Hotline: 
Trước thềm Kỳ thi kỹ năng nghề Thế giới lần thứ 48 chính thức diễn ra từ ngày 22/9 đến 27/9/ 2026 tại Thượng Hải – Trung Quốc, đội tuyển Việt Nam sẽ có 11 thí sinh tham gia dự thi. Hiện nay, các thí sinh đang bước vào giai đoạn huấn luyện nước rút với yêu cầu cao về kỹ năng, tốc độ và bản lĩnh thi đấu.
TS. Đặng Minh Sự, Chủ nhiệm CLB Chuyên gia kỹ năng nghề Việt Nam (Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam – VAVET), Hiệu trưởng trường Trung cấp Bách Khoa toàn cầu chia sẻ cùng Tạp chí Nghề nghiệp và Cuộc sống về những lợi thế và kỳ vọng đối với các thí sinh tại cuộc thi này.
Phóng viên: Ông đánh giá thế nào về chất lượng thí sinh Việt Nam chuẩn bị dự WorldSkills Shanghai 2026?
TS. Đặng Minh Sự: Các thí sinh trong đội tuyển quốc gia năm nay sở hữu nền tảng kiến thức và kỹ năng nghề cơ bản khá vững chắc. Các em được tuyển chọn kỹ lưỡng từ các hội thi kỹ năng nghề các cấp và tại các trường cao đẳng, trung cấp có chất lượng đào tạo tốt. Bên cạnh nền tảng chuyên môn, các chuyên gia và thí sinh đều thể hiện rõ khát vọng cống hiến, quyết tâm cao, khả năng chịu áp lực trong môi trường rèn luyện cường độ lớn và tinh thần ham học hỏi trước những tiêu chuẩn quốc tế khắt khe.
Các thí sinh cũng đang từng bước làm quen với nhịp độ thi đấu theo chuẩn quốc tế thông qua việc bám sát đề thi những năm trước, tiếp cận các trang thiết bị, công nghệ mới và những bài thi có độ phức tạp cao hơn so với giáo trình thông thường tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Phóng viên: Ông có thể chia sẻ những tiêu chí quan trọng nhất để lựa chọn một thí sinh đủ sức cạnh tranh tại WorldSkills là gì?
TS.Đặng Minh Sự: Theo tôi, trước hết là tư duy kỹ thuật và khả năng giải quyết vấn đề. Thí sinh phải có khả năng phân tích bản vẽ, đề bài nhanh chóng, đồng thời xử lý linh hoạt những tình huống phát sinh hoặc sự cố kỹ thuật chưa từng gặp trong quá trình luyện tập. Tiếp đó là bản lĩnh tâm lý và sự bền bỉ. Thí sinh cần có khả năng giữ vững phong độ, kiểm soát cảm xúc dưới áp lực thời gian rất lớn và kéo dài trong suốt những ngày thi đấu chính thức.
Một tiêu chí quan trọng khác là kỹ năng vận hành công nghệ hiện đại. Các em phải được rèn luyện sâu để thành thạo phần mềm chuyên dụng, công nghệ tự động hóa và thiết bị tiên tiến theo chuẩn công nghiệp toàn cầu. Cuối cùng là tính chính xác và kỷ luật an toàn, trong đó yêu cầu tuân thủ quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn đo lường và các nguyên tắc an toàn lao động.
Phóng viên: Trong giai đoạn nước rút, các chuyên gia đang tập trung huấn luyện thí sinh vào những kỹ năng nào?
TS. Đặng Minh Sự: Trọng tâm hiện nay là tối ưu hóa tốc độ và quản lý thời gian. Các chuyên gia tập trung rèn luyện phản xạ thao tác để thí sinh có thể hoàn thành sản phẩm hoặc phần việc trước thời gian quy định khoảng 10-15%, qua đó tạo khoảng thời gian dự phòng để kiểm tra và xử lý lỗi. Một nội dung khác là kỹ thuật tự kiểm tra và sửa lỗi theo phương pháp QC/QA. Thí sinh được huấn luyện tư duy như một giám khảo hoặc chuyên gia kiểm định, từ đó có thể tự phát hiện những điểm yếu của sản phẩm và khắc phục kịp thời.
