Đánh thức “viên ngọc xanh” Tam Mỹ: Đi tìm cực tăng trưởng mới cho Đà Nẵng

Vừa chính thức đi vào vận hành theo mô hình chính quyền hai cấp sau sáp nhập, xã Tam Mỹ đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử: Làm thế nào để chuyển hóa không gian sinh thái rộng lớn thành một vùng kinh tế xanh, bền vững?

Lời giải cho bài toán này không nằm ở việc khai thác ồ ạt tài nguyên, mà được định hình thông qua cái bắt tay chiến lược giữa tư duy kiến tạo của chính quyền và tri thức của giới khoa học, nhằm đưa Tam Mỹ thực sự trở thành một cực tăng trưởng mới ở cửa ngõ phía Nam thành phố Đà Nẵng.

Không gian phát triển mới và “bài toán” nhân lực

Từ ngày 01/7/2025, xã Tam Mỹ chính thức đi vào hoạt động trên cơ sở sáp nhập các xã Tam Mỹ Đông, Tam Mỹ Tây và Tam Trà của huyện Núi Thành cũ, áp dụng mô hình quản lý chính quyền hai cấp tinh gọn của thành phố Đà Nẵng. Việc tổ chức lại đơn vị hành chính không đơn thuần là sự thay đổi về bộ máy, mà quan trọng hơn là mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới, trao nhiều quyền chủ động hơn cho cấp cơ sở trong việc hoạch định chiến lược và kiến tạo sự phát triển.

Tuy nhiên, thực tiễn đã đặt ra những thách thức không nhỏ. Nút thắt lớn nhất hiện nay chính là chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ. Lực lượng lao động của Tam Mỹ chủ yếu tập trung trong lĩnh vực nông – lâm nghiệp, đang đối mặt với xu hướng già hóa. Đáng chú ý, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ mới chỉ đạt mức ước tính từ 12% đến 15%, và phần lớn lại tập trung ở khối cán bộ, công chức, viên chức ngành giáo dục, y tế. Trong khi đó, khu vực sản xuất trực tiếp và quản trị hợp tác xã, doanh nghiệp lại đang thiếu hụt nghiêm trọng.

PGS. TS. Vũ Thị Phương Anh – Bí thư Đảng uỷ, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quảng Nam phát biểu.

Nhìn nhận về thách thức này, PGS.TS. Vũ Thị Phương Anh, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quảng Nam nhấn mạnh: “Đây là một đơn vị hành chính mới… Sự thay đổi mang tính lịch sử này vừa mang lại thời cơ phát triển to lớn, vừa đặt địa phương trước những bài toán thực tiễn vô cùng cấp bách. Đó là làm sao chuyển hóa một địa bàn rộng lớn lên tới 173,14 km² với độ che phủ rừng lên đến 70,6% thành một vùng kinh tế xanh, bền vững mà không đánh đổi môi trường sinh thái”.

Để giải quyết mâu thuẫn này, các nhà khoa học đã đề xuất mô hình liên kết đào tạo theo địa chỉ. Giải pháp cụ thể là thiết lập cơ chế phối hợp liên tịch chiến lược giữa Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Tam Mỹ với các cơ sở đào tạo, nhằm bồi dưỡng cấp tốc kỹ năng số, nghề nông nghiệp công nghệ cao và kỹ năng hành chính công cho người dân địa phương.

Lấy bảo tồn làm nền tảng cho kinh tế sinh thái

Thành phố Đà Nẵng đang kiên quyết theo đuổi định hướng xây dựng “thành phố sinh thái, thông minh, đáng sống” (theo Nghị quyết số 12-NQ/TU), lấy “dân là gốc – rừng là nền tảng – an ninh là trụ cột”. Đặt trong bối cảnh đó, Tam Mỹ sở hữu đầy đủ các lợi thế so sánh vượt trội.

Địa phương này được thiên nhiên ưu ái ban tặng hệ thống tài nguyên sinh thái phong phú với hố Giang Thơm (sở hữu 11 tầng thác), hố Rinh, thác Bà, núi Chúa và hệ sinh thái rừng tự nhiên che phủ tới 70,6% diện tích. Đặc biệt, khu vực Hòn Dồ, Dương Bông, Hòn Ông và Dương Bản hiện là nơi sinh sống của quần thể Voọc chà vá chân xám quý hiếm với khoảng 75 cá thể.

Bên cạnh tài nguyên thiên nhiên, Tam Mỹ còn lưu giữ bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Cor thông qua các nghi lễ nông nghiệp, nghệ thuật cồng chiêng, múa cheo, ẩm thực và nghề thủ công truyền thống.

 

Bà Nguyễn Thị Anh Thi – Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân Thành phố Đà Nẵng phát biểu.

