Hotline: 
Qua tìm hiểu của phóng viên Nghề nghiệp & Cuộc sống, thời gian vừa qua xuất hiện nhiều spa, trung tâm thẩm mỹ có dấu hiệu hoạt động vượt phạm vi cho phép khi cung cấp các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn như: tiêm filler, botox, mesotherapy (căng bóng da), trị nám bằng laser…, nhưng không niêm yết giấy phép hoạt động, không công khai danh sách người hành nghề có chứng chỉ.
Các thủ thuật thẩm mỹ xâm lấn như tiêm botox, filler hay căng bóng da, trị nám laser…. đòi hỏi phải được thực hiện tại các cơ sở vô trùng, bởi các bác sỹ được đào tạo và có chứng chỉ hành nghề hợp pháp. Tình trạng các spa, trung tâm thẩm mỹ tiến hành tiêm botox, filler…mà không đảm bảo điều kiện vô trùng, người thực hiện không được đào tạo chuyên môn, không được cấp phép hành nghề tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe, thậm chí tính mạng của khách hàng.
Liên quan vấn đề này, phóng viên Nghề nghiệp & Cuộc sống đã có cuộc phóng vấn BS CKII Nguyễn Tiến Thành – Thành viên Hội Da liễu Việt Nam.
PV: Thưa bác sĩ, hiện nay có nhiều spa, thẩm mỹ viện quảng cáo dịch vụ tiêm filler/botox, dù các cơ sở này không phải là phòng khám chuyên khoa da liễu được Sở Y tế cấp phép. Dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ đánh giá như thế nào về thực trạng này?
BS CKII Nguyễn Tiến Thành: Dưới góc độ chuyên môn, đây là xu hướng tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng, bởi filler và botox thực chất là các thủ thuật xâm lấn y khoa, không đơn thuần là dịch vụ chăm sóc da. Khi những kỹ thuật này bị “thương mại hóa” và thực hiện ngoài môi trường y tế chuẩn, nguy cơ biến chứng sẽ tăng lên đáng kể.
Điều đáng nói là đa số các trường hợp biến chứng mà chúng tôi tiếp nhận tại bệnh viện đều có điểm chung: được thực hiện tại các cơ sở không phép, thiếu nhân sự chuyên môn và hoàn toàn không có khả năng xử trí khi tai biến xảy ra. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc từ cả góc độ quản lý, chuyên môn và nhận thức cộng đồng.
Theo bác sĩ, ranh giới giữa một spa chăm sóc da thông thường và một phòng khám da liễu đủ điều kiện thực hiện tiêm filler/botox được xác định dựa trên những quy định nào? (Về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị cấp cứu…).
Thực tế, ranh giới giữa một spa chăm sóc da thông thường và một cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện tiêm filler/botox đã được quy định rất rõ trong hệ thống pháp luật hiện hành.
Một phòng khám da liễu được phép thực hiện các thủ thuật xâm lấn bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí: có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh do Sở Y tế cấp, có bác sĩ được cấp chứng chỉ hành nghề phù hợp, có cơ sở vật chất đạt chuẩn vô khuẩn, và đặc biệt là phải được trang bị đầy đủ phương tiện, thuốc men để xử trí các tình huống cấp cứu.
Trong khi đó, spa về bản chất chỉ được phép cung cấp các dịch vụ chăm sóc da không xâm lấn. Việc các cơ sở này thực hiện tiêm, chích hay đưa chất vào cơ thể khách hàng là đã vượt quá phạm vi chuyên môn được cho phép, tiềm ẩn nhiều nguy cơ không chỉ về mặt sức khỏe mà còn vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật.
Nhiều người dân vẫn nghĩ tiêm filler/botox đơn giản như tiêm vitamin hay chăm sóc da thông thường. Xin bác sĩ giải thích về bản chất y khoa cũng như tại sao chúng bắt buộc phải do bác sĩ có chuyên môn thực hiện và tại cơ sở y tế được cấp phép?
Một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng tiêm filler hoặc botox chỉ là một thủ thuật đơn giản, tương tự như tiêm vitamin hay các dịch vụ chăm sóc da thông thường. Tuy nhiên, dưới góc độ y khoa, đây là một nhận định chưa chính xác
Botox là một loại độc tố sinh học có tác động trực tiếp lên hệ thần kinh cơ, trong khi filler là các chất làm đầy được tiêm vào mô nhằm thay đổi cấu trúc giải phẫu khuôn mặt. Cả hai đều là các can thiệp xâm lấn, được thực hiện trên những vùng giải phẫu rất phức tạp, nơi tập trung nhiều mạch máu và dây thần kinh quan trọng.
Chính vì vậy, việc tiêm filler và botox đòi hỏi người thực hiện phải có kiến thức chuyên sâu về giải phẫu, hiểu rõ cơ chế tác dụng của thuốc, cũng như có khả năng xử trí các biến chứng có thể xảy ra. Đây là lý do các thủ thuật này bắt buộc phải được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn và tại cơ sở y tế được cấp phép, nhằm đảm bảo tối đa an toàn cho người bệnh.
