Hotline: 
Chiều 8/7, tại trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị Hiệu trưởng các trường Cao đẳng phía Bắc nhằm quán triệt các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước về Giáo dục nghề nghiệp và triển khai Luật Giáo dục nghề nghiệp. Hội nghị do GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì.
Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên; đại diện lãnh đạo Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, cùng gần 200 hiệu trưởng các trường cao đẳng các tỉnh, thành phố từ Huế trở ra phía Bắc.
Hội nghị đặt ra các vấn đề trọng tâm được thảo luận: Hoàn thiện Luật Giáo dục nghề nghiệp, sắp xếp lại mạng lưới cơ sở đào tạo, đổi mới tuyển sinh, tăng cường tự chủ, thúc đẩy chuyển đổi số và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp nhằm tạo động lực mới cho phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hoàn thiện thể chế để tạo động lực phát triển
Bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ, giáo dục nghề nghiệp đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Điều này không chỉ đòi hỏi nâng cao chất lượng đào tạo mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế, đổi mới cơ chế quản lý và xây dựng hê thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, linh hoạt.
Tại hội nghị , Thứ trưởng Lê Quân đánh giá cao sự nỗ lực của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN), nhận định hệ thống giáo dục nghề nghiệp thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực. Quy mô đào tạo từng bước được mở rộng, chất lượng nguồn nhân lực được nâng lên, nhiều cơ sở GDNN đã chủ động liên kết doanh nghiệp và từng bước tiếp cận mô hình đào tạo chuẩn quốc tế.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”. Một số địa phương còn tình trạng mạng lưới trường nghề phân tán, đầu tư dàn trải, tuyển sinh gặp nhiều khó khăn, chính sách chưa tạo động lực đủ mạnh cho các cơ sở đào tạo; sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp chưa thực sự bền vững; nhận thức về học nghề chưa có nhiều chuyển biến.
Đây là thời điểm cần có những quyết sách mang tính đột phá để tạo động lực mới cho GDNN. Một trong những nội dung được thảo luận nhiều nhất tại hội nghị là việc sửa đổi Luật GDNN nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Các đại biểu cho rằng, sau nhiều năm triển khai Luật GDNN đã tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của hệ thống. Tuy nhiên, thực tiễn cũng bộc lộ không ít hạn chế về cơ chế quản lý, phân cấp, tự chủ, chính sách tài chính liên kết với doanh nghiệp.
Bởi vậy, tại hội nghị này, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Cục GDNN & GDTX cùng nhiều đại biểu tham dự cho rằng, việc sửa đổi luật cần hướng tới các mục tiêu: Tăng quyền tự chủ thực chất cho các cơ sở GDNN, đi đôi với cơ chế kiểm định và trách nhiệm giải trình; hoàn thiện cơ chế tài chính; Tháo gỡ các rào cản trong liên kết đào tạo với doanh nghiệp; hoàn thiện chính sách đào tạo theo nhu cầu thị trường lao động; khuyến khích doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo cùng nhà trường, cùng xây dựng chương trình đào tạo đến tổ chức thực hành và đánh giá kỹ năng nghề; hoàn thiện chính sách đối với đội ngũ nhà giáo, chuyên gia đào tạo. Các ý kiến đề xuất mong muốn luật mới cần tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để các cơ sở GDNN phát triển linh hoạt, thích ứng nhanh với yêu cầu phát triển nền kinh tế.
Quy hoạch mạng lưới GDNN theo hướng tinh gọn, hiệu quả:
GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh việc quy hoạch mạng lưới GDNN theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Nhiều đại biểu đồng tình, cần tiếp tục rà soát để sắp xếp phù hợp với nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế vùng, địa phương, tránh tình trạng đầu tư dàn trải. Đối với hệ thống Trung tâm GDNN – GDTX cần có cơ chế phối hợp đồng bộ với các cơ sở GDNN để tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và mở rộng cơ hội học tập cho người dân.
