Hotline: 
Thị trường lao động đang chứng kiến một nghịch lý đáng chú ý: doanh nghiệp than khó tuyển người, trong khi nhiều lao động lại mất niềm tin vào nhà tuyển dụng và ngày càng dè dặt khi tìm việc mới. Sau những đợt cắt giảm nhân sự, tuyển dụng “ảo”, thử việc kéo dài hay môi trường làm việc thiếu minh bạch, không ít người lao động rơi vào trạng thái hoài nghi, thậm chí khủng hoảng niềm tin với thị trường tuyển dụng.
Điều đáng nói, sự đổ vỡ niềm tin này không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý người lao động mà còn tác động trực tiếp tới khả năng tuyển dụng và giữ chân nhân sự của doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực ngày càng gay gắt.
Người lao động ngày càng thận trọng khi tìm việc
Nếu trước đây, nhiều lao động sẵn sàng “nhảy việc” để tìm cơ hội mới thì hiện nay, tâm lý phổ biến lại là thận trọng và dè chừng. Sau nhiều biến động kinh tế, cắt giảm nhân sự và tình trạng tuyển dụng thiếu minh bạch, người lao động không còn dễ dàng đặt niềm tin vào những lời quảng bá hấp dẫn từ doanh nghiệp.
Nhiều ứng viên cho biết họ từng trải qua tình huống phỏng vấn nhiều vòng nhưng không nhận được phản hồi, bị thay đổi mức lương so với thỏa thuận ban đầu hoặc công việc thực tế khác xa mô tả tuyển dụng.
Không ít người lao động còn gặp tình trạng doanh nghiệp đăng tuyển liên tục nhưng thực tế không có nhu cầu tuyển thật sự, hoặc kéo dài quá trình tuyển dụng để “gom CV” phục vụ kế hoạch nhân sự trong tương lai. Điều này khiến nhiều ứng viên cảm thấy mất thời gian và thiếu được tôn trọng.
Theo các chuyên gia nhân sự, sau giai đoạn thị trường lao động biến động mạnh, người lao động hiện quan tâm nhiều hơn tới sự ổn định, minh bạch và văn hóa doanh nghiệp thay vì chỉ nhìn vào mức lương.
Một bộ phận lao động trẻ cũng bắt đầu có tâm lý “phòng thủ”, hạn chế thay đổi công việc nếu chưa thật sự tin tưởng môi trường mới. Với họ, một công việc có thu nhập thấp hơn nhưng ổn định và minh bạch đôi khi vẫn hấp dẫn hơn nơi trả lương cao nhưng nhiều rủi ro.
Khủng hoảng niềm tin đến từ nhiều nguyên nhân
Theo giới chuyên gia, nguyên nhân khiến người lao động mất niềm tin vào nhà tuyển dụng không chỉ nằm ở vấn đề thu nhập mà còn xuất phát từ cách doanh nghiệp đối xử với nhân sự.
Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp cắt giảm lao động đột ngột hoặc tái cơ cấu liên tục khiến người lao động cảm thấy thiếu an toàn. Không ít nhân viên từng được cam kết gắn bó lâu dài nhưng sau đó vẫn bị cho nghỉ việc khi doanh nghiệp gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, tình trạng tuyển dụng thiếu minh bạch cũng khiến hình ảnh doanh nghiệp bị ảnh hưởng. Một số công ty đăng tuyển với mức lương hấp dẫn nhưng khi phỏng vấn lại đưa ra nhiều điều kiện khác hoặc thu nhập thực tế thấp hơn quảng cáo.
Một số doanh nghiệp còn kéo dài thời gian thử việc, giao khối lượng công việc lớn nhưng không ký hợp đồng chính thức hoặc không đóng bảo hiểm đầy đủ cho người lao động.
Theo quy định của Bộ luật Lao động, người lao động không phải trả phí tuyển dụng cho doanh nghiệp. Tuy nhiên trên thực tế vẫn xuất hiện tình trạng thu tiền cọc, phí đồng phục hoặc các khoản “chi phí đào tạo” không rõ ràng.
