Hotline: 
Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều tồn tại, vi phạm trong quản lý tài chính, sử dụng tài sản công, đấu thầu và đầu tư xây dựng tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM (IUH). Đáng chú ý, nhà trường kê khai thiếu thuế thu nhập doanh nghiệp gần 113 tỷ đồng; năm 2022 tự dừng hỗ trợ chi phí học tập đối với sinh viên dân tộc thiểu số, làm gián đoạn chính sách của Nhà nước.
Theo Thông báo số 3568/TB-TTCP ngày 30/9/2026 của Thanh tra Chính phủ về kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng ngân sách, hoạt động sự nghiệp, dịch vụ; công tác đầu tư, mua sắm tài sản và quản lý, sử dụng tài sản công tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, bên cạnh những kết quả đạt được trong thực hiện cơ chế tự chủ, IUH còn nhiều tồn tại, hạn chế và vi phạm cần chấn chỉnh, khắc phục.
Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM kê khai thiếu thuế thu nhập doanh nghiệp gần 113 tỷ đồng; năm 2022 tự dừng hỗ trợ chi phí học tập đối với sinh viên dân tộc thiểu số, làm gián đoạn chính sách của Nhà nước. Ảnh IUH.
Kết luận thanh tra được ban hành trên cơ sở Kết luận số 365/KL-TTCP ngày 25/6/2026. Nội dung thanh tra tập trung vào giai đoạn 2021–2025, với nhiều vấn đề đáng chú ý liên quan đến nghĩa vụ thuế, việc thực hiện chính sách đối với sinh viên, quản lý các quỹ, tài sản công và hoạt động đầu tư, mua sắm.
Kê khai thiếu gần 113 tỷ đồng thuế, gián đoạn chính sách hỗ trợ sinh viên
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại kết luận thanh tra là việc IUH kê khai thiếu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các khoản thu từ học phí, cho thuê ký túc xá và lãi tiền gửi ngân hàng trong giai đoạn 2021–2025.
Theo Thanh tra Chính phủ, nhà trường kê khai thuế chưa đầy đủ, dẫn đến phải nộp bổ sung số tiền tạm tính 112.985.086.574 đồng. Trong đó, khoản thu từ học phí phải nộp bổ sung 99.683.680.119 đồng; thu từ cho sinh viên thuê ký túc xá là 655.068.010 đồng; thu từ lãi tiền gửi ngân hàng là 12.646.338.445 đồng.
Đáng chú ý, tổng số thu học phí của IUH trong 5 năm, từ 2021 đến 2025, lên tới hơn 4.984 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhà trường kê khai thiếu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nguồn thu này. Đối với hoạt động cho thuê ký túc xá, tổng doanh thu trong các năm 2023 và 2025 là hơn 32,75 tỷ đồng; còn tiền lãi gửi ngân hàng trong các năm 2021, 2023 và 2025 đạt hơn 252,9 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ xác định việc kê khai thiếu thuế đối với các nguồn thu nói trên là không đúng quy định tại khoản 5 Điều 3 Thông tư số 78/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính. Theo báo cáo của nhà trường và giấy nộp tiền ngày 5/6/2026, IUH đã nộp bổ sung toàn bộ số thuế thu nhập doanh nghiệp còn thiếu 112,985 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.
Kết luận thanh tra cũng lưu ý, mặc dù Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 có quy định về chính sách miễn thuế đối với cơ sở giáo dục đại học công lập hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, IUH chưa đủ điều kiện áp dụng ưu đãi tại kỳ tính thuế năm 2025 do đang thực hiện kê khai thuế theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
Không chỉ vấn đề thuế, việc thực hiện chính sách hỗ trợ sinh viên dân tộc thiểu số cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra thiếu sót đáng chú ý.
Trong giai đoạn 2021–2025, IUH thực hiện hỗ trợ chi phí học tập cho sinh viên là người dân tộc thiểu số từ nguồn ngân sách nhà nước theo Quyết định số 66/2013/QĐ-TTg ngày 11/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ, với tổng kinh phí 1.318,53 triệu đồng.
Tuy nhiên, riêng năm 2022, nhà trường tự dừng thực hiện hỗ trợ kinh phí học tập đối với nhóm sinh viên này. Thanh tra Chính phủ xác định việc làm trên không đúng quy định tại Quyết định số 66/2013/QĐ-TTg, ảnh hưởng và làm gián đoạn việc thực hiện chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Các khoản kinh phí này sau đó đã được nhà trường cấp bù, chi trả trong năm 2023.
Một khoản thiếu khác được kết luận thanh tra chỉ ra là việc trích lập Quỹ hỗ trợ sinh viên. Cụ thể, năm 2021, IUH trích thiếu quỹ từ nguồn học bổng khuyến khích học tập với số tiền 13.827.760.602 đồng, không đúng quy định tại điểm b khoản 4 Điều 8 Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 17/7/2020 của Chính phủ.
Đây là khoản kinh phí nhà trường phải hạch toán, trích bổ sung vào Quỹ hỗ trợ sinh viên theo quy định, không phải khoản tiền hỗ trợ trực tiếp cho sinh viên dân tộc thiểu số bị dừng trong năm 2022. Hai nội dung đều liên quan đến nguồn lực hỗ trợ người học nhưng khác nhau về bản chất, thời điểm và cách thức thực hiện.
