Hotline: 
TP.HCM, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là nguồn nhân lực của Thành phố đã đủ tầm để gánh vác những công trình quy mô lớn?
Nhu cầu cấp bách về nguồn nhân lực
Tháng 1/2026, TP. HCM khởi động đồng loạt 4 dự án hạ tầng trọng điểm với tổng vốn đầu tư gần 240.000 tỷ đồng. Cụ thể, dự án metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) có tổng mức đầu tư khoảng 57.000 tỷ đồng; Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc với hơn 145.600 tỷ đồng, quy mô gần 187 ha; Dự án cầu Cần Giờ khoảng 13.200 tỷ đồng; và Cầu Phú Mỹ 2 dài 6,3 km với hơn 23.185 tỷ đồng.
TP. HCM hiện đang đồng loạt triển khai một loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm. Ảnh: HCMC Metro
Bên cạnh đó, Thành phố đang đẩy mạnh hoàn thành các dự án khác như các tuyến vành đai (Vành đai 2, 3, 4), cao tốc (TP. HCM – Mộc Bài, TP. HCM – Bến Lức – Long Thành), cùng các chương trình chống ngập, cải tạo kênh rạch và nhà ở xã hội, nhằm giải quyết vấn đề về giao thông, ngập úng và ô nhiễm trước năm 2030.
Sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP. HCM tiếp nhận thêm 3 cảng biển tại khu Cái Mép, bao gồm Cái Mép Hạ, Cái Mép Hạ lưu và Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Điều này mở rộng quy mô, nhưng cũng làm tăng nhu cầu nhân lực chất lượng cao để vận hành và phát triển các công trình trọng điểm.
Tuy nhiên, Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ TP. HCM nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã thẳng thắn thừa nhận Thành phố đang thiếu nguồn lực để giải quyết hiệu quả các vấn đề cấp bách như ngập nước, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học và hệ thống phúc lợi xã hội.
Nguyên nhân một phần xuất phát từ việc chưa thu hút được nhân tài quốc tế trong các lĩnh vực then chốt. Quy hoạch và phát triển mạng lưới giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập và cạnh tranh quốc tế.
Phát triển nhân lực khoa học công nghệ là sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của TP. HCM. Ảnh Võ Liên
Trong bối cảnh thế giới bước vào thời đại chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, năng lực sáng tạo trở thành thước đo sức mạnh của một đô thị. Vì thế, không thể xây dựng siêu đô thị thông minh, đáng sống nếu thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao – những con người có tư duy độc lập, đổi mới và hội nhập. Từ đó, TP.HCM nhận định giai đoạn 2025 – 2030, để phát triển thành siêu đô thị quốc tế, phải ưu tiên đầu tư cho con người nguồn lực quý giá nhất.
Quan trọng vẫn là chế độ đãi ngộ
Sau sáp nhập, Thành phố ước tính có gần 14 triệu dân, với lực lượng lao động đang làm việc đạt hơn 7,2 triệu người, chiếm 14% tổng số lao động toàn quốc. Đây là nguồn nhân lực quy mô lớn, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp – dịch vụ vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Thành phố cũng chủ trương tạo môi trường sống và làm việc thuận lợi để thu hút nhân tài, chuyên gia trong và ngoài nước. Ngoài ra, Thành phố còn đặt ra mục tiêu trọng tâm là đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý đô thị, chuyên gia công nghệ thông tin, quản trị dữ liệu, kỹ sư năng lượng xanh để đáp ứng yêu cầu vận hành đô thị thông minh và kinh tế xanh.
Tuy nhiên, để đầu tư cho tương lai, việc thu hút người trẻ vào TP. HCM học tập và làm việc vẫn là ưu tiên hàng đầu. TP.HCM từng là “miền đất hứa” cho thanh niên rời làng quê, nhưng nay với nền kinh tế số phát triển, lợi thế này đang dần mất đi.
