Hotline: 
Trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân, nhiều chính sách ưu đãi đặc biệt đang được đề xuất nhằm thu hút sinh viên theo học ngành này, trong đó có miễn toàn bộ học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí hằng tháng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ chế đào tạo nhân lực phục vụ chương trình phát triển điện hạt nhân quốc gia. Một trong những đề xuất đáng chú ý là miễn học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí cho sinh viên theo học các chuyên ngành liên quan đến điện hạt nhân.
Theo thông tin được đưa ra tại hội thảo về phát triển nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử, nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này sẽ tăng mạnh trong những năm tới, đặc biệt khi Việt Nam có kế hoạch tái triển khai các dự án điện hạt nhân sau thời gian tạm dừng.
Các chuyên gia cho rằng điện hạt nhân là lĩnh vực đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao, thời gian đào tạo dài và chi phí lớn. Vì vậy, nếu không có chính sách hỗ trợ đủ mạnh, sẽ rất khó thu hút người học trong bối cảnh nhiều ngành công nghệ khác đang hấp dẫn hơn về cơ hội việc làm và thu nhập.
Thiếu hụt nhân lực trình độ cao
Hiện nay, số cơ sở đào tạo chuyên sâu về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân tại Việt Nam còn khá ít. Một số trường đại học từng đào tạo ngành này nhưng quy mô tuyển sinh nhỏ, thậm chí có giai đoạn gần như không tuyển được sinh viên.
Trong khi đó, để vận hành một nhà máy điện hạt nhân cần đội ngũ lớn gồm kỹ sư, chuyên gia an toàn bức xạ, chuyên viên điều khiển lò phản ứng, chuyên gia vật liệu, môi trường và quản lý kỹ thuật. Việc đào tạo nguồn nhân lực này thường kéo dài nhiều năm và phải đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Theo các chuyên gia giáo dục, việc miễn học phí chỉ là một phần của bài toán. Quan trọng hơn là tạo được lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, cơ hội việc làm ổn định và chính sách đãi ngộ đủ sức giữ chân nhân lực chất lượng cao sau đào tạo.
Nhiều ý kiến cũng đề xuất Nhà nước cần có chương trình học bổng dài hạn, gửi sinh viên đi đào tạo ở các quốc gia có ngành công nghiệp điện hạt nhân phát triển như Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Pháp.
Kỳ vọng tạo cú hích cho ngành chiến lược
Điện hạt nhân từng được xem là một trong những hướng đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng và áp lực chuyển đổi năng lượng xanh ngày càng lớn, việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho lĩnh vực này được đánh giá là cần thiết từ sớm.
Các chuyên gia nhận định nếu được thông qua, chính sách miễn học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí có thể tạo cú hích ban đầu để thu hút sinh viên giỏi vào ngành học vốn khá “kén” người học này.
Tuy nhiên, nhiều người cũng cho rằng để chính sách thực sự hiệu quả, cần đi kèm cam kết đầu ra, cơ chế tuyển dụng minh bạch và chiến lược phát triển điện hạt nhân rõ ràng trong dài hạn. Nếu chỉ hỗ trợ tài chính trong khi thị trường việc làm chưa ổn định, sinh viên vẫn có thể e ngại khi lựa chọn ngành học.
Ngoài ra, các trường đại học cũng cần đầu tư mạnh hơn vào phòng thí nghiệm, đội ngũ giảng viên và hợp tác quốc tế để bảo đảm chất lượng đào tạo theo chuẩn quốc tế.
Trong xu thế cạnh tranh nguồn nhân lực công nghệ cao hiện nay, việc có cơ chế đặc thù cho ngành điện hạt nhân được xem là bước chuẩn bị cần thiết nếu Việt Nam muốn chủ động về công nghệ và nhân lực cho các dự án năng lượng chiến lược trong tương lai.
Sông Hồng
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.