Hotline: 
Sa Đéc (Đồng Tháp) từ lâu được biết đến là “thủ phủ hoa” của miền Tây. Giữa những ngày cuối năm, vùng đất này lại khoác lên mình tấm áo vàng rực của cúc mâm xôi. Từ trên cao nhìn xuống, cả một vùng hoa bung nở tròn đầy, báo hiệu mùa Xuân đang đến.
Vụ Tết Bính Ngọ 2026, làng hoa trăm năm tuổi này còn rộn ràng hơn bao giờ hết, khi ngày 26/12/20225, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức công nhận nghề trồng hoa kiểng Sa Đéc là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian.
Cúc mâm xôi là loại hoa chủ lực tại làng hoa Sa Đéc. Ảnh: Hoàng Hiệp
Việc công nhận này không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương, mà còn là sự ghi nhận đối với nghề truyền thống đã góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất bên bờ sông Tiền được gìn giữ hơn 1 thế kỷ.
Lịch sử nghề trồng hoa Sa Đéc hình thành từ cuối thế kỷ XIX, khi những cư dân đầu tiên mang theo giống hoa và kinh nghiệm canh tác đến vùng đất phù sa màu mỡ. Trải qua nhiều thế hệ, nghề hoa dần phát triển, lan rộng từ vài hộ ban đầu thành làng nghề quy mô lớn, gắn bó chặt chẽ với đời sống kinh tế, văn hóa và tinh thần của cộng đồng.
Theo thống kê của Phòng Kinh tế – Hạ tầng và Đô thị phường Sa Đéc, toàn làng hoa có hơn 4.000 hộ sản xuất với diện tích hoa kiểng phục vụ Tết Bính Ngọ khoảng 100ha, sản lượng dự kiến 1,3 – 1,4 triệu giỏ hoa, phục vụ thị trường Tết trong và ngoài tỉnh. Trong đó, cúc mâm xôi tiếp tục là loại hoa chủ lực, bên cạnh các giống được ưa chuộng như cúc kim cương, cúc Đài Loan, cúc đồng tiền, vạn thọ, hoa hồng…
Nhìn từ xa hay lại gần, từ trên cao xuống thấp, cả không gian như được phủ kín bởi một màu vàng chanh rực rỡ, sắc hoa đặc trưng của mùa xuân Nam Bộ. Những chậu cúc mâm xôi tròn đầy, tăm tắp xếp hàng, bung nở đúng độ, tạo nên một bức tranh sống động báo hiệu Tết đang về rất gần.
Ảnh: Hoàng Hiệp
Điểm đặc biệt làm nên dấu ấn riêng của Sa Đéc còn là phương thức trồng hoa trên sông. Hoa được đặt trên giàn cao, phía dưới là hệ thống mương nước chằng chịt. Người trồng hoa di chuyển bằng xuồng để chăm sóc, tưới tiêu. Cách làm tưởng chừng giản dị ấy lại thể hiện sự thích nghi thông minh với điều kiện tự nhiên, đồng thời tạo nên một không gian lao động đặc trưng, vừa nên thơ vừa đậm chất Nam Bộ.
Giá trị cốt lõi của nghề trồng hoa Sa Đéc không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế, mà ở kho tri thức dân gian được tích lũy qua nhiều thế hệ. Đó là kinh nghiệm chọn giống, xử lý đất, điều tiết nước, canh thời điểm ra hoa đúng vụ, cũng như kỹ năng chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh dựa trên hiểu biết tự nhiên. Những tri thức ấy được truyền dạy bằng trải nghiệm thực tế, bằng sự gắn bó lâu dài giữa con người và nghề.
Trong bối cảnh hiện đại, nghề trồng hoa Sa Đéc đang từng bước chuyển mình. Nhiều hộ dân mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, lai tạo giống mới, kết hợp sản xuất với du lịch sinh thái, mở cửa vườn hoa đón du khách tham quan, trải nghiệm. Làng hoa vì thế không chỉ là nơi sản xuất mà còn trở thành không gian văn hóa, điểm đến đặc sắc mỗi độ xuân về.
Việc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh, mà còn đặt ra trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị nghề trong bối cảnh đô thị hóa và biến động thị trường.
Giữa nhịp sống hiện đại nhiều đổi thay, sắc hoa Sa Đéc vẫn lặng lẽ nở mỗi độ xuân về, mang theo thông điệp về sự bền bỉ, khéo léo và nhân văn của con người miền sông nước.
Phúc An
Bài liên quan
