Hotline: 
Ngày 28/8, tại Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ (Bắc Ninh), lễ tổng kết Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai” giai đoạn 2024–2026 và Tọa đàm về phát triển xanh trong giáo dục nghề nghiệp được tổ chức với sự tham gia hơn 250 đại biểu, đại diện cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp, các tổ chức đồng hành, chuyên gia, cùng lãnh đạo, giảng viên và sinh viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Từ những kết quả bước đầu, vấn đề được đặt ra là tiếp tục duy trì, hoàn thiện và nhân rộng mô hình để kỹ năng xanh, kỹ năng số và ứng dụng AI trở thành những năng lực thiết yếu của nguồn nhân lực tương lai.
Khi kỹ năng xanh trở thành một phần của kỹ năng nghề
Sau hai năm triển khai, Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai” không chỉ giúp giảng viên, sinh viên tiếp cận kiến thức về phát triển bền vững, kỹ năng xanh và công nghệ mới, mà còn tạo chuyển biến trong phương pháp dạy và học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Dự án với sự đồng hành của Quỹ Schneider Electric, Schneider Electric Việt Nam và Kenan Foundation Asia phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, triển khai với mục tiêu thúc đẩy giáo dục về phát triển bền vững, nâng cao nhận thức và năng lực về kỹ năng xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả, bảo vệ môi trường, đồng thời từng bước đưa công nghệ số và AI vào giáo dục nghề nghiệp.
Dự án đã đào tạo 112 giảng viên về năng lượng bền vững, bảo vệ môi trường, phương pháp học tập dựa trên dự án và phương pháp giảng dạy gắn với các Mục tiêu Phát triển bền vững. Đây là nền tảng để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tiếp tục tích hợp nội dung xanh vào chương trình đào tạo và tổ chức các hoạt động học tập gắn với thực tiễn.
Đánh giá về tác động của dự án, TS. Phan Sỹ Nghĩa, Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam (VAVET) cho rằng dự án có ý nghĩa thiết thực khi trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng xanh, đồng thời tạo cơ hội để người học vận dụng những kiến thức đó vào đời sống và giải quyết các vấn đề thực tế.
Theo TS. Phan Sỹ Nghĩa, điều đáng chú ý không chỉ là người học được bổ sung thêm kiến thức về môi trường, mà quan trọng hơn là những nội dung này được tích hợp vào quá trình dạy và học. Sinh viên được sáng tạo, thực hành và vận dụng kiến thức, từ đó hình thành kỹ năng nghề gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Quá trình này đồng thời làm thay đổi vai trò của đội ngũ nhà giáo. Người giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà trở thành người thiết kế, tổ chức và dẫn dắt người học trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ, dự án cụ thể.
Một thay đổi quan trọng khác là phương pháp đánh giá người học. Nếu trước đây việc kiểm tra thường tập trung vào trắc nghiệm, vấn đáp khi kết thúc một mô-đun hoặc học phần, thì phương pháp học tập theo dự án tạo điều kiện để giáo viên đánh giá người học trong cả quá trình.
Năng lực được thể hiện qua việc người học vận dụng kiến thức, thực hành kỹ năng nghề, giải quyết vấn đề và hình thành ý thức về kỹ năng xanh, bảo vệ môi trường. Theo đó, đánh giá năng lực trở nên toàn diện và sát với thực tiễn nghề nghiệp hơn. TS. Phan Sỹ Nghĩa nhấn mạnh, dự án giúp giáo viên vượt ra khỏi không gian bó hẹp trên bục giảng, đưa hoạt động đào tạo đến gần hơn với doanh nghiệp, môi trường và xã hội. Giáo viên và sinh viên cùng tiếp cận những vấn đề cụ thể của doanh nghiệp, cộng đồng để tìm giải pháp.
Để xây dựng được giáo án tích hợp, giáo viên cũng phải thường xuyên cập nhật công nghệ, quy chuẩn bảo vệ môi trường và những yêu cầu mới của thị trường lao động. Vì vậy, quá trình triển khai dự án không chỉ tạo lợi ích cho người học mà còn trực tiếp nâng cao năng lực và đổi mới phương pháp của đội ngũ nhà giáo.
Từ góc độ truyền thông, TS. Phan Sỹ Nghĩa cho biết Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam và Tạp chí Nghề nghiệp và Cuộc sống sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về giáo dục nghề nghiệp gắn với kỹ năng xanh, góp phần lan tỏa những mô hình, cách làm hiệu quả.
Đổi mới giáo dục nghề nghiệp trước yêu cầu của thị trường lao động
Từ góc độ quản lý nhà nước, PGS.TS Vũ Thị Tú Anh, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (GDNN & GDTX) chúc mừng những kết quả mà các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tham gia dự án đạt được, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn trong giai đoạn hiện nay.