Tại Tọa đàm “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành mũi nhọn – hướng đi cho TP. HCM” do Tạp chí Doanh nhân Sài Gòn tổ chức tháng 12/2025, GS.TS Trần Ngọc Anh – Đại học Indiana, Viện Sáng kiến Việt Nam – nhận định: Khi người trẻ có năng lực cân nhắc vào khu vực công, họ quan tâm đến lương bổng, động lực và không gian làm việc.
“Ở một đô thị như TP. HCM, chi phí sống cao, nếu một người có bằng cấp tốt, có gia đình nhỏ mà không thể sống tương đối đàng hoàng bằng thu nhập từ khu vực công thì rất khó thuyết phục họ chọn con đường công vụ”, GS.TS Trần Ngọc Anh nói.
Góp ý về đãi ngộ, ông Võ Sơn Điền – Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP. HCM – cho rằng Thành phố có thể thiết kế gói hỗ trợ trọn vẹn cho chuyên gia và gia đình. “Không nhất thiết mọi thứ phải miễn phí nhưng phải thuận tiện. Chỉ cần họ thấy Thành phố đã suy nghĩ đến những nhu cầu đời thường của gia đình, họ sẽ có cảm tình và sẵn sàng gắn bó. Tương tự với đội ngũ kỹ thuật, kỹ sư và lao động tay nghề cao, nếu họ phải loay hoay với nhà trọ chật chội, trường học cho con xa xôi, đi lại vất vả thì rất khó đòi hỏi họ ở lại lâu dài, chưa nói đến nâng cấp kỹ năng, đồng hành với doanh nghiệp”, ông Điền nói.
Chủ động nguồn nhân lực có tay nghề, chất lượng cao chính là chìa khóa để phát triển bền vững. Ảnh: HCMC Metro
Cần tự đào tạo nhân lực cho chính mình
Theo ông Lê Duy Lương – giảng viên ngành Quản lý nhân lực trường Đại học Đông Á, dù chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm qua, nhưng vẫn tồn tại khoảng cách khá lớn so với các quốc gia phát triển. Đặc biệt, ở các khía cạnh sáng tạo, năng suất lao động, kỹ năng thực hành và trình độ ngoại ngữ, lực lượng lao động Việt Nam chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu của thị trường toàn cầu. Năng suất lao động của Việt Nam hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với các nước trong khu vực ASEAN và thế giới, với khoảng cách có thể lên đến 40 – 50% theo một số đánh giá gần đây từ các tổ chức quốc tế. Điều này khiến Việt Nam khó cạnh tranh bền vững trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cách mạng công nghệ 4.0.
Ông Lương nhấn mạnh rằng đội ngũ chuyên gia, nhân tài trình độ cao ngày càng có nhiều lựa chọn hơn về nơi làm việc và sinh sống. Họ dễ dàng bị thu hút bởi các môi trường đãi ngộ tốt, cơ hội phát triển nghề nghiệp rõ ràng tại các quốc gia phát triển hoặc các doanh nghiệp nước ngoài. Hiện tượng “chảy máu chất xám” vẫn diễn ra, làm suy yếu nguồn lực nội tại.
Để vươn tầm thế giới, TP. HCM không thể chỉ trông chờ vào việc mời chuyên gia nước ngoài hay phụ thuộc vào đầu tư ngoại. Thay vào đó, cần tự lực cánh sinh bằng cách tập trung nâng cao chuẩn đào tạo tại chính địa phương. Điều này đòi hỏi cải cách mạnh mẽ hệ thống giáo dục – đào tạo, gắn kết chặt chẽ hơn giữa nhà trường và doanh nghiệp, ưu tiên phát triển kỹ năng thực tiễn, sáng tạo và công nghệ số. Đồng thời, phải xây dựng môi trường làm việc hấp dẫn, với chế độ đãi ngộ tương xứng bao gồm tiền lương cạnh tranh, phúc lợi tốt, cơ hội thăng tiến và không gian sáng tạo để giữ chân và phát huy nhân tài.
Thiên Phú
Bài liên quan
Bình luận đã đóng.