Hotline: 
Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) đang đứng trước áp lực chi trả ngày càng lớn khi nhu cầu khám chữa bệnh liên tục tăng, chi phí y tế ngày càng cao và phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT tiếp tục được mở rộng. Trong bối cảnh đó, bài toán bảo đảm an toàn quỹ BHYT đang trở thành vấn đề được đặc biệt quan tâm.
Theo ngành y tế, số lượt khám chữa bệnh bằng BHYT những năm gần đây tăng nhanh, nhất là tại các bệnh viện tuyến cuối và cơ sở y tế lớn. Cùng với đó, giá thuốc, vật tư y tế, kỹ thuật cao và chi phí điều trị nhiều bệnh mãn tính cũng liên tục gia tăng, tạo áp lực không nhỏ lên quỹ BHYT.
Bên cạnh yếu tố chi phí điều trị tăng, việc mở rộng chính sách an sinh y tế cũng khiến nhu cầu chi từ quỹ BHYT ngày càng lớn hơn. Từ năm 2026, nhiều nhóm đối tượng được nâng mức hưởng hoặc được thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh theo quy định mới.
Nguy cơ mất cân đối quỹ nếu chi tăng nhanh
Theo các chuyên gia, BHYT là chính sách an sinh quan trọng nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân. Tuy nhiên, nếu tốc độ chi vượt quá khả năng cân đối nguồn thu trong thời gian dài, quỹ BHYT có thể đối mặt nguy cơ mất cân đối.
Hiện nay, ngoài áp lực già hóa dân số, Việt Nam còn ghi nhận số ca mắc bệnh mãn tính, bệnh không lây nhiễm ngày càng tăng. Điều này khiến chi phí điều trị kéo dài và tốn kém hơn trước.
Không ít trường hợp người bệnh phải sử dụng thuốc đặc trị, kỹ thuật cao hoặc điều trị lâu dài với chi phí lớn. Trong khi đó, nhiều cơ sở y tế cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thiết bị hiện đại khiến tổng chi khám chữa bệnh BHYT tiếp tục tăng mạnh qua từng năm.
Theo giới chuyên môn, một trong những thách thức lớn hiện nay là tình trạng khám chữa bệnh quá mức cần thiết hoặc lạm dụng quỹ BHYT tại một số nơi. Việc chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc sử dụng thuốc chưa hợp lý có thể khiến chi phí điều trị tăng lên đáng kể.
Ngoài ra, sự chênh lệch năng lực giữa các tuyến y tế cũng khiến nhiều người dân tập trung lên bệnh viện lớn, dẫn đến quá tải và làm tăng áp lực thanh toán BHYT ở tuyến trên.
- Nhu cầu khám chữa bệnh BHYT tăng mạnh những năm gần đây
- Nhiều nhóm được nâng mức hưởng BHYT từ năm 2026
- Chi phí thuốc, vật tư y tế và kỹ thuật cao ngày càng tăng
- Quỹ BHYT chịu áp lực lớn từ già hóa dân số và bệnh mãn tính
Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện vẫn còn khoảng hơn 40% chi phí khám chữa bệnh do người dân tự chi trả, cho thấy nhu cầu mở rộng quyền lợi BHYT vẫn còn rất lớn.
Trong khi đó, định hướng tiến tới miễn viện phí toàn dân trong tương lai cũng đặt ra yêu cầu phải bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững cho quỹ BHYT.
Cần kiểm soát chi và nâng hiệu quả sử dụng quỹ
Để giữ an toàn quỹ BHYT lâu dài, các chuyên gia cho rằng cần đồng thời thực hiện nhiều giải pháp như kiểm soát chi phí khám chữa bệnh, nâng hiệu quả sử dụng quỹ và hạn chế tình trạng trục lợi BHYT.
Một trong những giải pháp được nhắc tới là đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý BHYT, liên thông dữ liệu khám chữa bệnh để kiểm soát chi phí và phát hiện bất thường trong thanh toán.
Bên cạnh đó, ngành y tế cũng cần nâng chất lượng y tế cơ sở nhằm giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên. Khi người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt hơn, nhu cầu điều trị bệnh nặng và chi phí điều trị cũng có thể giảm đáng kể.
Theo giới chuyên môn, việc tăng cường khám sàng lọc, phát hiện bệnh sớm và quản lý bệnh mãn tính tại cộng đồng sẽ giúp giảm chi phí điều trị lâu dài cho quỹ BHYT.
Ngoài kiểm soát chi, vấn đề mở rộng nguồn thu cũng đang được tính toán. Một số đề xuất cho rằng mức đóng BHYT có thể cần điều chỉnh theo lộ trình trong tương lai để phù hợp với mức hưởng ngày càng mở rộng và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc điều chỉnh mức đóng cần được cân nhắc kỹ để tránh tạo thêm áp lực tài chính cho người dân và doanh nghiệp.
Các chuyên gia nhận định bài toán bảo đảm an toàn quỹ BHYT không chỉ là vấn đề tài chính mà còn liên quan trực tiếp đến hiệu quả quản lý hệ thống y tế và khả năng bảo đảm an sinh xã hội lâu dài.
Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, việc sử dụng quỹ BHYT hiệu quả, minh bạch và bền vững sẽ đóng vai trò quan trọng để bảo đảm quyền lợi cho người tham gia và duy trì ổn định hệ thống an sinh y tế quốc gia.
Bảo Minh
Bài liên quan
