Hotline: 
Trong bối cảnh chuyển đổi số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo đang tác động mạnh mẽ tới thị trường lao động, nhiều mô hình tuyển dụng, cơ cấu nghề nghiệp và yêu cầu kỹ năng của người lao động đã và đang thay đổi nhanh chóng. Thực tế cũng cho thấy sự lệch pha giữa cung cầu nhân lực, tình trạng thiếu hụt lao động chất lượng cao ở nhiều lĩnh vực công nghệ, công nghiệp và dịch vụ hiện đại.
Trao đổi với Nghề nghiệp và Cuộc sống, bà Ngô Thị Ngọc Lan, Giám đốc khu vực miền Bắc, Navigos Search, thương hiệu tuyển dụng nhân cấp trung và cấp cao uy tín tại Việt Nam, cho biết:
Trong những năm gần đây, mặc dù chúng ta có thể thấy kinh tế Việt Nam tiếp tục phát triển với tốc độ tăng trưởng GDP cao, tuy nhiên qua quan sát, Navigos vẫn nhận thấy rằng các doanh nghiệp đang khá thận trọng trong các quyết định tuyển dụng nhân sự. Một trong những yếu tố mà doanh nghiệp chú trọng nhiều nhất hiện nay chính là hiệu suất mà một nhân viên mới có thể mang lại. Chính vì vậy, yêu cầu tuyển dụng ngày càng trở nên khắt khe hơn đối với các ứng viên.
Trước đây, một nhân sự đạt mức đánh giá khoảng 5–6 điểm vẫn có thể được doanh nghiệp chấp nhận, sẵn sàng đưa vào đào tạo và tuyển dụng. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp thường đòi hỏi ứng viên phải đạt mức 8–9 điểm, thậm chí 10 điểm, mới có thể được xem xét tuyển dụng. Điều này cho thấy năng lực và hiệu suất làm việc của nhân viên đóng vai trò quyết định trong việc doanh nghiệp có tuyển dụng hay không.
Bà Ngô Thị Ngọc Lan, Giám đốc khu vực miền Bắc, Navigos Search.
Xu hướng ứng dụng công nghệ cũng ngày càng mạnh mẽ trong các hoạt động tuyển dụng. Các doanh nghiệp không chỉ đơn thuần sử dụng các phương pháp tuyển dụng truyền thống, mà họ áp dụng nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến. Thậm chí hiện nay AI đã có thể tự xây dựng bản mô tả công việc, tự động sàng lọc hồ sơ, tổng hợp thông tin tuyển dụng và đánh giá ứng viên tiềm năng. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tiết kiệm đáng kể thời gian và nguồn lực cho hoạt động tuyển dụng.
Một đặc điểm khác cũng thường được ghi nhận là các doanh nghiệp đang dần chuyển từ việc tuyển dụng dựa trên kinh nghiệm sang tuyển dụng dựa trên kỹ năng của ứng viên. Theo đó, doanh nghiệp sẽ phân nhóm ứng viên theo các bộ kỹ năng khác nhau và áp dụng phương pháp tuyển dụng, sử dụng nhân sự phù hợp với từng nhóm kỹ năng này.
Doanh nghiệp săn đón nhân lực nhóm ngành liên quan đến dữ liệu và trí tuệ nhân tạo
Nói như vậy, AI đang tác động mạnh đến thị trường lao động. Bà có thể chia sẻ về những ngành nghề nào đang “hot” trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo?
Trong những năm trở lại đây, nhóm ngành liên quan đến dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được các doanh nghiệp săn đón rất mạnh, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ số hoặc những doanh nghiệp sử dụng hàm lượng công nghệ cao trong các loại hình dịch vụ của mình. Điển hình là lĩnh vực ngân hàng. Nhiều ngân hàng xây dựng riêng các khối dữ liệu, với đội ngũ chuyên gia đa dạng từ phân tích dữ liệu, khoa học dữ liệu đến các chuyên gia về công nghệ dữ liệu và quản trị dữ liệu.
Thế giới đang chứng kiến những thay đổi rất nhanh và mạnh mẽ về công nghệ. Rất khó để có thể dự đoán những công nghệ mới sẽ ra đời như thế nào và thay thế các công nghệ cũ ra sao. Trong thời gian gần đây, chúng ta có thể thấy sự xuất hiện của Generative AI đã làm thay đổi đáng kể cách con người tương tác với công nghệ, đồng thời tác động sâu rộng đến hầu hết các hoạt động kinh doanh cũng như thị trường việc làm. Chính vì vậy, những công việc liên quan đến công nghệ AI, dữ liệu và bảo mật dữ liệu vẫn được dự báo sẽ tiếp tục là các ngành nghề “hot” trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp luôn cần chú trọng phát triển hoạt động kinh doanh, do đó nhóm ngành kinh doanh và bán hàng là một trong những lĩnh vực mà chúng tôi nhận thấy chưa bao giờ mất đi nhu cầu trong suốt thời gian qua. Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần đưa sản phẩm và dịch vụ của mình ra thị trường, kể cả các mô hình bán buôn, bán lẻ hay kinh doanh trên các nền tảng công nghệ, và các vị trí kinh doanh, marketing là không thể thiêu đối với doanh nghiệp.