Khi thực hiện tiêm filler/botox, người bác sĩ cần có những kiến thức và kỹ năng chuyên sâu nào mà một nhân viên spa hay người được đào tạo ngắn hạn không thể có?
Để thực hiện tiêm filler và botox một cách an toàn, người bác sĩ không chỉ cần kỹ năng thao tác đơn thuần mà phải có nền tảng kiến thức rất sâu về giải phẫu và sinh lý học vùng mặt.
Cụ thể, bác sĩ cần nắm vững hệ thống mạch máu, đường đi của các nhánh động mạch quan trọng, vị trí các dây thần kinh, cũng như cấu trúc từng lớp mô dưới da.
Chỉ cần sai lệch về vị trí hoặc độ sâu tiêm, nguy cơ tiêm vào mạch máu hoặc chèn ép cấu trúc quan trọng là hoàn toàn có thể xảy ra.
Bên cạnh đó, kỹ thuật tiêm – bao gồm lựa chọn kim hay cannula, góc tiêm, áp lực tiêm, liều lượng – đều cần được cá thể hóa cho từng bệnh nhân. Quan trọng hơn, bác sĩ phải có khả năng nhận diện sớm dấu hiệu bất thường và xử trí biến chứng ngay tại chỗ. Đây là những năng lực đòi hỏi quá trình đào tạo bài bản và kinh nghiệm lâm sàng, điều mà các khóa học ngắn hạn hoặc nhân viên spa không thể có.
Bác sĩ có thể mô tả một số biến chứng nguy hiểm nhất có thể xảy ra khi filler/botox được tiêm bởi người không có chuyên môn y khoa hoặc tại cơ sở không đủ điều kiện?
Trong thực tế, những biến chứng liên quan đến filler và botox không hiếm, và một số trường hợp có thể để lại hậu quả rất nặng nề.
Đáng lo ngại nhất là tình trạng tắc mạch máu do filler, dẫn đến thiếu máu nuôi dưỡng mô và gây hoại tử da. Nghiêm trọng hơn, nếu chất làm đầy đi vào hệ thống mạch máu nuôi mắt, có thể gây tắc mạch võng mạc và mù vĩnh viễn – đây là biến chứng hiếm nhưng đã được ghi nhận trên lâm sàng.
Ngoài ra, còn có các biến chứng khác như nhiễm trùng sâu, áp xe, phản ứng viêm kéo dài, sốc phản vệ hoặc biến dạng khuôn mặt. Điểm chung của các ca biến chứng nặng mà chúng tôi tiếp nhận là thường xuất phát từ những cơ sở không đảm bảo điều kiện chuyên môn, nơi không có khả năng kiểm soát rủi ro ngay từ đầu.
Trong trường hợp xảy ra biến chứng, thời gian “vàng” để xử lý là bao lâu? Một spa thông thường có đủ trang thiết bị, thuốc men và kỹ năng để xử trí kịp thời không? Nếu không, hậu quả sẽ nghiêm trọng đến mức nào?
Đối với các biến chứng như tắc mạch sau tiêm filler, yếu tố quyết định kết quả không chỉ là phương pháp xử trí mà còn là thời gian can thiệp.
Trong nhiều trường hợp, “thời gian vàng” chỉ tính bằng vài giờ đầu sau khi xảy ra tai biến. Nếu được phát hiện sớm và xử trí đúng phác đồ, khả năng cứu mô và hạn chế di chứng là hoàn toàn có thể. Ngược lại, nếu chậm trễ, tổn thương có thể tiến triển nhanh chóng đến hoại tử hoặc mất chức năng không hồi phục.
Một spa thông thường gần như không có đủ thuốc, trang thiết bị cũng như kinh nghiệm để xử trí các tình huống này. Việc chậm trễ trong nhận diện và chuyển tuyến là nguyên nhân khiến nhiều ca bệnh khi đến cơ sở y tế đã vượt qua giai đoạn có thể can thiệp hiệu quả, để lại hậu quả nặng nề và lâu dài.
Gần đây, các cơ quan chức năng đã xử phạt nhiều spa vì hành vi “lấn sân” sang thực hiện dịch vụ y tế. Theo bác sĩ, ngoài khía cạnh pháp lý, khía cạnh y đức và trách nhiệm xã hội của những cơ sở này cần được nhìn nhận như thế nào, khi họ sẵn sàng đặt tính mạng, sức khỏe của khách hàng vào rủi ro chỉ vì lợi nhuận?
Việc các spa “lấn sân” sang thực hiện các thủ thuật xâm lấn không chỉ là câu chuyện vi phạm pháp luật, mà còn đặt ra vấn đề rất lớn về y đức và trách nhiệm xã hội.
Trong y khoa, nguyên tắc cơ bản nhất là đặt sự an toàn của người bệnh lên hàng đầu. Tuy nhiên, khi một cơ sở không đủ điều kiện chuyên môn vẫn tiến hành các can thiệp có nguy cơ cao, điều đó đồng nghĩa với việc họ chấp nhận đánh đổi sức khỏe, thậm chí tính mạng của khách hàng để lấy lợi nhuận.