Ngoài ra, sự phát triển mạnh của mạng xã hội cũng khiến các thông tin tiêu cực về môi trường làm việc lan truyền nhanh hơn. Chỉ một phản ánh về nợ lương, chậm thưởng hay quản lý độc hại cũng có thể khiến hình ảnh tuyển dụng của doanh nghiệp bị ảnh hưởng đáng kể.
Trong khi đó, nhiều lao động hiện có xu hướng tham khảo đánh giá công ty trên mạng xã hội, diễn đàn nghề nghiệp hoặc từ người quen trước khi quyết định ứng tuyển. Điều này khiến doanh nghiệp khó che giấu các vấn đề nội bộ như trước.
Doanh nghiệp cũng đang gặp áp lực tuyển dụng
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng đối mặt nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm nhân sự phù hợp. Theo khảo sát của nền tảng tuyển dụng Việc Làm Tốt, có tới 85% doanh nghiệp tuyển dụng số lượng lớn đang thiếu hụt lao động, trong đó khoảng 30% thiếu hơn một nửa nhân sự cần thiết.
Nhiều doanh nghiệp cho biết không dễ tìm được lao động đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng và thái độ làm việc. Khảo sát cũng cho thấy chỉ khoảng 14% lao động đáp ứng trên 80% tiêu chí tuyển dụng của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng khó khăn tuyển dụng hiện nay không chỉ xuất phát từ thiếu hụt lao động mà còn đến từ sự thay đổi trong kỳ vọng của người lao động.
Sau đại dịch và những biến động kinh tế, người lao động quan tâm nhiều hơn tới cân bằng cuộc sống, môi trường làm việc, chế độ phúc lợi và tính ổn định dài hạn. Những doanh nghiệp chỉ tập trung tuyển người bằng mức lương mà thiếu văn hóa nội bộ tích cực sẽ khó giữ chân nhân sự.
Một số doanh nghiệp vẫn duy trì tư duy tuyển dụng cũ, xem lao động là nguồn lực có thể thay thế dễ dàng. Trong khi đó, thế hệ lao động trẻ hiện nay lại đặt nặng trải nghiệm làm việc, sự tôn trọng và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
Khoảng cách kỳ vọng giữa hai phía khiến quá trình tuyển dụng ngày càng khó khăn hơn. Doanh nghiệp cho rằng lao động “khó tính”, còn người lao động lại cảm thấy nhà tuyển dụng thiếu chân thành và minh bạch.
Muốn giữ nhân sự, doanh nghiệp phải xây lại niềm tin
Theo các chuyên gia nhân sự, trong bối cảnh cạnh tranh lao động ngày càng lớn, doanh nghiệp muốn tuyển dụng hiệu quả không thể chỉ dựa vào lương thưởng mà cần xây dựng niềm tin với người lao động.
Sự minh bạch trong tuyển dụng được xem là yếu tố quan trọng hàng đầu. Doanh nghiệp cần công khai rõ mức lương, mô tả công việc, chế độ đãi ngộ và lộ trình phát triển thay vì sử dụng những thông tin “mập mờ” để thu hút ứng viên.
Ngoài ra, quá trình tuyển dụng cũng cần chuyên nghiệp và tôn trọng ứng viên hơn. Việc phản hồi kết quả phỏng vấn, trao đổi rõ ràng về yêu cầu công việc hay cam kết đúng những gì đã thỏa thuận là điều rất quan trọng để xây dựng hình ảnh doanh nghiệp.
Các chuyên gia cũng cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi cách nhìn về nhân sự. Người lao động hiện không chỉ tìm một công việc mà còn tìm kiếm môi trường có thể gắn bó lâu dài, được ghi nhận và phát triển.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, niềm tin đang trở thành “tài sản” quan trọng của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có môi trường minh bạch, tôn trọng người lao động sẽ dễ thu hút và giữ chân nhân sự hơn nhiều so với những nơi chỉ cạnh tranh bằng mức lương.
Khủng hoảng niềm tin giữa người lao động và nhà tuyển dụng có thể không dễ giải quyết trong ngày một ngày hai. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thay đổi tư duy quản trị nhân sự và cách ứng xử với người lao động, bài toán thiếu hụt nhân lực sẽ còn tiếp diễn lâu dài.
Trịnh Thu
Bài liên quan
