Hotline: 
Quan niệm tuyển dụng “đúng ngành mới đúng việc” đang dần thay đổi. Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tuyển người trái ngành nếu đáp ứng được kỹ năng, khả năng thích nghi và hiệu quả công việc.
Không còn quá đặt nặng chuyện bằng cấp phải “trùng khớp” với vị trí tuyển dụng, nhiều doanh nghiệp hiện ưu tiên năng lực thực tế và kỹ năng làm việc hơn là xuất phát điểm chuyên ngành đào tạo.
Xu hướng này đang ngày càng phổ biến tại nhiều lĩnh vực như bán hàng, marketing, công nghệ, logistics, thương mại điện tử hay dịch vụ khách hàng – những ngành có tốc độ thay đổi nhanh và liên tục phát sinh nhu cầu nhân lực mới.
Theo phản ánh từ các doanh nghiệp, nhiều ứng viên dù học trái ngành nhưng lại có kỹ năng tốt, tinh thần học hỏi nhanh và khả năng thích nghi cao nên vẫn đáp ứng được yêu cầu công việc.
Trong khi đó, không ít trường hợp học đúng chuyên môn nhưng thiếu kỹ năng thực tế, hạn chế khả năng giao tiếp hoặc khó bắt kịp tốc độ thay đổi của môi trường làm việc hiện đại.
Một nhà tuyển dụng trong lĩnh vực thương mại điện tử cho biết doanh nghiệp hiện quan tâm nhiều hơn đến khả năng giải quyết vấn đề, kỹ năng số, làm việc nhóm và tư duy linh hoạt thay vì chỉ nhìn vào tên ngành học trên tấm bằng.
“Có những bạn học cơ khí nhưng làm marketing rất tốt, hoặc học kế toán nhưng lại phù hợp với bán hàng và chăm sóc khách hàng. Điều quan trọng là họ làm được việc”, đại diện doanh nghiệp này chia sẻ.
Khi thị trường lao động thay đổi nhanh hơn chương trình đào tạo
Theo các chuyên gia lao động, xu hướng tuyển dụng linh hoạt xuất phát từ thực tế thị trường việc làm đang thay đổi quá nhanh, trong khi chương trình đào tạo ở nhiều trường học chưa kịp cập nhật.
Nhiều ngành nghề mới xuất hiện chỉ trong vài năm gần đây như sáng tạo nội dung số, phân tích dữ liệu, vận hành sàn thương mại điện tử, AI ứng dụng hay quản trị nền tảng số. Trong khi đó, hệ thống đào tạo truyền thống thường cần nhiều năm để xây dựng và điều chỉnh chương trình.
Điều này khiến khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp ngày càng rõ hơn.
Không ít sinh viên sau khi ra trường phải học lại kỹ năng từ đầu hoặc tự đào tạo thêm để đáp ứng công việc thực tế.
Theo khảo sát của nhiều doanh nghiệp, kỹ năng mềm và khả năng thích nghi hiện được đánh giá quan trọng không kém kiến thức chuyên môn. Một ứng viên có tư duy mở, khả năng tự học và chịu được áp lực thường được ưu tiên hơn người chỉ có bằng cấp đẹp nhưng thiếu kỹ năng làm việc.
Sự phát triển mạnh của công nghệ cũng khiến vòng đời kỹ năng ngày càng ngắn. Những kiến thức học trong trường có thể nhanh chóng lạc hậu nếu người lao động không liên tục cập nhật.
Vì vậy, việc chuyển nghề hoặc làm trái ngành đang dần trở thành điều bình thường trong thị trường lao động hiện đại.
Nhiều người trẻ hiện nay cũng không còn quá nặng nề với chuyện phải gắn bó suốt đời với ngành học ban đầu. Họ sẵn sàng thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau miễn có cơ hội phát triển và thu nhập phù hợp.
“Đúng ngành” không còn là thước đo duy nhất
Giới chuyên gia cho rằng xu hướng tuyển dụng dựa trên năng lực thay vì bằng cấp chuyên ngành phản ánh sự thay đổi tư duy của cả doanh nghiệp lẫn người lao động.
Trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực ngày càng lớn, doanh nghiệp cần những người có khả năng làm việc thực tế và thích ứng nhanh hơn là chỉ sở hữu hồ sơ đẹp trên giấy. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bằng cấp hay đào tạo chuyên ngành mất đi giá trị.
Ở nhiều lĩnh vực đặc thù như y tế, luật, kỹ thuật chuyên sâu hoặc giáo dục, nền tảng đào tạo bài bản vẫn là yêu cầu bắt buộc. Nhưng với nhiều ngành nghề mới hoặc vị trí thiên về kỹ năng vận hành, khoảng cách giữa “đúng ngành” và “làm được việc” đang dần thu hẹp.
Các chuyên gia lao động cho rằng sự thay đổi này cũng đặt ra áp lực lớn hơn với hệ thống giáo dục và đào tạo nghề.
Nếu chương trình học vẫn nặng lý thuyết, chậm cập nhật và thiếu gắn kết với doanh nghiệp, tình trạng sinh viên ra trường làm trái ngành có thể còn tiếp tục gia tăng.
Trong khi đó, doanh nghiệp cũng phải thay đổi cách đào tạo nhân sự. Thay vì kỳ vọng tuyển được người “làm được ngay”, nhiều công ty bắt đầu chú trọng đào tạo nội bộ, xây dựng lộ trình học việc và phát triển kỹ năng cho nhân viên mới.
Một chuyên gia nhân sự nhận định rằng thị trường lao động hiện đại đang chuyển dần từ mô hình “học một nghề làm cả đời” sang “học liên tục để thích nghi”.
Điều đó đồng nghĩa người lao động cần chuẩn bị tâm thế cập nhật kỹ năng thường xuyên, sẵn sàng chuyển đổi công việc và không ngừng học hỏi nếu muốn duy trì khả năng cạnh tranh.
Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, AI tác động mạnh đến nhiều ngành nghề và mô hình việc làm ngày càng linh hoạt, việc làm trái ngành có thể sẽ không còn là lựa chọn bất đắc dĩ mà trở thành xu hướng phổ biến của thị trường lao động tương lai.
Quan trọng hơn, tư duy “miễn làm được việc” đang cho thấy một thay đổi lớn: giá trị của người lao động ngày càng được đánh giá bằng năng lực thực tế thay vì chỉ bằng tấm bằng đúng chuyên ngành.
Bảo Minh
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.