Điều dưỡng trong kỷ nguyên AI: Công nghệ không thể thay thế trái tim người chăm sóc

Hội thảo khoa học với chủ đề “Nhân lực ngành Điều dưỡng trong kỷ nguyên AI – Cơ hội và thách thức” do Trường Cao đẳng Dược Hà Nội tổ chức đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý, bệnh viện và sinh viên ngành điều dưỡng. Hội thảo mang đến nhiều góc nhìn về tương lai ngành điều dưỡng trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, đồng thời khẳng định giá trị cốt lõi của nghề điều dưỡng vẫn là sự nhân văn, yêu thương và chăm sóc người bệnh bằng trái tim.

AI không thể thay thế “phần hồn” của nghề điều dưỡng

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thầy Đường Xuân Tùng – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Hà Nội nhấn mạnh, dù công nghệ phát triển mạnh mẽ đến đâu thì AI cũng không thể thay thế được sự yêu thương, sẻ chia và chăm sóc mà người điều dưỡng dành cho bệnh nhân.

Thầy Đường Xuân Tùng – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Hà Nội phát biểu khai mạc sự kiện.
Thầy Đường Xuân Tùng – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Hà Nội phát biểu khai mạc sự kiện.

Theo thầy Tùng, nghề điều dưỡng không chỉ đòi hỏi chuyên môn mà còn cần sự kiên trì, tinh thần học hỏi và đặc biệt là sự thấu cảm với người bệnh. Hội thảo được tổ chức nhằm giúp sinh viên có cái nhìn đúng đắn hơn về nghề nghiệp mình lựa chọn, hiểu rằng làm điều dưỡng không chỉ là làm kỹ thuật mà còn là chăm sóc con người bằng trái tim.

Đồng quan điểm, Thạc sĩ Phạm Đức Mục – Chủ tịch Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam chia sẻ nhiều tâm huyết từ hơn 55 năm gắn bó với nghề điều dưỡng.

Ông cho rằng AI giống như một “bộ óc khổng lồ”, giúp con người tiếp cận tri thức nhanh hơn và hiệu quả hơn. “Chúng ta đang đứng trên vai người khổng lồ”, ông chia sẻ.

Thạc sĩ Phạm Đức Mục – Chủ tịch Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam tâm huyết chia sẻ những giá trị cốt lõi của người làm nghề điều dưỡng.
Thạc sĩ Phạm Đức Mục – Chủ tịch Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam tâm huyết chia sẻ những giá trị cốt lõi của người làm nghề điều dưỡng.

Tuy nhiên, theo ông Mục, có những giá trị AI không bao giờ thay thế được, đó là cảm xúc, sự đồng cảm và chăm sóc cá thể hóa dành cho người bệnh. “Đấy là phần hồn của nghề điều dưỡng”, ông nhấn mạnh.

Các chuyên gia đều khẳng định, dù AI có phát triển đến đâu thì nghề điều dưỡng vẫn luôn là nghề của tình thương, của sự nhân văn và chăm sóc con người bằng trái tim đồng cảm.

Cơ hội lớn nhưng ngành điều dưỡng cũng đối mặt nhiều thách thức

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng ngành điều dưỡng hiện có rất nhiều cơ hội phát triển khi nhu cầu nhân lực y tế trong nước và quốc tế ngày càng tăng. Các mô hình chăm sóc sức khỏe hiện đại, hệ thống dưỡng lão, bệnh viện quốc tế và xu hướng dịch chuyển lao động toàn cầu đang mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên ngành điều dưỡng.

Tuy nhiên, thực tế đào tạo hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế. Đại diện Trường Cao đẳng Dược Hà Nội cho biết sinh viên ngành điều dưỡng còn thiếu chủ động trong học tập, nhiều em vừa học vừa làm thêm nên việc tiếp cận kiến thức chưa sâu. Kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và xử lý tình huống thực tế còn hạn chế.

Ông Lê Đình Mạnh - Trưởng phòng đào tạo CĐ Dược Hà Nội nói về cơ hội và thách thức ngành Điều dưỡng hiện nay.
Ông Lê Đình Mạnh – Trưởng phòng đào tạo CĐ Dược Hà Nội nói về cơ hội và thách thức ngành Điều dưỡng hiện nay.

Bên cạnh đó, khả năng sử dụng ngoại ngữ và công nghệ thông tin của sinh viên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của môi trường y tế hiện đại. Sinh viên chủ yếu học trên mô hình, số lần thực hành lâm sàng còn ít nên khi tiếp cận môi trường thực tế vẫn còn lúng túng.

Nhà trường hiện phối hợp với nhiều bệnh viện để tăng cường thực hành cho sinh viên, song do số lượng sinh viên đông nên điều kiện thực hành trực tiếp trên người bệnh vẫn còn hạn chế. Ngoài ra, bộ công cụ đánh giá, khung năng lực và chất lượng đầu ra sinh viên hiện chưa thực sự đồng đều.