Nhiều ý kiến đề nghị tập trung nguồn lực xây dựng các trường chất lượng cao, trường đào tạo các ngành nghề trọng điểm quốc gia, khu vực, đồng thời sáp nhập hoặc tổ chức lại những cơ sở hoạt động kém hiệu quả.
Đổi mới tuyển sinh và phân luồng THCS
Tại hội nghị, tuyển sinh tiếp tục được xác định là “điểm nghẽn” của GDNN mà nhiều đại diện cơ sở GDNN đề cập. Giải quyết vấn đề này, Thứ trưởng Lê Quân và nhiều đại biểu đồng tình cho rằng các cơ sở GDNN cần đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm thay đổi nhận thực của toàn xã hội về học nghề, công khai tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp, thu nhập của người học nghề và các mô hình đào tạo nghề hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc phân luồng học sinh sau THCS cần được thực hiện mạnh mẽ hơn thông qua các mô hình đào tạo tích hợp giữa chương trình văn hóa và chương trình học nghề. Việc học sinh sau lớp 9 học theo mô hình Trung học nghề tới đây ( học văn hóa song song học nghề) sẽ tạo điều kiện cho các em sớm tiếp cận kỹ năng nghề nghiệp, đồng thời vẫn có cơ hội học liên thông lên trình độ cao hơn. Mô hình này vừa đáp ứng nhu cầu học tập của người học, vừa góp phần giảm áp lực thi cử và bổ sung nguồn nhân lực kỹ thuật cho thị trường lao động.
Chương trình đào tạo phải theo kịp công nghệ
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh yêu cầu đổi mới chương trình đào tạo. Một số nội dung được đề cập đến như: Tăng cường STEM, nâng cao năng lực ngoại ngữ, phát triển kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, chuẩn hóa chương trình đào tạo. Các nội dung này cần từng bước tích hợp vào chương trình đào tạo.
Theo các đại biểu, AI sẽ không thay thế người thầy nhưng sẽ làm thay đổi mạnh mẽ phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá và quản trị nhà trường. Vì vậy, đội ngũ nhà giáo cũng cần được bồi dưỡng, đào tạo nâng cao nhằm thích ứng với môi trường giáo dục mới, hiện đại và hội nhập.
Bên cạnh đó, hội nghị cũng đề cập trao đổi về chuyển đổi số trong GDNN. Có nhiều đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, số hóa hồ sơ người học, triển khai tuyển sinh trực tuyến, ứng dụng AI trong quản trị và tăng cường kết nối giữa các cơ sở đào tạo.
Chuẩn hóa và nâng cao chất lượng hệ thống GDNN
Hội nghị dành nhiều thời gian thảo luận về việc chuẩn hóa hệ thống GDNN. Các vấn đề đặt ra bao gồm: Chuẩn đầu ra, chuẩn chương trình đào tạo, chuẩn kỹ năng nghề, chuẩn đội ngũ giáo viên, chuẩn cơ sở vật chất. Song song đó là việc xây dựng định mức kinh tế – kỹ thuật làm căn cứ giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và phân bổ ngân sách.
Để nâng cao chất lượng hệ thống GDNN, các cơ sở GDNN cần lấy người học làm trung tâm, doanh nghiệp làm đối tác đồng hành và thị trường lao động làm định hướng cho quá trình đổi mới GDNN. Theo đó, doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chuẩn đầu ra, thiết kế chương trình đào tạo, tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập thực tập và tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp.
Việc đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động, đồng thời nâng cao tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp.
Kết luận tại hội nghị, Thứ trưởng Lê Quân cho rằng, phát triển GDNN không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà cần có sự tham gia của doanh nghiệp, địa phương và toàn xã hội. Việc hoàn thiện Luật GDNN, đổi mới cơ chế quản lý, quy hoạch mạng lưới cơ sở đào tạo, thúc đẩy chuyển đổi số, chuẩn hóa chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và tăng cường liên kết với doanh nghiệp sẽ tạo nền tảng xây dựng hệ thống GDNN mở, hiện đại, linh hoạt để đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực kỹ thuật có tay nghề cao, đáp ứng kịp thời cho thị trường lao động trong giai đoạn mới.
Minh Thu
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.