13/12/2025 20:54:43

Công nghệ cấy ốc tai điện tử đang “mở cánh cửa âm thanh” cho trẻ khiếm thính

Phẫu thuật cấy ốc tai điện tử được xem là “cánh cửa” giúp bệnh nhân khiếm thính có thể nghe được âm thanh, từng bước phát triển ngôn ngữ. Đặc biệt với trẻ khiếm thính nặng và điếc sâu, phương pháp này được đánh giá là một trong những thành tựu mang ý nghĩa đột phá.

Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật “Chẩn đoán – Điều trị bệnh lý Tai Mũi Họng trong thời kỳ chuyển đổi số”, do Bệnh viện Tai Mũi Họng TP. HCM tổ chức ngày 13/12, các giáo sư, tiến sĩ và chuyên gia đầu ngành đã dành nhiều phiên thảo luận tập trung làm rõ vai trò của công nghệ cao trong điều trị nghe kém và hiệu quả của cấy ốc tai điện tử ở trẻ em.

Hội nghị thu hút khoảng 400 chuyên gia đầu ngành, nhà nghiên cứu và các bác sĩ, điều dưỡng của bệnh viên và một số trường đại học. (ảnh BV cung cấp).

Không chỉ là nghe được, mà là nói được

Theo các chuyên gia, mất thính lực ở trẻ nhỏ không đơn thuần là khiếm khuyết về giác quan, mà ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển trí tuệ, ngôn ngữ và kỹ năng xã hội. Trẻ bị điếc trước khi hình thành ngôn ngữ nếu không được can thiệp sớm sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong học tập và giao tiếp về sau.

Ốc tai điện tử hoạt động bằng cách chuyển đổi âm thanh thành tín hiệu điện, kích thích trực tiếp dây thần kinh thính giác, bỏ qua phần tai trong bị tổn thương. Nhờ đó, trẻ có thể cảm nhận và phân biệt âm thanh, từng bước học nói thông qua quá trình huấn luyện phục hồi chức năng.

PGS.TS.BS Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP. HCM ông bố nghiên cứu về ứng dụng CT Scan trong tiên lượng khả năng bộc lộ cửa sổ tròn khi phẫu thuật cấy ốc tai điện tử. (ảnh BV cung cấp).

Thực tiễn điều trị cho thấy, nhiều trẻ sau cấy ốc tai điện tử có thể theo học chương trình phổ thông bình thường, giao tiếp bằng lời nói, giảm phụ thuộc vào ngôn ngữ ký hiệu và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống.

Theo PGS.TS.BS Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP. HCM, nghe kém ở trẻ em có tỷ lệ khoảng 1 – 2 trẻ trên 1.000 trẻ sinh ra, không phải là bệnh hiếm. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp được phát hiện muộn, bỏ lỡ “giai đoạn vàng” để can thiệp.

“Nếu trẻ bị điếc trước khi hình thành ngôn ngữ mà không được cấy ốc tai điện tử kịp thời, khả năng nghe nói về sau sẽ bị hạn chế rất nhiều. Ngược lại, nếu được can thiệp sớm, đúng chỉ định, trẻ có thể phát triển gần như bình thường”, ông Minh nhấn mạnh tại hội nghị.

Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo cần đẩy mạnh sàng lọc thính lực sơ sinh, theo dõi sát trẻ có nguy cơ và tư vấn sớm cho gia đình, tránh tâm lý chần chừ khiến cơ hội phục hồi của trẻ bị thu hẹp.

Công nghệ số nâng cao độ an toàn và hiệu quả

Một điểm nhấn được nhiều đại biểu quan tâm tại hội nghị là ứng dụng CT Scan trong phẫu thuật cấy ốc tai điện tử. Theo ông Minh, đây được xem như “bản đồ giải phẫu số”, giúp bác sĩ đánh giá chính xác cấu trúc tai giữa tai trong trước mổ, đặc biệt là vị trí cửa sổ tròn yếu tố then chốt quyết định thành công của ca phẫu thuật.

Thực tế tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP. HCM cho thấy, việc chuẩn bị kỹ lưỡng bằng hình ảnh CT giúp rút ngắn thời gian phẫu thuật, giảm biến chứng và tăng tỷ lệ đặt điện cực chính xác, từ đó nâng cao hiệu quả phục hồi thính giác cho trẻ.

“Thành công của cấy ốc tai điện tử không chỉ dừng ở một ca mổ an toàn, mà là khả năng trẻ nghe được, nói được và hòa nhập được với cộng đồng”, ông Minh khẳng định.

Các chuyên gia tại hội nghị cũng cho rằng, cấy ốc tai điện tử cho trẻ khiếm thính cần được nhìn nhận không chỉ là can thiệp y tế, mà là đầu tư lâu dài cho sự phát triển con người và xã hội. Khi trẻ có khả năng nghe nói, gánh nặng tâm lý và kinh tế cho gia đình giảm, đồng thời giảm chi phí cho giáo dục đặc biệt và hỗ trợ xã hội về sau.

Trong bối cảnh ngành y tế đẩy mạnh chuyển đổi số và làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu, việc mở rộng tiếp cận cấy ốc tai điện tử chính là minh chứng cho hướng đi nhân văn trao cho trẻ khiếm thính cơ hội được lắng nghe thế giới và cất lên tiếng nói của chính mình ngay từ những năm đầu đời.

Từ tháng 1/2024 đến tháng 7/2025, các bác sĩ của Bệnh viện Tai Mũi Họng TPHCM đã khảo sát tất cả bệnh nhân nghe kém có chỉ định cấy ốc tai điện tử tại bệnh viện. Đa số bệnh nhân là trẻ nhỏ, từ 2 đến 5 tuổi, và phần lớn bị điếc trước khi hình thành ngôn ngữ.

Kết quả có 40 bệnh nhân với 50 tai được phẫu thuật, hơn một nửa số ca phẫu thuật (58%) bộc lộ được hoàn toàn màng cửa sổ tròn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đặt điện cực, cho phép bác sĩ chủ động hơn trong kế hoạch phẫu thuật.

Thanh Quang