Bên cạnh đó, độ bền thể lực và sự dẻo dai cũng được chú trọng. Chế độ dinh dưỡng và rèn luyện thể chất được xây dựng khoa học nhằm giúp thí sinh duy trì năng lượng cao và sự tập trung trong nhiều ngày thi liên tục. Các chuyên gia cũng tổ chức những kỳ thi thử mô phỏng điều kiện thi đấu thực tế, từ không gian, tiếng ồn, sức ép thời gian đến áp lực tâm lý của trường thi quốc tế. Qua đó, thí sinh có thể từng bước thích ứng với môi trường thi đấu trước khi bước vào kỳ thi chính thức.
Phóng viên: Qua quá trình tuyển chọn và huấn luyện, đâu là điểm mạnh và hạn chế lớn nhất của thí sinh Việt Nam so với chuẩn quốc tế?
TS. Đặng Minh Sự: Điểm mạnh của thí sinh Việt Nam là sự khéo léo, tư duy sáng tạo và linh hoạt trong những tình huống khó. Các em có tinh thần chịu khó, quyết tâm cao và khả năng tiếp thu khá nhanh các công nghệ mới. Đây là những lợi thế đáng kể của tuổi trẻ Việt Nam khi tham gia sân chơi kỹ năng nghề quốc tế. Tuy nhiên, chúng ta cũng có những hạn chế cần khắc phục.
Khả năng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh chuyên ngành, vẫn là một rào cản khi thí sinh phải đọc hiểu các tài liệu kỹ thuật phức tạp hoặc trao đổi trực tiếp với ban tổ chức, chuyên gia quốc tế. Bên cạnh đó, các em còn thiếu kinh nghiệm tiếp cận sớm với những hệ thống máy móc, thiết bị tự động hóa thế hệ mới nhất. Đây là những thiết bị đòi hỏi nguồn đầu tư lớn tại các cơ sở đào tạo trong nước.
Phóng viên: Ông kỳ vọng gì về các thí sinh tham dự WorldSkills Shanghai 2026?
TS. Đặng Minh Sự: Trước hết, chúng tôi kỳ vọng đội tuyển Việt Nam sẽ đạt được những kết quả tốt, hướng tới những huy chương danh giá, qua đó khẳng định vị thế và năng lực đào tạo nghề của Việt Nam trên bản đồ kỹ năng thế giới. Tuy nhiên, bên cạnh thành tích tại đấu trường quốc tế, điều quan trọng là những kinh nghiệm từ WorldSkills phải được lan tỏa và tạo ra giá trị lâu dài cho hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam.
Phóng viên: Vậy CLB sẽ làm gì để những chuẩn mực kỹ năng nghề quốc tế được lan tỏa vào các cơ sở GDNN?
TS. Đặng Minh Sự: Trước hết là chuyển giao kinh nghiệm. Đội ngũ chuyên gia và các cựu thí sinh cần được trực tiếp tham gia vào quá trình biên soạn, cập nhật chương trình đào tạo, giáo trình theo hướng tiếp cận chuẩn WorldSkills. Thứ hai, là đổi mới phương pháp giảng dạy và huấn luyện.
Những mô hình huấn luyện thực chiến, kinh nghiệm thi đấu và phương pháp tiếp cận công nghệ mới cần được chia sẻ tới các trường cao đẳng, trung cấp nghề trên toàn quốc. Thứ ba, là tăng cường kết nối doanh nghiệp. Cần có sự tham gia nhiều hơn của các tập đoàn công nghệ lớn để góp phần chuẩn hóa kỹ năng của người học, bảo đảm kỹ năng được đào tạo sát với yêu cầu thực tế của thị trường lao động toàn cầu.
Phóng viên: Nếu nhìn rộng hơn, ông kỳ vọng WorldSkills Shanghai 2026 sẽ mang lại điều gì cho giáo dục nghề nghiệp Việt Nam?
TS. Đặng Minh Sự: Tôi cho rằng giá trị của WorldSkills không chỉ nằm ở kết quả của đội tuyển hay những tấm huy chương. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để chúng ta tiếp cận các tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc tế, học hỏi kinh nghiệm huấn luyện, công nghệ và phương pháp đánh giá.
Nếu những kinh nghiệm đó được chuyển giao hiệu quả cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, WorldSkills sẽ góp phần thúc đẩy quá trình nâng cao chất lượng đào tạo và từng bước đưa kỹ năng nghề Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông.
Minh Thu (Thực hiện)
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.