Hotline: 
Trong vài năm trở lại đây, nhu cầu làm đẹp tại Việt Nam tăng trưởng với tốc độ rất nhanh. Từ phẫu thuật nâng mũi, hút mỡ, nâng ngực cho tới tiêm filler, botox, căng chỉ, trẻ hóa da… các dịch vụ thẩm mỹ không còn dành riêng cho giới nghệ sĩ hay người có thu nhập cao mà đã trở thành xu hướng phổ biến trong đời sống hiện đại.
“Cơn sốt” làm đẹp và mặt tối của ngành thẩm mỹ đang bùng nổ
Sự phát triển mạnh mẽ của thị trường làm đẹp kéo theo hàng loạt bệnh viện thẩm mỹ, phòng khám chuyên khoa, spa, viện chăm sóc da và cơ sở làm đẹp công nghệ cao xuất hiện dày đặc. Song song với mặt tích cực là cơ hội tiếp cận các công nghệ hiện đại, thực tế cũng đang đặt ra nhiều vấn đề đáng lo ngại khi số ca biến chứng y khoa liên quan đến thẩm mỹ ngày càng gia tăng tập trung chủ yếu tại các cơ sở không được cấp phép, hành nghề không phép và hành nghề vượt phép…
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân – Chủ tịch Hội phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP.HCM, hiện nay, xu hướng “phi y khoa hóa” thẩm mỹ đang diễn ra đáng báo động. Nhiều spa, cơ sở làm đẹp không phép mọc lên, thực hiện tiêm filler tràn lan, sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc và người thực hiện thiếu kiến thức chuyên môn. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các ca tắc mạch, hoại tử, mù mắt… thời gian qua.
Tại Hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa” diễn ra vào ngày 12/5, tại TP.HCM do báo Tiền Phong tổ chức, PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân – Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP.HCM cho biết, mỗi năm Việt Nam có khoảng 250.000 ca phẫu thuật thẩm mỹ, trong đó ghi nhận từ 25.000 đến 35.000 trường hợp biến chứng. Đây là con số cho thấy tai biến thẩm mỹ không còn là hiện tượng cá biệt mà đã trở thành vấn đề y tế công cộng cần được nhìn nhận nghiêm túc.
Điều đáng báo động là phần lớn biến chứng xuất hiện ở các thủ thuật xâm lấn và tại những cơ sở hoạt động không phép hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép. Nhiều spa, viện chăm sóc da đang “núp bóng” dịch vụ làm đẹp để thực hiện các kỹ thuật mang tính y khoa như tiêm filler, botox, truyền trắng, hút mỡ, laser xâm lấn hay nâng mũi mà không bảo đảm điều kiện an toàn.
Trong khi đó, mạng xã hội liên tục xuất hiện các quảng cáo “đẹp nhanh”, “không đau”, “không biến chứng”, sử dụng hình ảnh trước sau hoặc KOLs, Influencer để tạo niềm tin cho khách hàng. Không ít người vì tâm lý ham giá rẻ, thiếu kiến thức y khoa nên đã lựa chọn các cơ sở không đủ điều kiện chỉ vì chi phí thấp hơn vài triệu đồng.
Những tai biến y khoa có thể đánh đổi bằng tính mạng
Các chuyên gia cho rằng, thẩm mỹ xâm lấn thực chất là hoạt động can thiệp y khoa và luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng, kể cả khi được thực hiện trong điều kiện đạt chuẩn.
Tuy nhiên, khi các thủ thuật này được tiến hành bởi người không có chuyên môn hoặc tại cơ sở thiếu hệ thống hồi sức cấp cứu, rủi ro sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Những biến chứng thường gặp hiện nay gồm: Nhiễm trùng, tụ máu, sẹo xấu; Hoại tử mô; Tắc mạch do tiêm filler; Mù mắt, đột quỵ; Thuyên tắc phổi sau hút mỡ; Ngộ độc thuốc tê; Tổn thương nội tạng; Suy đa cơ quan và tử vong…
Theo thống kê được công bố tại hội thảo, biến chứng vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là vùng mặt và ngực.
Nhiều trường hợp tai biến để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Có bệnh nhân bị viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng, phải điều trị kéo dài hơn 100 ngày với nhiều cuộc phẫu thuật cắt lọc hoại tử, ghép da mới giữ được tính mạng. Một trường hợp khác tử vong sau khi thực hiện cùng lúc nhiều thủ thuật như nâng ngực, hút mỡ, cắt mí và tạo hình thành bụng do thuyên tắc phổi cấp.
Đặc biệt, tình trạng tiêm filler tại spa đang trở thành hồi chuông cảnh báo nguy hiểm. Chỉ một thao tác sai kỹ thuật hoặc tiêm nhầm vào mạch máu có thể khiến bệnh nhân mù mắt vĩnh viễn hoặc đột quỵ trong thời gian rất ngắn.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ CKII Lê Hành – Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ Việt Nam cảnh báo rằng, nhiều người hiện nay không được đào tạo y khoa chính quy nhưng vẫn trực tiếp thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Khi thiếu nền tảng chuyên môn, gần như toàn bộ yếu tố an toàn đều không còn được bảo đảm.