Theo các chuyên gia, đây là những thách thức cần sớm được khắc phục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực điều dưỡng trong thời kỳ chuyển đổi số.

Đổi mới đào tạo điều dưỡng để thích ứng với chuyển đổi số

Trong bối cảnh ngành y tế đang chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình y tế thông minh, công tác đào tạo điều dưỡng cũng cần được đổi mới toàn diện.

Tham luận của Trường Cao đẳng Dược Hà Nội cho rằng chương trình đào tạo cần được cập nhật theo hướng tích hợp công nghệ y tế, tăng cường mô phỏng lâm sàng, ứng dụng e-learning, lớp học đảo ngược và các phương pháp dạy học hiện đại.

Nhà trường hiện đã có nhiều đổi mới trong hoạt động dạy và học như thảo luận nhóm, học theo tình huống, sử dụng video bài giảng nhằm giúp sinh viên tiếp cận kiến thức dễ nhớ và sát thực tế hơn. Chương trình đào tạo cũng được xây dựng theo hướng tăng cường thực hành với thời lượng khoảng 70%.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục đầu tư hạ tầng số, phát triển đội ngũ giảng viên, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá theo năng lực và tăng cường liên kết giữa nhà trường với các cơ sở y tế và doanh nghiệp công nghệ.

Đại diện Phòng Đào tạo Trường Cao đẳng Dược Hà Nội cho biết trong tương lai, đào tạo điều dưỡng cần đẩy mạnh ứng dụng AI và chuyển đổi số thông qua việc nâng cao năng lực số cho giảng viên, tăng cường mô phỏng lâm sàng và học tập cá thể hóa.

Đồng thời, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, quy định bảo mật dữ liệu và nguyên tắc đạo đức trong ứng dụng AI được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo và giữ gìn tính nhân văn trong chăm sóc sức khỏe.

Điều dưỡng tương lai phải giỏi công nghệ nhưng vẫn giàu lòng nhân ái

Bà Nguyễn Thị Bích Nga – Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Phổi Trung ương cho rằng AI đang tạo ra nhiều cơ hội đổi mới trong giáo dục điều dưỡng và hệ thống y tế thông minh.

Trong tương lai, ngành y tế sẽ đẩy mạnh sử dụng hồ sơ bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa, AI hỗ trợ chẩn đoán, robot điều dưỡng và dữ liệu sức khỏe thông minh. Vì vậy, sinh viên điều dưỡng cần được trang bị năng lực công nghệ, kỹ năng làm việc trong môi trường số, tư duy thích ứng và khả năng học tập suốt đời.

Bà Nguyễn Thị Bích Nga – Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Phổi Trung ương chia sẻ và đối thoại cùng sinh viên về nghề Điều dưỡng trong kỷ nguyên AI.
Bà Nguyễn Thị Bích Nga – Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Phổi Trung ương chia sẻ và đối thoại cùng sinh viên về nghề Điều dưỡng trong kỷ nguyên AI.

Tuy nhiên, theo bà Nga, AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn giá trị cốt lõi của nghề điều dưỡng vẫn là giao tiếp, sự cảm thông và chăm sóc toàn diện người bệnh.

Trong khi đó, đại diện Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Phúc Trường Minh chia sẻ mô hình năng lực ASK gồm Attitude (Thái độ), Skill (Kỹ năng) và Knowledge (Kiến thức) trong phát triển đội ngũ điều dưỡng hiện đại.

Đại diện Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Phúc Trường Minh chia sẻ mô hình năng lực ASK.
Đại diện Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Phúc Trường Minh chia sẻ mô hình năng lực ASK.

Theo đại diện bệnh viện, điều dưỡng viên không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải nâng cao kỹ năng giao tiếp, phối hợp và xử lý tình huống linh hoạt. Đặc biệt, thái độ tận tâm, trách nhiệm và sự đồng cảm chính là yếu tố cốt lõi tạo nên hình ảnh người điều dưỡng chuyên nghiệp và nhân văn.

Sinh viên ngành Điều dưỡng trường CĐ Dược Hà Nội tại buổi tọa đàm, học hỏi từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm.
Sinh viên ngành Điều dưỡng trường CĐ Dược Hà Nội tại buổi tọa đàm, học hỏi từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Thông qua hội thảo, sinh viên Trường Cao đẳng Dược Hà Nội có cơ hội giao lưu, học hỏi kinh nghiệm nghề nghiệp, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm từ các chuyên gia và đội ngũ điều dưỡng thực tiễn.

Không chỉ sẵn sàng hội nhập và tiếp cận công nghệ trong kỷ nguyên AI, các em còn được truyền cảm hứng về đạo đức nghề nghiệp, tinh thần học tập suốt đời và giá trị làm nghề bằng trái tim đồng cảm để mang đến niềm tin cho người bệnh.

Minh Thu