Định hướng chiến lược cho mũi nhọn này, bà Nguyễn Thị Anh Thi – Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng chỉ đạo rõ ràng: “Cần thảo luận sâu về phương án thu hút đầu tư du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng một cách có kiểm soát. Phát triển kinh tế dựa trên nguyên tắc “bảo tồn là nền tảng”, gắn chặt với việc bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng và bảo tồn loài Voọc chà vá chân xám”.

Đồng thời, giao Đảng ủy xã Tam Mỹ phối hợp chặt chẽ với Trường Cao đẳng Quảng Nam khẩn trương nghiên cứu, xây dựng các đề án trọng điểm về phát triển du lịch cộng đồng, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Các kiến nghị, giải pháp khả thi từ hội thảo sẽ được tổng hợp để tham mưu Thành ủy, HĐND và UBND thành phố Đà Nẵng xem xét, ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho xã Tam Mỹ trong thời gian tới.

Từ góc độ chuyên gia, TS. Tạ Duy Linh – Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, cho rằng cần định hình tư duy phát triển du lịch từ “đa giá trị” đến “đa thích ứng”, chuyển dịch mạnh mẽ từ việc chỉ khai thác tài nguyên sinh thái sang tạo động lực tăng trưởng xanh.

Đồng quan điểm, ThS. Trần Hữu Vỹ – Trung tâm Bảo tồn Đa dạng Sinh học Nước Việt Xanh, khẳng định việc bảo tồn loài Voọc chà vá chân xám phải được đặt làm hạt nhân gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch sinh thái cộng đồng. Đối với văn hóa bản địa, PGS.TS. Thành Phần – Trường Đại học Thái Bình Dương, đề xuất mô hình “Di sản sống – Sinh kế cộng đồng – Du lịch trách nhiệm”, đưa di sản văn hóa Cor từ đối tượng bảo tồn thụ động thành nguồn lực và năng lực phát triển bền vững của cộng đồng.

Chuyển đổi số và nâng tầm chuỗi giá trị nông sản

Tiềm năng tự nhiên sẽ không thể biến thành năng lực cạnh tranh nếu thiếu vắng yếu tố công nghệ. Kinh tế hộ gia đình tại Tam Mỹ hiện nay vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào nông nghiệp và phát triển các mô hình sinh kế bền vững dưới tán rừng được xem là giải pháp then chốt để nâng cao thu nhập cho Nhân dân.

Ông Bùi Văn Hoàng – Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Tam Mỹ phát biểu.

Với khát vọng đưa Tam Mỹ bứt phá, ông Bùi Văn Hoàng – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tam Mỹ khẳng định quan điểm nhất quán của địa phương: “Chúng tôi luôn quan niệm rằng, phát triển không phải là khai thác nhiều hơn, mà là tạo ra nhiều giá trị hơn. Không phải tăng trưởng bằng mọi giá, mà phải phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc”.

Để làm được điều này, Đảng bộ xã Tam Mỹ kiên trì theo đuổi nền kinh tế dựa trên khoa học, đổi mới sáng tạo; phát huy nông nghiệp theo hướng đa giá trị; và lấy người dân làm chủ thể, doanh nghiệp làm đối tác, khoa học công nghệ làm động lực, còn chính quyền đóng vai trò kiến tạo phát triển.

Hiện thực hóa khát vọng từ bàn tròn khoa học

Sự thành công của một hội thảo khoa học không nằm ở số lượng tham luận, mà đo đếm bằng những giá trị được chuyển hóa vào thực tiễn quản lý, quy hoạch. Sự gắn kết chặt chẽ giữa UBND xã Tam Mỹ, Trường Cao đẳng Quảng Nam, và cộng đồng doanh nghiệp (như Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng, Trung tâm Phần mềm ĐH Đà Nẵng) thông qua các biên bản hợp tác chiến lược chính là minh chứng cho quyết tâm đưa khoa học vào đời sống.

Xã Tam Mỹ và Trường Cao đẳng Quảng Nam ký kết với Trung tâm Phát triển phần mềm Đại học Đà Nẵng; Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng.

Toàn bộ các kiến nghị, mô hình, giải pháp từ 35 báo cáo khoa học chất lượng cao sẽ được Ban Thường vụ Đảng ủy xã khẩn trương rà soát, chọn lọc để bổ sung trực tiếp vào quy hoạch, chương trình, đề án và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2025 – 2030, tầm nhìn 2045. Đồng thời, các đề án cấp thiết về phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu lực bộ máy hành chính sẽ được tham mưu trình Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Đà Nẵng xem xét ban hành cơ chế hỗ trợ đặc thù.

Tam Mỹ hôm nay có thể chưa phải là địa phương phát triển nhất của Đà Nẵng, nhưng với việc đánh thức đúng tiềm năng bằng tư duy mới, khơi thông lợi thế bằng tri thức và công nghệ, “viên ngọc xanh” ở cửa ngõ phía Nam thành phố hoàn toàn hội đủ các điều kiện để trở thành một cực tăng trưởng xanh, bền vững, giàu bản sắc và đáng sống trong kỷ nguyên mới./.

Thanh Quang