Ngoài yếu tố tay nghề, các bác sĩ cũng cho rằng nhiều cơ sở đang lạm dụng việc phối hợp quá nhiều kỹ thuật trong một ca phẫu thuật để tăng doanh thu, trong khi chưa đánh giá đầy đủ tình trạng sức khỏe của khách hàng. Những người có bệnh nền như tim mạch, cao huyết áp, rối loạn miễn dịch hoặc béo phì nếu không được sàng lọc kỹ sẽ có nguy cơ tai biến rất cao.
Siết chặt quản lý để chặn “ma trận” thẩm mỹ chui
Theo các chuyên gia pháp lý, một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến biến chứng thẩm mỹ gia tăng chính là những khoảng trống trong công tác quản lý hiện nay.
Luật sư Vi Thị Phường nhấn mạnh, theo quy định pháp luật hiện hành, nếu spa chỉ thực hiện các hoạt động chăm sóc sắc đẹp thông thường thì đây không phải là cơ sở khám chữa bệnh. Tuy nhiên, nhiều spa đã không còn hoạt động đúng bản chất ban đầu mà mở rộng sang thực hiện các kỹ thuật có yếu tố can thiệp y khoa như lăn kim, phi kim, tiêm mesotherapy, tiêm filler, botox, truyền trắng hoặc sử dụng các thiết bị laser công nghệ cao tác động trực tiếp lên cơ thể khách hàng.
Luật sư Vi Thị Phường – Công ty Luật Nguyễn Hiếu – Đoàn luật sư TP Đồng Nai cho biết, nhiều người dân vẫn nhầm lẫn giữa spa chăm sóc sắc đẹp thông thường với phòng khám hoặc bệnh viện thẩm mỹ được cấp phép khám chữa bệnh. Trong khi spa chỉ được phép thực hiện các dịch vụ không xâm lấn như massage, chăm sóc da hay thư giãn, thực tế nhiều cơ sở lại đang tiến hành các kỹ thuật mang bản chất y khoa như tiêm filler, botox, lăn kim, phi kim, laser xâm lấn hoặc truyền trắng.
Đáng lo ngại hơn, nhiều cá nhân không có chứng chỉ hành nghề nhưng vẫn tự xưng là “chuyên gia thẩm mỹ”, “master filler”, “bác sĩ quốc tế” để quảng bá dịch vụ trên mạng xã hội. Một số cơ sở còn thuê người nổi tiếng quảng cáo dù chưa được cấp phép hoạt động khám chữa bệnh.
Các chuyên gia cho rằng mức xử phạt hiện nay chưa đủ sức răn đe. Không ít cơ sở không phép khi bị phát hiện chỉ bị đình chỉ hoạt động vài tháng rồi tiếp tục tái phạm. Trong khi đó, hậu quả mà người bệnh phải gánh chịu có thể kéo dài cả đời. Nếu đã cơ sở không phép thì phải đình chỉ vĩnh viễn, bác sĩ hoạt động tại các cơ sở đó phải xử phạt thật nặng, người tự xưng bác sĩ mà không có chứng chỉ hành nghề cần truy tố trách nhiệm hình sự.
Theo BS.CK2 Đặng Văn Sinh – Trưởng Đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP.HCM, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời. Một vấn đề khác cần nhìn nhận thẳng thắn. Đó là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động “chui”, núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn.
BS.CK2 Đặng Văn Sinh – Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP. HCM nhấn mạnh rằng, sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động “chui”, núp bóng chăm sóc sắc đẹp nhưng thực hiện thủ thuật xâm lấn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo các chuyên gia, để lập lại trật tự trong lĩnh vực thẩm mỹ cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: Siết chặt cấp phép và hậu kiểm các cơ sở thẩm mỹ; Xử lý nghiêm, kể cả trách nhiệm hình sự đối với hành vi hành nghề trái phép gây hậu quả nghiêm trọng; Tăng cường kiểm soát quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội ; Công khai danh sách cơ sở đủ điều kiện hoạt động; Chuẩn hóa chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ; Đẩy mạnh truyền thông giúp người dân nhận diện đúng cơ sở hợp pháp và hiểu rõ rủi ro của các can thiệp thẩm mỹ.
Làm đẹp là nhu cầu chính đáng của xã hội hiện đại. Nhưng bất kỳ can thiệp nào lên cơ thể con người cũng phải đặt trong giới hạn của an toàn y khoa và trách nhiệm nghề nghiệp.
Một mũi filler sai kỹ thuật có thể cướp đi thị lực. Một ca hút mỡ giá rẻ có thể đánh đổi bằng tính mạng. Và phía sau những lời quảng cáo hào nhoáng trên mạng xã hội đôi khi là những rủi ro mà khách hàng không bao giờ được cảnh báo đầy đủ. Suy cho cùng, vẻ đẹp thực sự không thể được xây dựng trên sự đánh đổi sức khỏe và tính mạng con người./.
Thanh Quang
Bài liên quan
