AI tạo sinh sẽ làm thay đổi việc làm của người Việt như thế nào? - Tạp chí điện tử Nghề nghiệp và Cuộc sống

Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) đang mở ra một làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ trên thị trường lao động. Theo báo cáo mới của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), khoảng 20,8% việc làm tại Việt Nam, tương đương hơn 11 triệu lao động, có khả năng chịu tác động từ GenAI. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc AI sẽ thay thế con người trên diện rộng mà chủ yếu làm thay đổi cách thức làm việc và yêu cầu về kỹ năng.

Báo cáo của ILO cho thấy, trên phạm vi ASEAN có gần 80 triệu lao động làm việc trong các ngành nghề có khả năng chịu tác động của AI tạo sinh. Trong số đó, chỉ khoảng 3,3% lực lượng lao động thuộc nhóm nghề chịu tác động ở mức rất cao, còn phần lớn công việc sẽ được hỗ trợ hoặc tái cấu trúc thay vì bị thay thế hoàn toàn.

Tại Việt Nam, các nhóm nghề văn phòng, hành chính, kế toán, dịch vụ khách hàng, truyền thông và một số công việc chuyên môn có khả năng chịu ảnh hưởng lớn hơn do nhiều tác vụ mang tính lặp lại có thể được AI hỗ trợ hoặc tự động hóa. Trong khi đó, những nghề đòi hỏi kỹ năng thực hành, giao tiếp trực tiếp, tư duy sáng tạo hoặc lao động kỹ thuật vẫn sẽ duy trì vai trò quan trọng của con người.

Một điểm đáng chú ý là phụ nữ được dự báo chịu tác động nhiều hơn nam giới, do tập trung đông ở các vị trí hành chính, văn thư và công việc văn phòng – những lĩnh vực có mức độ ứng dụng GenAI cao. Ngược lại, nghiên cứu cho thấy sự khác biệt về mức độ tác động giữa lao động trẻ và lao động lớn tuổi không quá lớn.

Theo các chuyên gia ILO, AI tạo sinh không chỉ tạo ra thách thức mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng suất lao động, hình thành nhiều mô hình việc làm mới và thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, người lao động cần chủ động nâng cao kỹ năng số, kỹ năng sử dụng AI, khả năng phân tích dữ liệu, giải quyết vấn đề và học tập suốt đời nhằm thích ứng với yêu cầu mới của thị trường lao động.

ILO cũng khuyến nghị các quốc gia xây dựng cơ chế quản trị AI lấy con người làm trung tâm, mở rộng đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, ứng dụng AI một cách hiệu quả. Theo các chuyên gia, tương lai của việc làm sẽ không phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ, mà được quyết định bởi khả năng thích ứng của người lao động, doanh nghiệp và chính sách phát triển nguồn nhân lực của mỗi quốc gia.

Hải Linh

Bài liên quan