Bài 2: Quảng cáo sai sự thật bủa vây, người tiêu dùng “lạc lối” giữa thị trường mỹ phẩm

Theo thống kê của Bệnh viện Da liễu TP.HCM, năm 2024, Bệnh viện đã tiếp nhận hơn 80.000 bệnh nhân đến khám các vấn đề liên quan đến da liễu. Trong đó, số bệnh nhân viêm da tiếp xúc dị ứng đang đứng ở vị trí thứ 3, sau viêm da cơ địa và mụn trứng cá. Phần lớn trong đó là do sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc.

Bài 1: Người tiêu dùng đang là “con mồi” béo bở của mỹ phẩm giả, kém chất lượng

Tin người bán hơn tin bác sĩ

Tại hội thảo với chủ đề “Mỹ phẩm: Từ công bố, sản xuất đến đảm bảo chất lượng” mới đây, bác sĩ Nguyễn Vũ Hoàng – Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM  cho biết, bệnh nhân sử dụng mỹ phẩm thường thiếu kiến thức khi lựa chọn sản phẩm. Với tâm lý muốn cải thiện nhanh, giá thành rẻ, họ thường tin vào lời tư vấn của người bán hàng.

“Thấy bạn bè da trắng lên, sáng hơn, ít mụn hơn nên tôi thường hỏi thăm về loại mỹ phẩm họ dùng, rồi nhắn tin cho người bán để được tư vấn. Sau thời gian đọc các review sản phẩm trên gian hàng, tôi mới quyết định mua để dùng thử, hợp thì sử dụng tiếp, không thì đổi sang sản phẩm khác”, chị Nguyễn Thị Hường (30 tuổi) – ngụ Quận 12 (cũ), TP.HCM – chia sẻ.

Tương tự, chị Nguyễn Thị Thanh Hồng – ngụ quận Tân Bình (cũ), TP.HCM cũng là tín đồ của mua mỹ phẩm online và hàng xách tay. Thế nhưng thông tin về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm có được cũng chỉ đến từ người bán hoặc những dòng review trên mạng xã hội.

“Vì tính chất công việc bận rộn nên tôi không có nhiều thời gian, chỉ tranh thủ buổi trưa nghỉ ngơi hoặc trước khi đi ngủ mới lướt mạng xã hội xem review của các KOL. Thỉnh thoảng tôi cũng hay mua của một số người bạn xách tay mỹ phẩm Hàn, Nhật,…”, chị Hồng nói.

Những người như chị Hường, chị Hồng đều không quan tâm đến việc cơ quan chức năng công bố sản phẩm kém chất lượng hay cảnh báo của các bác sĩ chuyên ngành. Khi có nhu cầu, họ thường tìm đến các cửa hàng trên các sàn thương mại điện tử như shopee, tiktok shop,… hoặc là đặt qua chính người bán.

“Người bán sản phẩm livestream thoa trực tiếp sản phẩm lên da, mặt và chia sẻ kinh nghiệm sử dụng nên tôi rất tin tưởng họ đang dùng thật, sản phẩm thật chứ không phải chỉ đứng nói suông. Hơn nữa, còn có những buổi livestream săn sale, vừa rẻ, vừa tiện nên tôi vẫn ưu tiên mua hàng online”, chị Nguyễn Quỳnh Anh (19 tuổi, ngụ phường Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) – một khách hàng từng mua mỹ phẩm của chồng Đoàn Di Băng (mới bị tạm giam vì cáo buộc sản xuất, bán mỹ phẩm giả) bộc bạch.

Chính vì thói quen hời hợt cùng với ưa thích tiện lợi khi chọn lựa sản phẩm, nhiều người đã bị ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng bởi mỹ phẩm giả, kém chất lượng.

Bác sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP.HCM cho biết, trong quá trình điều trị, bác sĩ gặp rất nhiều khó khăn do bệnh nhân đã dùng nhiều sản phẩm hỗn hợp, khó xác định thành phần, thiếu mẫu sản phẩm để xét nghiệm. Điều này kéo theo chi phí điều trị cao, thời gian điều trị kéo dài do biến chứng mạn tính như sẹo, rối loạn sắc tố,…

Quảng cáo bát nháo

Bên cạnh sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng, tình trạng quảng cáo mỹ phẩm thổi phồng, sai sự thật trên mạng xã hội càng khiến thị trường thêm hỗn loạn. Chỉ cần lướt trên các nền tảng như TikTok, Facebook, dễ dàng bắt gặp nhiều kênh bán hàng với những lời quảng cáo mỹ miều như “trắng cấp tốc”, “hàng ngoại nhập”, “xách tay từ Hàn Quốc”, “hàng nội địa cao cấp”, “100% thiên nhiên”, “trắng da, hết nám sau 7 ngày”,… cùng với mức giá hấp dẫn đến khó tin. Nhiều sản phẩm sau đó đã được xác định là hàng giả, hàng kém chất lượng.

Dù lực lượng chức năng thường xuyên vào cuộc kiểm tra, phát hiện và thu hồi hàng loạt sản phẩm vi phạm, tình trạng này vẫn không giảm. Lô hàng này vừa bị tiêu hủy, chẳng bao lâu sau lại nhanh chóng xuất hiện cái tên mới, thương hiệu mới, tiếp tục sử dụng chiêu trò cũ để tiếp cận người mua.

Nguyên nhân một phần đến từ tâm lý sính ngoại, ham rẻ, khiến người tiêu dùng dễ tin vào lời quảng cáo hơn là kiểm chứng tem nhãn, giấy công bố hay nguồn gốc sản phẩm. Việc bỏ qua những bước kiểm tra tối thiểu đã biến họ thành đối tượng dễ bị lợi dụng nhất trong thị trường mỹ phẩm trực tuyến hỗn loạn hiện nay.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ của các nền tảng số cũng khiến công tác kiểm soát gặp không ít khó khăn. Người bán chỉ cần cung cấp số công bố sản phẩm để mở gian hàng trên thương mại điện tử, trong khi chất lượng thực tế lại không được thẩm định. Vì vậy, hàng giả dễ dàng trà trộn cùng hàng thật, làm méo mó thị trường.

Gia An