ILO cảnh báo rủi ro môi trường làm việc với lao động trẻ

Không chỉ đối mặt áp lực việc làm, lao động trẻ hiện còn đứng trước nhiều rủi ro về tai nạn lao động, căng thẳng tâm lý và môi trường làm việc thiếu an toàn. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), việc xây dựng nơi làm việc an toàn, lành mạnh cho lao động trẻ đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng. 

Trong những năm gần đây, lao động trẻ luôn được xem là lực lượng quan trọng của thị trường lao động. Họ năng động, dễ thích nghi với công nghệ mới và có khả năng tham gia nhanh vào các ngành nghề đang phát triển. Tuy nhiên, phía sau lợi thế về sức trẻ là một thực tế đáng lo ngại: nhóm lao động này cũng dễ trở thành đối tượng chịu nhiều rủi ro trong môi trường làm việc.

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), lao động trẻ thường thiếu kinh nghiệm nghề nghiệp, kỹ năng nhận diện nguy cơ và khả năng tự bảo vệ trước các điều kiện lao động không an toàn. Điều này khiến họ dễ gặp tai nạn lao động, áp lực tâm lý hoặc bị tổn thương trong môi trường làm việc độc hại.

“Mỗi lao động trẻ đều có quyền được làm việc trong môi trường an toàn và lành mạnh.” 

Thông điệp này không chỉ mang ý nghĩa về quyền lao động, mà còn phản ánh yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với doanh nghiệp và hệ thống quản lý lao động trong bối cảnh thị trường việc làm đang thay đổi rất nhanh.

Lao động trẻ dễ tổn thương hơn trong môi trường làm việc

Theo các chuyên gia lao động, người trẻ khi mới tham gia thị trường việc làm thường có xu hướng chấp nhận điều kiện làm việc áp lực hoặc thiếu an toàn để đổi lấy cơ hội nghề nghiệp. Không ít người làm thêm giờ kéo dài, làm việc trong môi trường độc hại hoặc đảm nhận các vị trí có nguy cơ tai nạn cao nhưng thiếu kỹ năng bảo hộ cần thiết.

Trong khi đó, sự phát triển nhanh của mô hình lao động linh hoạt, kinh tế nền tảng và việc làm thời vụ cũng khiến nhiều lao động trẻ đối mặt với tình trạng thiếu bảo đảm về an toàn nghề nghiệp và sức khỏe tâm thần.

Các chuyên gia cho rằng, áp lực cạnh tranh việc làm hiện nay khiến nhiều người trẻ đặt mục tiêu thu nhập lên trước vấn đề an toàn lao động. Tuy nhiên, một môi trường làm việc thiếu lành mạnh có thể để lại hậu quả lâu dài không chỉ với sức khỏe thể chất mà cả tinh thần của người lao động.

Đặc biệt, sau đại dịch và giai đoạn kinh tế biến động, các vấn đề về stress nghề nghiệp, kiệt sức tinh thần và áp lực tâm lý trong lao động trẻ đang được nhắc đến nhiều hơn.

Không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp

Theo ILO, bảo đảm nơi làm việc an toàn cho lao động trẻ không thể chỉ phụ thuộc vào doanh nghiệp mà cần sự tham gia của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, tổ chức công đoàn đến cơ sở đào tạo nghề và chính người lao động.

Một trong những vấn đề hiện nay là nhiều lao động trẻ bước vào thị trường việc làm nhưng chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng an toàn lao động và kiến thức pháp luật lao động cơ bản. Điều này khiến họ khó tự bảo vệ quyền lợi hoặc nhận diện các nguy cơ nghề nghiệp.

Các chuyên gia cho rằng giáo dục nghề nghiệp hiện nay không nên chỉ dừng ở đào tạo kỹ năng chuyên môn mà cần chú trọng hơn đến kỹ năng an toàn lao động, sức khỏe nghề nghiệp và khả năng thích ứng tâm lý trong môi trường làm việc áp lực cao.

Ở góc độ doanh nghiệp, môi trường làm việc an toàn cũng đang trở thành yếu tố cạnh tranh trong thu hút nhân lực trẻ. Không ít người lao động hiện nay sẵn sàng rời bỏ công việc nếu môi trường làm việc quá áp lực, độc hại hoặc thiếu cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

Điều này cho thấy quan niệm về việc làm của lao động trẻ đang thay đổi. Họ không chỉ tìm kiếm thu nhập mà còn quan tâm đến sự ổn định tinh thần, cơ hội phát triển và chất lượng môi trường lao động.

Một thị trường lao động bền vững không thể đánh đổi bằng sức khỏe người trẻ

Trong bối cảnh kinh tế số và công nghệ phát triển nhanh, thị trường lao động đang mở ra nhiều cơ hội mới cho giới trẻ. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những áp lực ngày càng lớn về năng suất, tốc độ và khả năng thích ứng.

Nếu không xây dựng được môi trường làm việc an toàn và lành mạnh, lợi thế về nguồn nhân lực trẻ có thể trở thành áp lực dài hạn đối với xã hội và doanh nghiệp.

Nhiều chuyên gia nhận định, phát triển nguồn nhân lực bền vững không chỉ là đào tạo kỹ năng hay tạo việc làm, mà còn phải bảo đảm người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bởi xét đến cùng, một thị trường lao động hiện đại không thể được đo chỉ bằng số lượng việc làm tạo ra, mà còn bằng chất lượng môi trường làm việc mà người lao động được hưởng.

Minh Hải

Bài liên quan

Đề xuất sửa Luật An toàn, vệ sinh lao động: Bước chuyển sang quản trị số, siết chặt trách nhiệm

TP.HCM phát động Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động 2026: Đẩy mạnh chuyển đổi số, phòng ngừa từ sớm

Ngành nghề nào dễ mắc bệnh nghề nghiệp? Nhận diện “vùng rủi ro” trong thị trường lao động

Đề xuất bổ sung hàng loạt công việc vào danh mục an toàn lao động nghiêm ngặt

Nhanh hòa nhập, chóng rời đi: Bài toán giữ chân lao động trẻ

Áp lực mưu sinh đô thị: Khi người trẻ “sống để làm việc”