Hotline: 
Hai nền tảng mạng xã hội lớn là Zalo và TikTok vừa bị cơ quan chức năng xử phạt hành chính với tổng số tiền gần 1,7 tỷ đồng.
Ngày 22/01, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG (đơn vị vận hành Zalo) và Công ty TikTok Pte. Ltd. Các vi phạm được xác định đều liên quan trực tiếp đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt là quyền được biết, được lựa chọn và được kiểm soát thông tin cá nhân khi tham gia các dịch vụ số. Đây là những quyền đã được luật pháp quy định rõ, song trong thực tế vẫn chưa được thực thi đầy đủ và nghiêm túc trên nhiều nền tảng công nghệ.
Các vi phạm của Zalo và TikTok được xác định đều liên quan trực tiếp đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt là quyền được biết, được lựa chọn và được kiểm soát thông tin cá nhân khi tham gia các dịch vụ số.
Đối với Zalo, cơ quan chức năng xác định nhiều hành vi vi phạm liên quan đến điều kiện giao dịch chung và cơ chế xử lý dữ liệu cá nhân. Cụ thể, Zalo chưa thiết lập phương thức để người tiêu dùng lựa chọn phạm vi thông tin đồng ý cung cấp, cũng như chưa có cơ chế cho phép người dùng lựa chọn việc đồng ý hoặc không đồng ý sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và các hoạt động mang tính thương mại.
Bên cạnh đó, một số điều khoản trong điều kiện giao dịch chung của Zalo không được phép áp dụng theo quy định pháp luật, không nêu rõ thời điểm áp dụng; đồng thời chưa công khai đầy đủ quy trình tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng theo hình thức niêm yết và đăng tải theo quy định. Đáng chú ý, nền tảng này cũng chưa công khai rõ ràng các cơ chế, chính sách bảo vệ đối với người tiêu dùng dễ bị tổn thương.
Với các vi phạm nêu trên, Zalo bị xử phạt số tiền 810 triệu đồng. Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt các hành vi vi phạm, khẩn trương rà soát và hoàn thiện toàn bộ chính sách, quy trình liên quan, bảo đảm tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Đối với TikTok, cơ quan chức năng xác định nhiều vi phạm có tính chất tương tự nhưng nổi bật ở yếu tố minh bạch thông tin. TikTok không xây dựng cơ chế để người tiêu dùng lựa chọn việc cho phép hoặc không cho phép sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ; đồng thời quy định một số điều khoản không được phép áp dụng trong điều kiện giao dịch chung.
Ngoài ra, nền tảng này còn bị xác định cung cấp thông tin không đầy đủ, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về nội dung và đặc điểm giao dịch; chưa ban hành đầy đủ trình tự, thủ tục, phương thức phù hợp để bảo đảm quyền khiếu nại, yêu cầu giải quyết tranh chấp cho người tiêu dùng dễ bị tổn thương.
Với các vi phạm này, TikTok bị xử phạt 880 triệu đồng, đồng thời bị yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, rà soát và hoàn thiện toàn bộ chính sách liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng theo đúng quy định pháp luật Việt Nam.
Từ vụ việc Zalo và TikTok bị phạt có thể thấy, mối quan hệ giữa nền tảng số và người dùng đang bước sang giai đoạn mới không còn là sự chấp nhận một chiều, mà là quan hệ dựa trên minh bạch, tôn trọng và trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Đây là điều kiện cần thiết để xây dựng một môi trường số an toàn, công bằng và phát triển bền vững.
Thanh Vân
Bài liên quan
