng ổn định như công nghệ thông tin, sản xuất, logistics, tài chính, bán hàng và dịch vụ khách hàng. Đây là những ngành được dự báo tiếp tục cần nhân lực trong thời gian tới nhờ nhu cầu mở rộng sản xuất và chuyển đổi số.
Tuy nhiên, xu hướng tuyển dụng hiện nay cho thấy doanh nghiệp đang ưu tiên chất lượng hơn số lượng. Thay vì tuyển đông lao động phổ thông, nhiều công ty tập trung tìm kiếm nhân sự có chuyên môn, khả năng thích nghi và kỹ năng đa nhiệm.
Sinh viên cần thay đổi để thích nghi
Các chuyên gia nhân sự cho rằng sinh viên không nên chỉ tập trung vào kiến thức lý thuyết mà cần chủ động tích lũy kinh nghiệm thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Việc tham gia thực tập sớm, làm thêm đúng chuyên ngành hoặc tham gia các dự án thực tế sẽ giúp tăng đáng kể cơ hội tìm việc sau khi tốt nghiệp.
Ngoài chuyên môn, kỹ năng mềm cũng ngày càng đóng vai trò quan trọng. Khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, xử lý tình huống hay sử dụng ngoại ngữ đang trở thành những tiêu chí phổ biến trong tuyển dụng.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đánh giá cao tinh thần học hỏi và khả năng thích ứng của người lao động trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi. Với sự phát triển nhanh của công nghệ và trí tuệ nhân tạo, không ít vị trí việc làm truyền thống đang thay đổi yêu cầu hoặc bị thay thế một phần.
Thực tế này buộc người lao động trẻ phải liên tục cập nhật kỹ năng nếu không muốn bị tụt lại phía sau. Việc chỉ sở hữu tấm bằng đại học hiện không còn là lợi thế đủ lớn như trước.
Dù cơ hội việc làm vẫn còn, thị trường lao động năm 2026 được dự báo sẽ cạnh tranh hơn nhiều so với giai đoạn trước. Khi doanh nghiệp thận trọng trong tuyển dụng, người lao động – đặc biệt là sinh viên mới ra trường – sẽ phải chủ động nâng năng lực để tăng khả năng thích nghi và tìm kiếm cơ hội phù hợp.
Bảo Minh
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.