Trong những năm gần đây, một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam là dòng vốn FDI, trong đó hơn 60% vốn FDI đổ vào lĩnh vực sản xuất. Chính vì vậy, các vị trí liên quan như kỹ sư điện – điện tử, kỹ sư dệt may, kỹ sư bảo trì, quản lý chất lượng, quản lý sản xuất và quản lý chuỗi cung ứng được dự báo sẽ tiếp tục duy trì nhu cầu cao trong thời gian tới.
Lương sếp công nghệ có thể lên tới hàng tỷ đồng mỗi tháng
Là người có kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực tuyển dụng nhân sự cho các doanh nghiệp, bà có thể tiết lộ mức lương của một số vị trí nhân sự giỏi công nghệ hiện nay là bao nhiêu? Ngành nào đang có mức lương hấp dẫn nhất, thưa bà?
Mức thu nhập của một ứng viên phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thâm niên, trình độ, ngành nghề và loại hình doanh nghiệp. Nhìn chung, các doanh nghiệp nước ngoài hoặc các tập đoàn lớn của Việt Nam có xu hướng trả mức lương cao hơn so với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thậm chí, trong những năm gần đây, mức lương tại một số tập đoàn lớn của Việt Nam còn cao hơn so với các doanh nghiệp nước ngoài. Một số ngành có mức thu nhập cao hơn mặt bằng chung của thị trường có thể kể đến như công nghệ, tài chính – ngân hàng, bất động sản, dược phẩm và hàng tiêu dùng nhanh (FMCG).
Những vị trí liên quan đến khoa học dữ liệu hiện nay đang được trả mức lương trung bình tương đối cao. Một ứng viên nhà khoa học dữ liệu với khoảng 5–7 năm kinh nghiệm có thể được trả mức lương 50 triệu cho đến hàng trăm triệu mỗi tháng. Tuy nhiên doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên phù hợp. Ở các vị trí cấp lãnh đạo công nghệ như CIO, CTO, CDO, mức lương có thể lên đến vài chục nghìn USD mỗi tháng (hàng tỉ mỗi tháng), chưa bao gồm các khoản phụ cấp, trợ cấp và tiền thưởng.
Bà nói doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên phù hợp. Vậy, những thách thức mà doanh nghiệp đang đối mặt hiện nay là gì?
Doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên chất lượng cao, đáp ứng được các yêu cầu về kỹ năng, đặc biệt là đối với những ngành nghề mới chưa được đào tạo bài bản hoặc chưa có nguồn nhân lực dồi dào. Cụ thể, như đã đề cập ở trên, các công việc liên quan đến AI và dữ liệu vẫn là nguồn nhân lực khan hiếm đối với rất nhiều doanh nghiệp.
Gần đây, cũng có nhiều doanh nghiệp nước ngoài dịch chuyển trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) về Việt Nam mong muốn tìm kiếm nhân sự phù hợp với chi phí hợp lý hơn, tuy nhiên trên thực tế việc tuyển dụng cho các vị trí này vẫn không hề dễ dàng do nguồn cung trong nước chưa dồi dào. Nhiều doanh nghiệp đã lưạ chọn giải pháp tuyển những sinh viên xuất sắc và đưa vào lộ trình đào tạo của doanh nghiệp cho những mảng này.
Bà có lời khuyên hay gợi mở nào dành cho người lao động, đặc biệt là lao động trẻ, trước những thay đổi của thị trường số?
Hiện rất nhiều người cảm thấy hoang mang và lo lắng trước sự trỗi dậy của công nghệ và AI cũng như nguy cơ mất việc làm. Vì vậy, theo quan sát của tôi, yếu tố quan trọng nhất chính là khả năng sẵn sàng đối mặt và vượt qua những thử thách thất bại. Chúng ta không thể biết chắc tương lai sẽ thay đổi như thế nào, điều duy nhất có thể quản lý tốt chính là nhận thức của bản thân và sự sẵn sàng đón nhận các thử thách. Những cơ hội đang mở ra trước mắt chính là cơ hội để học tập và phát triển. Người trẻ nên chủ động nắm bắt các cơ hội học hỏi, thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu kiếm tiền hay thăng tiến trong ngắn hạn. Chính những trải nghiệm và cơ hội học tập đó sẽ giúp mỗi người xây dựng năng lực vững chắc để thích ứng với các biến đổi trong tương lai.
Cảm ơn bà!
Quỳnh Lam ( thực hiện)
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.