Dưới góc độ cá nhân, tôi cho rằng, đây là hành vi không thể chấp nhận trong bất kỳ lĩnh vực nào liên quan đến sức khỏe. Làm đẹp là nhu cầu chính đáng, nhưng không thể được thực hiện bằng cách bỏ qua các nguyên tắc an toàn cơ bản. Việc nâng cao nhận thức về y đức không chỉ cần từ phía người hành nghề mà còn cần sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý và sự tỉnh táo từ phía người dân.
Ngày 15/3/2026, Nghị định 58/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, trong đó nhấn mạnh các dịch vụ có tiêm, chích, bơm, can thiệp xâm lấn thuộc phạm vi quản lý chặt chẽ về an ninh trật tự. Theo bác sĩ, quy định này có ý nghĩa như thế nào trong việc “siết” hoạt động của các spa, thẩm mỹ viện không phép hiện nay?
Việc Nghị định 58/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực là một bước đi rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay, khi các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn đang phát triển nhanh nhưng chưa được kiểm soát đồng bộ.
Quy định này đã nhấn mạnh rõ rằng các hoạt động có tiêm hay can thiệp vào cơ thể đều thuộc phạm vi cần được quản lý chặt chẽ, qua đó giúp xác định rõ ranh giới giữa dịch vụ thẩm mỹ thông thường và can thiệp y khoa. Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường thanh tra, xử lý các cơ sở hoạt động trái phép và bảo vệ an toàn cho người dân.
Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn một số thách thức, như tình trạng quảng cáo sai trên mạng xã hội, các dịch vụ làm “chui” hoặc di động, hoặc làm tại nhà, căn hộ chung cư hay tại các cửa hàng cắt tóc, gội đầu… của các bạn tay ngang, và đặc biệt là việc người dân chưa có đủ thông tin để phân biệt cơ sở hợp pháp. Do đó, bên cạnh hành lang pháp lý, cần tiếp tục đẩy mạnh truyền thông y khoa và nâng cao nhận thức cộng đồng để các quy định này thực sự phát huy hiệu quả.
Trước nhu cầu làm đẹp ngày càng cao, làm thế nào để người dân có thể tự bảo vệ mình và nhận diện một cơ sở thực sự an toàn? Bác sĩ có thể hướng dẫn cụ thể 3-4 “dấu hiệu nhận biết” đơn giản nhưng quan trọng mà khách hàng cần kiểm tra trước khi quyết định tiêm filler, botox?
Trước nhu cầu làm đẹp ngày càng cao, việc trang bị kiến thức cơ bản để tự bảo vệ mình là rất quan trọng. Trên thực tế, người dân không cần hiểu quá sâu về chuyên môn, nhưng hoàn toàn có thể dựa vào một số dấu hiệu đơn giản để nhận diện cơ sở an toàn.
Thứ nhất, cơ sở phải có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh do Sở Y tế cấp, không chỉ là giấy đăng ký kinh doanh thông thường.
Thứ hai, người trực tiếp thực hiện tiêm phải là bác sĩ có chứng chỉ hành nghề, bác sĩ được đào tạo sâu ở những chuyên ngành thẩm mỹ, da liễu.
Thứ ba, cơ sở cần có phòng thủ thuật đảm bảo vô khuẩn, không phải chỉ là một không gian làm dịch vụ thông thường. Và cuối cùng, một yếu tố rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua, đó là cơ sở phải có đầy đủ thuốc và trang thiết bị để xử trí biến chứng nếu xảy ra tai biến.
Nếu thiếu bất kỳ yếu tố nào trong số này, người dân nên cân nhắc lại, bởi rủi ro không nằm ở lời quảng cáo mà nằm ở chính điều kiện thực tế của cơ sở.
Cuối cùng, xin bác sĩ gửi một thông điệp ngắn gọn đến những người dân, đặc biệt là các bạn trẻ, đang có ý định làm đẹp bằng filler, botox nhưng chưa có kinh nghiệm lựa chọn cơ sở uy tín.
Làm đẹp là nhu cầu hoàn toàn chính đáng, đặc biệt trong xã hội hiện đại. Tuy nhiên, các phương pháp như tiêm filler hay botox không phải là những thủ thuật đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ.
Chỉ cần một sai sót nhỏ trong quá trình thực hiện, hậu quả có thể không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn để lại di chứng lâu dài, thậm chí không thể phục hồi. Điều đáng tiếc là phần lớn những biến chứng nặng đều có thể phòng tránh được nếu được thực hiện đúng ngay từ đầu.
Vì vậy, thông điệp tôi muốn gửi đến mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ, là: Hãy lựa chọn cơ sở y tế được cấp phép và bác sĩ có chuyên môn, thay vì lựa chọn theo giá rẻ hay quảng cáo hấp dẫn. Bởi trong y khoa, an toàn luôn phải là ưu tiên hàng đầu, và không có một kết quả thẩm mỹ nào đáng để đánh đổi bằng sức khỏe của chính mình.
Trang Lê – Hoa Trần (thực hiện)
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.