Theo PGS.TS Vũ Thị Tú Anh, việc thực hiện các định hướng mới về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, cùng với xu thế chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra yêu cầu giáo dục nghề nghiệp phải đổi mới nhanh hơn, gắn chặt hơn với doanh nghiệp và thị trường lao động.
“Đào tạo không chỉ là để có bằng cấp mà là để có năng lực làm việc, thích ứng và sáng tạo trong môi trường giáo dục nghề nghiệp hiện đại”, PGS.TS Vũ Thị Tú Anh nhấn mạnh. Theo bà, trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, người lao động tương lai phải có năng lực thích ứng, sử dụng công nghệ, kỹ năng số và kỹ năng xanh. Vì vậy, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không thể chỉ được xem là những nội dung bổ sung, mà cần từng bước trở thành một bộ phận của năng lực nghề nghiệp.
Điều này đòi hỏi nhà trường phải thường xuyên cập nhật công nghệ từ doanh nghiệp; chương trình đào tạo phải linh hoạt; giảng viên phải đổi mới phương pháp; còn người học phải được tạo cơ hội thực hành, sáng tạo và giải quyết các vấn đề thực tế.
Không để dự án kết thúc cùng với chương trình
Một trong những thông điệp nổi bật tại tọa đàm là không để những kết quả của dự án dừng lại khi dự án kết thúc. PGS.TS. Vũ Thị Tú Anh cho rằng cần tiếp tục rà soát mô hình, giáo án, phương pháp tổ chức đào tạo và quy trình hỗ trợ chuyên môn đã được triển khai, từ đó xây dựng kế hoạch nhân rộng trên địa bàn. Đối với Bắc Ninh, những kết quả đạt được cần được chuyển hóa thành hoạt động chuyên môn thường xuyên, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của địa phương. Việc nhân rộng cần dựa trên bằng chứng về năng lực của nhà giáo, khả năng thực hành và ứng dụng của người học, đồng thời gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Ông Đoàn Xuân Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, cũng đánh giá cao những tác động của dự án đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn. Theo ông, dự án đã góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên trong việc lồng ghép các nội dung về bảo vệ môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả vào đào tạo; đồng thời thúc đẩy phương pháp học tập theo dự án và tạo môi trường để sinh viên phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề. Đây là cơ sở quan trọng để Bắc Ninh tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng những mô hình phù hợp.
Nhà trường – doanh nghiệp cùng chuẩn bị hành trang cho người học
Tọa đàm cũng mở ra không gian đối thoại giữa cơ quan quản lý, nhà trường, doanh nghiệp và sinh viên. Những câu hỏi của sinh viên về kiến thức, kỹ năng cần chuẩn bị để bước vào thị trường lao động được các doanh nghiệp, chuyên gia chia sẻ và giải đáp. Qua trao đổi cho thấy, yêu cầu đối với người lao động ngày càng thay đổi nhanh theo công nghệ và phương thức sản xuất. Vì vậy, nhà trường không thể đào tạo theo một chương trình cố định, mà phải thường xuyên cập nhật yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Trương Văn Tâm, Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cơ điện và Xây dựng Bắc Ninh khẳng định: Việc triển khai dự án đã tạo điều kiện để giảng viên và người học từng bước tích hợp, phát triển kỹ năng xanh và kỹ năng số trong quá trình đào tạo.
Từ thực tiễn đó, việc xây dựng học liệu, chia sẻ phương pháp và kết nối nguồn lực giữa các bên được xem là yếu tố quan trọng để mô hình có thể lan tỏa rộng hơn.
Chung tay nhân rộng vì một nền giáo dục nghề nghiệp bền vững
Từ những kết quả đạt được, các đại biểu thống nhất rằng giá trị lớn nhất của dự án không nằm ở việc hoàn thành một chương trình, mà ở khả năng chuyển những kết quả của dự án thành năng lực và thực hành thường xuyên trong giáo dục nghề nghiệp.
Cơ quan quản lý nhà nước định hướng và tạo điều kiện; các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đổi mới chương trình, phương pháp; doanh nghiệp cung cấp yêu cầu thực tế và công nghệ; đội ngũ nhà giáo chủ động cập nhật kiến thức; người học tích cực thực hành, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Sự phối hợp đó sẽ tạo thành một chuỗi liên kết từ chính sách – nhà trường – doanh nghiệp – nhà giáo – người học, giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thị trường lao động.
Thông điệp được nhấn mạnh tại tọa đàm, sau khi dự án kết thúc, điều cần được tiếp tục không chỉ là những sản phẩm đã tạo ra mà là tinh thần, phương pháp và mô hình đào tạo xanh. Chung tay duy trì, hoàn thiện và nhân rộng Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai” sẽ góp phần đưa kỹ năng xanh, kỹ năng số và năng lực ứng dụng AI trở thành những thành tố thiết yếu của giáo dục nghề nghiệp. Từ đó cùng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, thích ứng với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong tương lai.
Minh Thu
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.