Ngoài ra, IUH còn bị xác định trích thiếu Quỹ khoa học và công nghệ hơn 67,34 tỷ đồng trong giai đoạn 2021–2024. Nhà trường cũng sử dụng Quỹ hỗ trợ sinh viên để chi thưởng cho sinh viên là cộng tác viên Đoàn Thanh niên hơn 93,74 triệu đồng, hạch toán không đúng nguồn kinh phí; đồng thời chi hơn 5,63 tỷ đồng học phí nghiên cứu sinh cho giảng viên từ Quỹ khen thưởng, phúc lợi, không đúng nguồn chi theo quy định.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu IUH hạch toán, trích bổ sung hơn 67,34 tỷ đồng vào Quỹ khoa học và công nghệ và hơn 13,827 tỷ đồng vào Quỹ hỗ trợ sinh viên; đồng thời điều chỉnh, hạch toán lại các khoản chi sai nguồn theo đúng quy định.
Nhiều thiếu sót trong đấu thầu, mua sắm và quản lý tài sản công
Trong công tác mua sắm tài sản, trang thiết bị, giai đoạn 2021–2025, IUH thực hiện mua sắm thiết bị phục vụ giảng dạy, nghiên cứu với tổng kinh phí hơn 307 tỷ đồng, thông qua 23 gói thầu.
Dự án của IUH tại TP. Đồng Nai cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai sót trong đầu tư xây dựng. Ảnh IUH.
Qua kiểm tra chọn mẫu 4/23 gói thầu, Thanh tra Chính phủ phát hiện một số tồn tại, hạn chế và vi phạm về trình tự, thủ tục trong quá trình thực hiện.
Cụ thể, tại gói thầu “Nâng cấp thiết bị chuyên dụng phục vụ đào tạo tại cơ sở chính năm 2022”, đơn vị tư vấn đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu không đúng trách nhiệm theo quy định. Hồ sơ nghiệm thu cũng chưa thể hiện đầy đủ các nội dung về nghiệm thu lắp đặt, đào tạo, chuyển giao tài liệu và phiếu bảo hành chính hãng của thiết bị được cung cấp.
Đối với gói thầu “Thiết bị dạy học của Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM tại đường Nguyễn Văn Dung năm 2024”, hợp đồng tư vấn thẩm định giá có quy định thời gian thực hiện chưa thống nhất với biên bản thương thảo hợp đồng. Báo cáo thẩm tra của đơn vị tư vấn và quyết định phê duyệt dự án của nhà trường cũng có nội dung, nguồn vốn chưa thống nhất.
Đáng chú ý, các quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư, mua sắm tài sản của IUH chưa thể hiện nguồn vốn đầu tư. Theo Thanh tra Chính phủ, thiếu sót này ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch chi tiết, bố trí vốn thực hiện và giải ngân cho các dự án, chưa bảo đảm quy định tại Điều 37 Nghị định số 40/2020/NĐ-CP của Chính phủ.
Những tồn tại trong công tác mua sắm, đấu thầu cho thấy yêu cầu phải siết chặt trách nhiệm của các đơn vị tham mưu, tư vấn và bộ phận được giao tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, kết luận thanh tra không đưa ra kết luận về hành vi thông thầu, thông đồng hay gây thất thoát ngân sách trong các gói thầu được kiểm tra.
Trong quản lý, sử dụng tài sản công, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra việc Đề án sử dụng tài sản công của IUH giai đoạn 2021–2025 chưa được Bộ Công Thương phê duyệt tại thời điểm thanh tra, dù nhà trường đã có văn bản đề nghị xem xét, thẩm định từ trước.
Đối với công tác sắp xếp, xử lý nhà, đất, trong 7 cơ sở nhà, đất được rà soát, sắp xếp, đến thời điểm thanh tra, Bộ Công Thương chưa phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý đối với 6 cơ sở. Việc chưa hoàn tất thủ tục pháp lý liên quan đến tài sản công cũng ảnh hưởng đến công tác quản lý, hạch toán và theo dõi tài sản tại nhà trường.
Một tồn tại khác là IUH chưa có quyết định bàn giao tài sản, dẫn đến việc ghi nhận doanh thu, trích khấu hao, hao mòn đối với tài sản hình thành từ ngân sách nhà nước với số tiền 82,562 tỷ đồng chưa được thực hiện đầy đủ theo quy định.
Đáng lưu ý, trong giai đoạn thanh tra, nhà trường thực hiện thanh lý 2.560 tài sản, thu về 94,525 triệu đồng. Qua kiểm tra, có 10 tài sản có nguyên giá trên 500 triệu đồng thuộc thẩm quyền quyết định thanh lý của Bộ trưởng Bộ Công Thương, nhưng IUH tự tổ chức thực hiện. Thanh tra Chính phủ xác định việc này chưa đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Nghị định số 151/2017/NĐ-CP.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các tồn tại, hạn chế, vi phạm thuộc về Hội đồng trường, Ban Giám hiệu, Hiệu trưởng, các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan thuộc IUH theo chức năng, nhiệm vụ và phân cấp quản lý; đồng thời có trách nhiệm của Bộ Công Thương và một số đơn vị chức năng, tổ chức, cá nhân thuộc Bộ.
Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ yêu cầu IUH tổ chức chấn chỉnh, xử lý và khắc phục triệt để các tồn tại, vi phạm; rà soát, nộp bổ sung thuế thu nhập doanh nghiệp gần 113 tỷ đồng và các nghĩa vụ tài chính phát sinh; hạch toán, trích bổ sung các quỹ theo quy định; điều chỉnh các khoản chi sai nguồn; xử lý công nợ kéo dài, chấn chỉnh công tác quản lý tài sản công, đấu thầu, mua sắm và đầu tư xây dựng.
Đồng thời, nhà trường phải tổ chức kiểm điểm trách nhiệm, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý đối với các tổ chức, cá nhân liên quan. Trong quá trình rà soát, khắc phục, nếu phát hiện vi phạm pháp luật gây thiệt hại về tiền, tài sản của Nhà nước, phải kịp thời báo cáo cơ quan có thẩm quyền để chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định./.
Thanh Quang
Bài liên quan
