Ngày 15/01/2026, TP.HCM chính thức khởi công tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương), một trong những dự án hạ tầng giao thông đô thị trọng điểm, được kỳ vọng tạo đột phá cho hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn và định hình lại không gian phát triển đô thị theo hướng hiện đại, bền vững.
Theo ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, với vai trò là đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM đang đối mặt với nhu cầu đi lại ngày càng gia tăng trong bối cảnh dân số lớn và tốc độ đô thị hóa cao. Việc phát triển mạnh mẽ hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, trong đó đường sắt đô thị giữ vai trò trụ cột, là yêu cầu cấp bách.
Ông Cường cũng cho biết, tuyến metro số 2 ở thời điểm này hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi như công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành, nguồn vốn dự án đã được chuyển sang sử dụng ngân sách Thành phố và cân đối đủ trong kế hoạch trung hạn 2026 – 2030. Bên cạnh đó, dự án được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, tháo gỡ những vướng mắc kéo dài về thủ tục, vốn, tiêu chuẩn thiết kế và lựa chọn nhà thầu. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho chủ trương phân cấp, phân quyền mạnh mẽ của Trung ương, trao cho TP.HCM quyền chủ động cao đi kèm trách nhiệm rõ ràng trong tổ chức thực hiện.

Tuyến metro số 2 có tổng chiều dài khoảng 11,3 km, điểm đầu tại ga trung tâm Bến Thành, đi dọc theo các trục giao thông huyết mạch Cách Mạng Tháng Tám – Trường Chinh và kết thúc tại khu vực Tân Bình. Toàn tuyến gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 khu depot, trong đó đoạn ngầm dài khoảng 9,3 km, đoạn trên cao dài 2 km. Đây đều là những khu vực có mật độ giao thông cao, thường xuyên quá tải, gây áp lực lớn lên hạ tầng đường bộ hiện hữu.
Theo ông Phan Công Bằng – Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), tuyến metro số 2 giữ vai trò trục xuyên tâm quan trọng, kết nối khu vực trung tâm với hướng Tây Bắc thành phố. Trong định hướng phát triển đường sắt đô thị, TP.HCM xác định xây dựng mạng lưới metro liên thông, đồng bộ, các tuyến hội tụ tại trung tâm và lan tỏa ra các hướng phát triển. Tuyến metro số 2 vì vậy không chỉ giải bài toán giao thông trước mắt, mà còn góp phần tổ chức lại không gian đô thị, thúc đẩy phát triển giao thông công cộng bền vững.

Đáng chú ý, đây là dự án đầu tiên của TP.HCM được triển khai áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 188. Trên cơ sở đó, MAUR đã lựa chọn công nghệ theo tiêu chuẩn châu Âu, được đánh giá là tiên tiến, hiện đại, có khả năng áp dụng rộng rãi và bảo đảm tính đồng bộ giữa các tuyến metro, tránh xung đột công nghệ. Dự án cũng đặt ra yêu cầu từng bước nội địa hóa trong xây dựng, đầu tư phương tiện và vận hành, gắn với đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ, nhằm nâng cao năng lực tự chủ của Việt Nam trong lĩnh vực đường sắt đô thị.
Không chỉ là một công trình giao thông, tuyến metro số 2 còn được kỳ vọng trở thành động lực tái cấu trúc đô thị theo định hướng phát triển gắn với giao thông công cộng. Các nhà ga sẽ là hạt nhân hình thành các khu dân cư, trung tâm thương mại – dịch vụ hiện đại, xanh và tiện ích.

Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM gồm 27 tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.024 km. Trong bức tranh tổng thể đó, tuyến metro số 2 giữ vai trò mắt xích quan trọng, góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối đa hướng từ trung tâm lan tỏa ra toàn thành phố. Khi đi vào khai thác, tuyến sử dụng đoàn tàu 3 toa với công suất giờ cao điểm hơn 14.000 hành khách/giờ/hướng và sẽ nâng lên tàu 6 toa, đạt trên 40.000 hành khách/giờ/hướng khi hoàn chỉnh, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của một đô thị năng động bậc nhất cả nước.
Áp dụng công nghệ tàu không người lái
Metro số 2 là tuyến đầu tiên của TP.HCM được định hướng áp dụng mức tự động hóa cao nhất trong vận hành đường sắt đô thị.
Tuyến metro số 2 được nâng cấp mức tự động hóa lên GoA4, cho phép tàu vận hành hoàn toàn tự động không cần lái tàu, mọi hoạt động được kiểm soát từ trung tâm điều khiển. Trong các tình huống đặc biệt, nhân viên điều hành có thể can thiệp từ xa để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hành khách. Hệ thống vé tự động được thiết kế liên thông toàn mạng lưới metro, tạo thuận lợi cho hành khách trong quá trình sử dụng dịch vụ giao thông công cộng.
Dự án còn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn châu Âu, sử dụng phương thức cấp điện trên cao với điện áp 1.500 V một chiều, kết hợp công nghệ thu hồi năng lượng tái sinh từ phanh tàu nhằm tiết kiệm điện năng và giảm phát thải.
Việc áp dụng công nghệ hiện đại không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành mà còn thể hiện định hướng phát triển giao thông xanh, thông minh và bền vững của TP.HCM trong giai đoạn mới.
Gia An
Hotline: 

Bình luận đã đóng.